Кіріспе

Құқық бұзушылық түрі
1993 жылғы фильм

АҚШ құқығында жалған жарық – жеке өмірге қатысты құқық бұзушылық, ол жала жабуға ұқсас. АҚШ-тың құпиялылық заңдары жеке тұлғаның өзі туралы жалған немесе қате түсінік тудыратын жария оқылықтан қорғалу құқығын қамтиды. Бұл құқық Бірінші түзетудегі сөз бостандығы құқығымен теңестіріледі. Жалған жарық жала жабудан ең бастысы жала жабу ісіндегідей, жала жабушының абыройын қорғауға емес, "талапкердің психикалық немесе эмоционалдық денсаулығын қорғауға" бағытталғандығымен және шындық емес, тудырған әсер туралы болуымен ерекшеленеді. Егер ақпараттың жариялануы жалған болса, онда жала жабу құқық бұзушылығы болуы мүмкін. Егер бұл хабарлама техникалық тұрғыдан жалған болмаса, бірақ әлі де қате түсінік тудырса, онда жалған жарық құқық бұзушылығы болуы мүмкін. Жалған жарық құқық бұзушылығының нақты элементтері, тіпті осы құқық бұзушылықты мойындайтын юрисдикциялар арасында да айтарлықтай өзгешеленеді. Жалпы, бұл элементтер мыналардан тұрады: жауапкердің талапкер туралы жариялаған мәліметі; талапкер қоғамдық тұлға болса, оны қасақана жасауы; бұл талапкерді жалған жарыққа қоюы; және бұл өте қорлаушы (яғни, ақылға қонымды адамдарды ұялтатын). Кейбір штаттар жалған жарық талабын жалған жарық пен жала жабудың ұқсастығына, сондай-ақ сөз бостандығына тигізетін ықтимал әсерге байланысты мойындамайды. Оны мойындайтын штаттар талапкерге жалған жарық және жала жабу бойынша бірдей сотқа жүгінуге рұқсат бермейді.

Мысалдар

Касонға қарсы Баскин ісінде Флорида Жоғарғы соты «тыныш және жеке өмір сүрген» әйел туралы кітаптағы мәлімдемелердің, тіпті шындық болса да, жеке өмірге қол сұғу туралы талап ашуға негіз болуы мүмкін деп шешті. Осы жағдайда аталған мәселелер, талапкердің дөрекі сөздерін пайдалануы, «жалпыға немесе қоғамдық мүддеге» жатпады. Бірақ бұл іс міндетті түрде жалған жарық құқық бұзушылығын құрмады, себебі жалғандық элементі қажет болған жоқ. Гиллге қарсы Кертис баспа компаниясы ісінде «Ледис Хоум Журнал» журналы «бір қараштан ғашықтық» тек қана жыныстық тартылысқа негізделген деп сынға алған мақала жариялады және осы мақаламен бірге жұбайлардың суреті қоса берілді. Жұбайлар журнал олардың махаббатын «бұрыс» деп көрсеткенін және ажырасуға ұшырауы мүмкін екенін айыптап, сотқа жүгінді. Калифорния Жоғарғы соты алғашқы сот шешімін өзгертіп, жұбайлардың жеке өмірге қол сұғу бойынша ортақ құқық талабын қанағаттандырды. Бұрын, Мелвинге қарсы Рид ісінде Калифорния соты жеке өмірге құқықтың жалпы заңда емес, Калифорния конституциясында екенін анықтады. Peoples Bank & Trust Co. v. Globe Int'l, Inc. ісінде 1963 жылдан бері қалалық алаңда шағын газет сату орынды жүргізіп келген Нелли Митчелл (әрине, ол жүкті емес еді) жалған жарық жеке өмірге қол сұғады деген теория бойынша сотта жеңіске жетті. Оған 1,5 млн доллар көлемінде өтемақы төленді. Таблоид фотосуреттің жағымсыздығы мен жалғандығын даулап, Митчеллдің нақты зардап шекпегенін және Митчеллдің қызметкерлерінің біреуінің оқырмандары жүкті тасымалдаушы туралы жазбамен бірге басылған фотосуретті байланыстыратынын білгенін немесе білуге негіз болғанын дәлелдемегенін мәлімдеді. Апелляциялық сот таблоидтың барлық аргументтерін қабылдамады, «бірақ» деп шешті. . Миссис Митчеллдің айқын зардабын көрсетпегенімен, Нелли Митчеллдің жағдайын тазартылмаған кәріз суының үйіндісінен баяу өтіп бара жатқан адамның жағдайымен салыстыруға болады. . [және] сүйреген адамның елеулі зиян келтіргеніне күмәнданғандар аз. Playgirl журналына қарсы істе актер Хосе Солано кенже оның мұқаба суретінің айналасына тақырыптарды орналастырғаны үшін жалған жарық талабын жеңіп алды. Сот журналының мұқабасының мазмұнын айтты, онда «12 қызықты ортақ қаптамалар сізбен ұпай жинауға дайын» және «Телевизиялық жігіттер. Primetime's Sexy Young Stars Exposed» тақырыптары Соланоны жалған жарыққа түсірді, ол журналдың ішінде жалаңаш бейнеленген болуы мүмкін, тіпті мұқабасы жамандау туралы талапқа негіз болмаса да. Лари Флинтке тиесілі компания алдау арқылы оның суретін [шошқамен] алып, әйелдердің әдепсіз суреттерін және жыныстық қанауды жариялауға арналған бүкіл ел бойынша таратылатын журналға орналастырды. Бесінші округ, алайда, Браун ханымның екі теория бойынша да қалпына келтірілмейтінін айтты, өйткені олар бір жарияланымнан туындады. Дегенмен, сот егер Браун жамандау туралы талабынан бас тартса, аудандық сот жалған жарық туралы талапқа үкім шығаруға тиіс деп нұсқау берді. Уоррен Э. Спан Джулиан Месснерге қарсы ісі Нью-Йорк апелляциялық сотының жетекші ісі болып табылады, ол басқа нәрселермен қатар, әскери марапат туралы біліп-біліп жалған айтуға байланысты жалған жарық азаматтық құқық бұзушылығын қамтиды. Джулиан Месснер, Inc. баскетболшы Уоррен Спанның өмірбаянын жариялады, оны Милтон Шапиро жазды; өмірбаян балаларға арналған. Өмірбаян көбінесе ойдан шығарылған, бірақ жанр мен мақсатты аудиторияға сәйкес, Спанды жаман көрсеткен нәрселерді айтпады (және сондықтан жамандау емес). Керісінше, өмірбаян оны өзі болғаннан гөрі батыл көрсетті, мысалы, ол қола жұлдызға ие болды деп жалған мәлімдеді. Спан «Уоррен Спанның оқиғасы» атты кітабының жариялануына тыйым салу туралы үкім шығарды. Нью-Йорк соты Спанның пайдасына шешім шығарды. Сот кітаптың бұдан әрі жариялануына тыйым салып, айыпталушыларға 10 000 АҚШ долларын өтеуге бұйырды. Месснер апелляцияға шағымданды. Нью-Йорк соты осындай сөйлеу конституциялық қорғалмаған деп шешті, сондықтан ол Шпанға жалғандықтар келтірген эмоционалдық қайғы-қасіреттің арқасында ғана зиянды іс-әрекетті қайтарып алуға негіз бола алады. Бұл күні бүгінге дейін жалған жарық бойынша әрекет ететін сөйлеудің классикалық және жиі келтірілген мысалы болып табылады және бүкіл елдегі сот шешімдерінде қолданылған. 1967 жылы Time, Inc. v. Hill ісі бойынша АҚШ Жоғарғы соты шындыққа келмейтін жағдайларда Хилл отбасы үшін жалған жарық жеке өмірге қол сұғу туралы үкімді жойды. 1952 жылы Джеймс Хилл мен оның отбасы Филадельфия маңындағы үйлерінде үш қашқан сотталғанмен бір күнге тоқтатылды. Сотталғандар ақыры Хилл отбасын зардапсыз босатып жіберді. Джозеф Хейс «Үмітсіз сағаттар» атты оқиға жазды, кейін ол Бродвейдегі пьесаға айналды. Хейстің жұмысы Хиллдерге ұқсас отбасын бейнеледі, бірақ Хейстің оқиғасында отбасы тұтқынға алынғанда зорлық-зомбылыққа ұшырайды. Life журналы 1955 жылы «пьесаны қайта жандандыру ретінде сипаттады және бұрынғы Хилл үйінен сахналаған көрістердің суреттерін иллюстрация ретінде пайдаланды». Хилл отбасы Life журналы олардың атын және тәжірибесін журналды таралымды арттыру және пьесаға көбірек адамдарды тарту үшін пайдаланды деп айыптап, Time, Inc. компаниясына сотқа жүгінді. Time, Inc. мәселенің қоғамдық маңызы бар екенін және «ешқандай қастандықсыз жақсы ниетпен жарияланғанын» айтты. Әділет министрі Уильям Бреннан бес мүшелі басымдықпен жазылған мәлімдемеде, жалған жарық туралы талап бойынша өтемақы алу үшін әдейі емес немесе немқұрайлы жалған хабарламаны көрсету жеткіліксіз екенін жазды. Әділет министрі Джон Маршалл Харлан II, қарсы пікір білдірді, үш жыл бұрын Нью-Йорк Таймс компаниясы v. Салливан ісінде сот белгілеген нақты қастандық стандарты жалған жарық жеке өмірге қол сұғу істері үшін тым қатаң екенін айтты.