Кіріспе

Нақты баскетболға негіделген ойын

Фантазиялық баскетбол – қатысушылардың виртуалды кәсіби баскетбол командаларының иелері және бас менеджерлері рөліндегі ойын. Бәсекелестер Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) барлық ойыншыларының қатысуымен өткізілетін драфтқа қатысып, команда құрамын іріктейді. Фантазиялық ұпайлар баскетболшылардың нақты жарыстардағы көрсеткіштеріне сүйене отырып, апталық жекпе-жектерде беріледі. Ойынға көбінесе NBA қатысады, бірақ Әйелдердің Ұлттық баскетбол қауымдастығы (WNBA) немесе NCAA сияқты басқа лигалар да қатысуы мүмкін.

Тарих

Алғашқы фэнтези лигаларының, мысалы, Ротиссери лигасының бейсболының табысынан кейінгі онжылдықтарда, бейсбол және американдық футболдан өзге спорт түрлеріне фэнтези форматты қолдану идеясы кеңінен танылды. Бұл үрдіс, негізінен, интернет арқылы спорт статистикасын оңай есептеу және қол жеткізу мүмкіндіктерінің артуына байланысты болды. 2014 жылы НБА күнделікті фэнтези спорт компаниясы FanDuel-ге инвестиция жасады. Ол кезде күнделікті фэнтези спорттың заңдылығы кеңінен мойындалмаған еді. Алайда, 2018 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының Мерфиге қарсы Ұлттық колледждік атлетикалық қауымдастығы ісі бойынша шешімінен кейін, штаттарға спорттық ставкаларды заңдастыруға рұқсат берілді, АҚШ-та күнделікті фэнтези спорт, сондай-ақ фэнтези спорттың заңдылығына қатысты мәселелер көбінесе шешілді. 2022 жылдың тамызына қарай, FanDuel АҚШ-тың 44 штатында күнделікті фэнтези жарыстарын, оның ішінде баскетбол жарыстарын өткізеді. 2021/2022 NBA Fantasy маусымында Генри Мюррей тұңғыш рет жеңіс тұғырына көтеріліп, бірінші тарихи жүлделі сақинаны жеңіп алды. Күні бүгінге дейін "Тингус Пингус Фэнтези" лигасының қатысушылары осы үлкен жетістікті құрметтейді.

Лига түрлері

Фантазиялық баскетбол лигасы әр түрлі тәсілдермен ұйымдастырылуы мүмкін. Ротиссери лигаларында ұпай жүйесі, бейсбол лигасының форматындағыдай, алдын ала белгіленген статистикалық санаттарға (мысалы, ұпай, дойбы, нәтижелі пас және т.б.) негізделген. Маусым соңында әр команда әр санат бойынша рейтингтеледі. Осы рейтингтерге сәйкес ұпайлар тағайындалады. Мысалы, сегіз командадан тұратын лигада, ең көп дойбыны тоқтатқан команда сегіз ұпай алады, екінші орындағы команда жеті ұпай алады, және т.б. Командалардың рейтингтелуіне алынатын статистиканың саны өзгеріп отыруы мүмкін. Тағы бір кең таралған формат – жеке-жеке жарыс, онда әр команда белгілі бір аптада тек бір командамен ғана жарысады. Апта соңында әр кездесудің жеңімпазы әртүрлі жолдармен анықталуы мүмкін. Ұпай есептеуіндегі айырмашылықтардан өзге, лига ұйымдастырылуы әр команданың құрамының құрылысына да байланысты болуы мүмкін.

Ротиссері (ROTO)

Ротиссерилік есептеу жүйесінде командадағы ойыншылардың нақты статистикасы жинақталып, лигадағы басқа командалардың осыған ұқсас статистикасымен салыстырылады. Фантазиялық ұпайлар осы салыстыру нәтижелеріне сәйкес беріледі. Мысалы, он екі командадан тұратын лигада, маусым барысында ең көп допты қайтарып алған командаға он екі фантазиялық ұпай беріледі. Екінші орындағы командаға он бір ұпай, ал ең аз допты қайтарып алған командаға бір ұпай беріледі. Фолдар немесе допты жоғалту сияқты кері категорияларда, ең аз көрсеткіш жинаған командаға ең көп ұпай беріледі. Бұл лига есепке алатын барлық категориялар үшін жасалады. Маусым соңында ең көп фантазиялық ұпай жинаған команда жеңіске жетеді. Ротиссерилік есептеу жүйесі команда құрамындағы тепе-теңдікті қадағалайды. Допты қайтару санатында бір допты қайтару немесе мың допты қайтару жеңу бірдей бағаланады, ал допты ұрлау санатында бір ұрлық және нәтижелі пас санатында бір нәтижелі пас беру, бір мың допты қайтару жеңуден екі есе көп ұпайға ие болады. Ротиссерилік лигаларда жеңіске жету үшін командалар бірнеше категорияда жақсы көрсеткіштер көрсетуі керек. Кейбір командалар тізімін басқа категориялар үшін оңтайландыру мақсатында, бір немесе бірнеше категорияда әдейі нашар ойнауды таңдауы мүмкін.

Күнделікті фантазия баскетболы

Дәстүрлі фантастикалық баскетбол сияқты, күнделікті фантастикалық баскетболда да ойыншылар НБА ойыншыларынан команда құрастырып, белгіленген ережелер бойынша фантастикалық ұпай жинайды. Бірақ, бәсекелес әрқайсысы маусым бойы бір командамен ойнамай, күнделікті қиял-спорт жарыстары бір күнге ғана өткізіледі. Көптеген сайттар команда құруға қажетті деректер мен стратегияларды ұсынады; олардың кейбіреулері тегін, ал кейбіреулері ақы алады. Тағы да кейбір күнделікті баскетбол жарыстары пайдаланушыларға жаңа тәжірибе сыйлап, дәстүрлі параметрлерді күнделікті фантастикалық баскетбол параметрлерімен үйлестіреді.

Жобалық

Әр маусым алдында фантастикалық баскетбол лигалары әр команда NBA ойыншыларын таңдау үшін драфт өткізеді. Осы ойыншылар, егер олар басқа ойыншыларға ауыстырылмаса немесе тізімнен шығарылмаса, оларды таңдаған команданың құрамында қалады, әйтпесе олар иесі жоқ ойыншылар тобына қосылады, оларды кез келген команда талап ете алады. Драфт таңдауларының реті кездейсоқ түрде немесе өткен жылғы лига тұрғызылымы бойынша анықталуы мүмкін, онда ең нашар нәтиже көрсеткен команда бірінші болып таңдайды, одан кейін екінші нашар нәтиже көрсеткен команда және т.б. Кейбір жағдайларда, иелері әр раундта бірдей драфт позициясын сақтайды. Керісінше, дәстүрлі «жылан» драфтында иелер «жылан» әдісімен ойыншыларды таңдайды, онда тақ раундтарда бірінші таңдаған иелік, жұп раундтарда соңғы болып таңдайды, тақ раундтарда екінші таңдаған иелік, жұп раундтарда екіншіден соңғы болып таңдайды, және т.б., бұл әділдік үшін жасалады. Аукциондық драфтта әр иелікте нақты бюджет болады, оны аукцион форматында ойыншыларды сатып алу үшін пайдалану керек. Иелер кезекпен ойыншыларды ашық бәсекеге ұсынады, және әр ойыншыға ең жоғары баға берген иелік сол ойыншыны алады, осыған сәйкес оның қалған бюджеті азаяды. Аукциондық драфттардың бір артықшылығы – олардың әр иелікке әр ойыншыға тең мүмкіндік беруі, ал дәстүрлі форматта белгілі бір иеліктің қалаған ойыншысын басқа команда оның кезегінен бұрын таңдап алуы мүмкін. Көбінесе, драфт таңдалған уақытта қатыса алмайтын иелер «автодрафт» режимін қосады, ал лиганың қалған бөлігі тікелей таңдауларын жасайды. Тікелей немесе автодрафт режимінде, фантастикалық драфттардың басым көпшілігі онлайн режимінде өтеді, бірақ кейбір лигалар компьютерлерде немесе физикалық драфт тақталарында жүзеге асырылатын жеке драфттарды ұйымдастырады. Драфт қандай форматта өткізілсе де, әр команда иелігі өз таңдауларын жасағанда әртүрлі стратегияларды қолдана алады. Ең жақсы ойыншыларды таңдау үшін иелер әр ойыншының қабілетін бағалап, алдағы маусымдағы олардың өнерін болжауы керек. Осы мақсатта фантастикалық баскетбол журналистері мен веб-сайттар жариялаған рейтингтер сияқты әртүрлі ресурстарды пайдалануға болады.

Қамқоршы/Династия лигалары

Қараушы/династиялық лигада маусым жыл соңында аяқталмайды. Менеджердің командасы келесі маусымға көшеді, ал ойыншыларды маусымдар арасында сақтап қалуға болады. Комиссар шешеді:
Ойыншының ұсталу мерзімі: Ойыншыны қанша уақыт сақтап тұруға болады, содан кейін ол қайтадан таңдауға қолжетімді ойыншылар тізіміне қайта оралады. Команданың ұсталу мерзімі: Ойыншы қаншалықты ұзақ сақталса, ол менеджердің командасына соншалықты қымбатқа түседі. Таңдау орны: Ойыншы қай жерде таңдалса, оның құны соғұрлым болады. Ойыншының жалақысы: Әр ойыншының құндылығы және осы құнның әр маусымда қанша өсетіні немесе төмендейтіні. Қараушы/династиялық лигаларының рейтингтері қалыпты маусымдық рейтингтерден өзгеше, және ойыншының жасы, болашақ даму мүмкіндігі және командадағы ұзақ мерзімді жағдайы ескеріледі. Сондай-ақ, ойыншылардың бастапқы фантастикалық таңдау орны немесе аукциондық құны да қарастырылады, себебі оларды келесі жылы сол таңдау орнында немесе сол аукциондық бағада сақтап қалуға болады.

Кезектен бас тарту сымдары

Ойыншы алмасу операциялары үшін арнайы түрде алушы тізімі қолданылады. Алушы тізімі жобада таңдалмаған және/немесе менеджердің құрамынан шығарылған ойыншылардың тізімінен тұрады. Менеджерлер ойыншыны (немесе ойыншыларды) босата алады, бұл босатылған ойыншыны алушы тізіміне қосады. Алушы тізімі лигадағы барлық менеджерлерге қолжетімді. Комиссардың қалауынша алушы тізіміне шектеулер / ерекше ережелер қойылуы мүмкін. Комиссарлар жобаға қатыспаған ойыншыларды таңдағанда, бірнеше менеджер сол ойыншыны қаласа, бәсекелестік ұсыныс жүйесін орната алады, онда ең жоғары ұсыныс жасаған менеджер қалаған ойыншыны алады.

Демография

Фантазиялық спорт және ойын қауымдастығының (FSGA) мәліметінше, 2017 жылы АҚШ және Канадада фантазиялық спортпен айналысқан 59,3 миллион адамның ішінде 43,2 миллионы американдық ересектерді құрады. 2019 жылы 45,9 миллион американдық ересек қатысты.