Кіріспе

Уэльстік сопрано Дам Гвинет Джонс (7 қараша 1936 жылы туған) – уэльстік опера әншісі, драматик сопрано. 20 ғасырдың екінші жартысындағы ең көрнекті Вагнер сопраноларының бірі деп есептеледі.

Ерте өмір және мансап

Джонс Уэльстің Монмутшир округындағы Понтневинд қаласында дүниеге келген. Кәсіби әнші болғанға дейін Понтипул қорыту зауытында хатшы болып жұмыс істеді. Ол Лондондағы Корольдік музыка колледжінде, Сиенадағы Accademia Musicale Chigiana және Цюрихтегі Халықаралық опера студиясында музыка білімін алды. 1962 жылы Глюктің «Орфео мен Эвридика» операсында меццо-сопрано ретінде кәсіби дебют жасағаннан кейін Цюрих опера театрына қабылданды. Өзінің жеңіл жоғары регистрінің сопранолық рөлдерді орындауға мүмкіндік беретінін түсініп, 1964 жылдан бастап сопрано репертуарына көшті. Оның алғашқы маңызды сопранолық рөлі Вердидің «Un ballo in maschera» операсындағы Амелия болды. Джонс 1964 жылы Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрында Вердидің «Иль-троваторе» операсында Леонтина Прайс орнына Леонора рөлін сомдағанда танымал болды. Оның мансабы одан әрі қарқынды дамыды, ол Аида, Леонора («Фиделио»), Дездемона («Отелло»), Элизабет («Дон Карлос»), Донна Анна («Дон Джованни»), Чо-Чо Сан («Мадам Баттерфляй»), Леди Макбет (Вердидің «Макбеті»), Сантуцца («Кавалерия рустикана»), Октавиан («Дер Розенкавальер»), Меде (итальяндық нұсқасы) және Тоска рөлдерінде сәтті өнер көрсетті. Осылардан кейін ол біртіндеп Хризотемида («Электра»), Саломе, Маршаллин («Дер Розенкавальер»), Ева («Нюрнбергтік шебер әншілер»), Сента («Ұшатын голландиялық»), Кундри («Парсифаль»), Венера мен Элизабет («Таннхойзер»), Хелена (Страустың «Мысырлық Еленасы»), Ариадна («Ариадна на Наксос») және Зиглинда, сондай-ақ Брунгильда («Валькирия») сияқты ауыр рөлдерге көшті. Ол Вена мемлекеттік операсында, Цюрих операсында, Корольдік опера театрында (Ковент-Гарден), Бавария мемлекеттік операсында, Сан-Франциско операсында, Берлин Deutsche Oper, Париж операсында, Ла Скала театрында, Лос-Анджелес операсында, Метрополитен операсында, Гран-Театре-дель-Лисеуде, Женеваның Ұлы театрында, Чикаго лирикалық операсында, сондай-ақ көптеген көрнекті опера және музыка фестивальдерінде жиі өнер көрсетті. Ол 1967 жылдың 4 сәуірінде «Иль Троваторе» операсында Леонора рөлінде Ла Скала театрында дебют жасады. 1974 жылдың қаңтарында Саломе рөлінде Ла Скалаға қайта оралды. 1972 жылдың 24 қарашасында ол Нью-Йорктің Метрополитен опера театрында «Валькирия» операсында Зиглинда рөлінде дебют жасады. 1995 жылдың 22 сәуірінде Метте соңғы рет өнер көрсеткенге дейін (Парсифальдағы Кундри рөлінде) ол Метте 93 рет 10 операда 11 партияны орындады; ең көп орындалған рөл – «Дер Розенкавальер» операсындағы Маршаллин (20 рет). 1979 жылдың тамызында ол Зальцбург жазғы фестивалінде Маршаллин рөлінде тұңғыш рет өнер көрсетті.

Кейінгі қызметі

2003 жылы Джонс режиссер және костюм дизайнері ретінде Германияның Веймар қаласында «Der fliegende Holländer» қойылымында дебют жасады. Ол сондай-ақ, жас әншілерге танымал өнер орындарында және музыкалық колледждерде шеберлік сабақтарын берді, халықаралық вокалдық байқауларда төреші болды, соның ішінде 2009 жылғы BBC Cardiff Singer of the World байқауы және соңғы кезде Ресейдің «Кultura» телеарнасының 2017 жылғы опералық әншілік байқауы. 2007 жылдың маусым айында ол Бавария мемлекеттік операсында Унсук Чиннің жаңа операсы «Алиса ғажайып елінде» әлемдік премьерасында Жүрек патшайымы рөлін ойнады. 2008 жылдың ақпан айында ол меццо-сопрано репертуарына оралды, Швецияның Мальмё операсында Стивен Лэнгридждің қойылымында Рихард Штраустың «Саломе» операсында Иродиада рөлін орындады. Ол бұл рөлді 2010 жылдың тамызында Дебора Войгттің «Саломесімен» бірге Швейцарияның Вербьер қаласында өткен Вербьер фестивалінде концерттік орындауда қайталады, ал 2012 жылдың мамырында Вена мемлекеттік операсында сахнада ойнады. Ол Вагнер әулетінің әйелдері және олардың Байройт фестиваліне тигізген әсері туралы «Вагнер» музыкалық театрына қатысты, режиссері Свен Холм, 2012 жылғы Мюнхен опера фестивалінде Косима Вагнер рөлін ойнады. 2016 жылдың наурыз айында ол Германияның Брауншвейг штатт-театрында операның жаңа қойылымында Чайковскийдің «Пик королевасы» операсында графиня рөлінде дебют жасады. 2017 жылдың сәуірінде ол Ландсбергте өткен концертте Рихард Штраустың «Энох Арден» операсында баяндаушының сөйлеу бөлігін орындады. Джонс Дастин Хоффманның «Квартет» фильмінде эпизодтық рөлде түсті, бұл фильм Рональд Харвудтың зейнеткер опера әншілері Вердидің туған күнін тойлау үшін концерт өткізуді жоспарлап отырғаны туралы комедиясына негізделген. Ол Энн Лэнгли рөлін ойнайды, ол бұрынғы опералық бәсекелесі Жан Хортон, оны Мэгги Смит ойнайды. Фильмнің премьерасы 2012 жылғы 9 қыркүйекте Торонто халықаралық кинофестивалінде өтті, Джонстың ойыны сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Ол 1976 жылы Британ империясы орденінің командирі (CBE) атанды және 1986 жылы Британ империясы орденінің ханым-командирі (DBE) атанды. Ол сондай-ақ көптеген елдер мен ұйымдардан көптеген музыкалық және мәдени наградалар мен құрметтер алды, соның ішінде Германия Федеративтік Республикасының 1-сынып Verdienstkreuz ордені, Венадағы Құрметтің алтын медалі, Австрияның 1-сынып Құрмет кресі, Шекспир сыйлығы және Пуччини сыйлығы. Ол Вена мемлекеттік операсы мен Бавария мемлекеттік операсының камералық әншісі (сондай-ақ Бавария мемлекеттік операсының құрметті мүшесі) және Франциядағы L'Ordre des Arts et des Lettres орденінің комендаторы. Ол Уэльс университеті мен Гламорган университетінен құрметті докторлық диплом алды. 1990 жылдан бері ол Ұлыбритания Вагнер қоғамының президенті.