Жарыс көліктері үшін электрондық көмекші құрал: Старт бақылауы
Launch control (automotive)
Жарыс көліктеріндегі электрондық көмек – launch control. Көліктерді жылдам старт беруге көмектеседі. BMW, Porsche, Bugatti, Alfa Romeo сияқты көліктерде бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жарыс машиналарын жүргізушілеріне арналған электрондық көмекші құрылғы
Electronic aid for drivers of racing cars
Бастауды басқару – жарыс және қарапайым автомобильдердің жүргізушілеріне тұрған жерден жылдамдануға көмектесетін электрондық көмекші құрылғы. Мотоциклдерде көшеде де, жарыста да әртүрлі механикалық және электрондық құрылғылар орнатылған. Бастауды басқару функциясы бар танымал автомобильдерге BMW M сериясы, Volkswagen Group-тың Direct Shift Gearbox (әсіресе Bugatti Veyron), Porsche 911 (sport+ режимі), Panamera Turbo, Alfa Romeo TCT беріліс қорабымен және кейбір General Motors өнімдері жатады. Mitsubishi өздерінің Twin Clutch SST беріліс қораптарына "S Sport" режимінде бастауды басқаруды енгізді, бірақ бұл режим тек Evolution X MR және MR Touring (USDM) модельдерінде қолжетімді. Jaguar F Type бастауды басқаруды қамтиды. Nissan GT-R іске қосуды басқаруға арналған электроникаға ие, бірақ компания "бастауды басқару" терминін қолданбайды, себебі кейбір иелері бұл терминді машинаны іске қосу үшін тұрақтылықты басқаруды өшірумен байланыстырды, бұл күш беріліс жүйесінің кепілдігін жоюы мүмкін. Nissan GT-R-дің бір нұсқасы пайдаланушыға Traction Control-ді "R" режиміне қосу арқылы машинаны іске қосуға мүмкіндік береді.
Launch control is an electronic aid to assist drivers of both racing and street cars to accelerate from a standing start. Motorcycles have been variously fitted with mechanical and electronic devices for both street and race. Popular automobiles with launch control include the BMW M series, certain marques of the Volkswagen Group with Direct Shift Gearbox (most notably the Bugatti Veyron), Porsche 911 (sport+ mode), Panamera Turbo, Alfa Romeo with TCT gearbox and certain General Motors products. Mitsubishi also incorporated launch control into their Twin Clutch SST gearbox, on its "S Sport" mode, but the mode is only available in the Evolution X MR and MR Touring (USDM). The Jaguar F Type includes launch control. The Nissan GT R has electronics to control launch but the company does not use the term "launch control" since some owners have equated the term with turning off the stability control to launch the car, which may void the warranty of the drivetrain. One version of Nissan GT R allows user to launch the car by turning the Traction Control to "R" mode.
Операция
Бастауды басқару, мәні бойынша, екінші айналым шектегіш. Бастауды басқару электронды газ педалі және компьютерлік бағдарламаны қолдану арқылы (электронды басқару жүйесінде) немесе механикалық газ педалі бар автомобильдерде отын немесе тұтандыруды тоқтату арқылы жұмыс істейді. Бағдарламалық қамтамасыз ету қозғалтқыш сипаттамаларына сәйкес үдеуді басқара алады, бұл автомобильдің тегіс және ең жылдам үдеуін қамтамасыз етеді, жетек дөңгелектерінің сырғанауын, қозғалтқыштың тым көп айналуынан зақымдануын, сондай-ақ ізбетелді және қоробканың проблемаларын болдырмайды. Егжей-тегжейлі қарастырғанда, бастауды басқару қозғалтқыштың айналымдарын белгілі бір деңгейде ұстайды, бұл компьютер немесе жүргізуші әрекетке кіріспей тұрып, автомобильге қуат жинауға мүмкіндік береді. Жарыс машиналарынде бұл мүмкіндік тек жарыс басында, автомобиль старттық торда тұрғанда ғана қолжетімді. Автомобиль белгілі бір жылдамдыққа жеткеннен кейін бағдарламалық қамтамасыз ету өшіріледі. Традициялық бастауды басқару тек ізбетелді немесе ізбетелді жинағы бар автомобильдерде, яғни қолмен немесе қос ізбетелді қоробкасы бар автомобильдерде мүмкін. Автоматты қоробкасы бар автомобильдерде әдетте бағдарламалық қамтамасыз ету тежегіш моментін жасау функциясын орындайды – яғни, газ педалін толық басып тұрып, автомобильді қозғалтпау үшін тежегішті де басып тұру, бұл бастауды басқарудан бөлек функция.
Launch control is, in essence, a second rev limiter. Launch control operates by using an electronic accelerator and a computer program in a drive by wire application, and through fuel or spark cut in a mechanical throttle application. The software can control acceleration based on engine specifications to make the car accelerate smoothly and as fast as possible, avoiding spinning of the drive wheels, engine failure due to over revving and clutch and gearbox problems. Looking more in depth, launch control holds the engines RPM at a set number allowing for the car to build power before the computer or operator disengages the clutch. In racing cars, this feature is only available at the start of the race, when the car is stationary in the starting grid. After the car is running at a certain speed, the software is disabled. Traditional launch control is only feasible in a road car with any car with a clutch or clutch pack, which includes cars with a manual transmission or dual clutch transmission. A road car with an automatic transmission typically has the software perform brake torquing, the action of holding the car at wide open throttle while also holding the brake so the car doesn't move, which is separate from launch control.
Пайдалану себебі
Жарыс жүргізушілері жарыстың басында бәсекеге қабілетті үдеуге жету үшін өте қысқа уақытқа ие. Қуатты қоробкаға және жетек дөңгелектерге жеткізу тіпті ең тәжірибелі жүргізушілер үшін де қиынға соғады. Ұшыруды басқару, турбоқозғалтқышты қозғалтқыштар үшін де өте пайдалы. Турбоқозғалтқыштың жұмыс принципіне байланысты, қозғалтқыштың 100% айналым моментін бірден алу мүмкін емес. Ұшыруды басқару жүйесі турбоқозғалтқышқа жеткілікті ауа қысымын беруге және осы қысымды сақтауға мүмкіндік береді. Бұл әсерді Ұшыруды басқару бағдарламалық құралы арқылы тұтану уақытын белгілі бір айналымдарға дейін кешіктіру арқылы күшейтуге болады. Ұшыруды басқару бастапқыда автомобильдерге тоқтағаннан кейін қозғалтқыштың оңтайлы жағдайларында ең жылдам үдеуді қамтамасыз ету үшін жасалған. Алайда, АҚШ-тағы автомобиль қауымдастықтары Ұшыруды басқару жүйелерінің жанама әсеріне байланысты іс-шараларды ұйымдастыра бастады, бұл жанама әсер көбінесе «кері соққы» деп аталады. Кейіннен орнатылатын Ұшыруды басқару жүйелері жүргізушілерге отын мен тұтану параметрлерін өзгертуге мүмкіндік береді. Кері соққы жасау үшін тұтану параметрлері төмендетіледі, бұл артық отынның жиналуына және үлкен жануға, соның салдарынан шығарылатын газдан қатты дауыс пен жарылысқа әкеледі. Кейбір жағдайларда Ұшыруды басқару жүйелері үлкен жалынды шығару үшін өзгертіледі, ол де шығарылатын құбырдан шығады. Автомобиль қауымдастықтарында ең қатты кері соққыны немесе ең үлкен жалынды жасау бойынша жарыстар өткізіледі.
Racing drivers have only a very short time at the start of a race in which to achieve competitive acceleration. High power delivery to the gearbox and driven wheels cannot easily be managed even by the most skilled drivers. Launch control is also highly useful in turbocharged engines. Due to the nature of how a turbocharger works, you cannot ensure that you have 100 percent of the engine's torque at a moment's notice. With a launch control system, you can ensure that the turbocharger receives enough exhaust pressure to maintain boost pressure. You can further amplify this effect by having the launch control software progressively retard ignition timing up to a set RPM. Launch control was originally intended to give cars the ability to accelerate as fast as possible regarding optimal engine conditions from a stop. However, car communities around the United States have begun to organize events surrounded around the byproduct of launch control systems, this byproduct is usually called a backfire. Using aftermarket launch control systems allows for drivers to manipulate the fuel and ignition settings. To create a backfire, the ignition settings are turned down allowing for a build up of excess fuel which creates a larger combustion producing loud bangs and pops from the exhaust. In some instances the launch control systems are modified to produce large flames that also expel from the exhaust pipe. Competitions are held in car communities based on achieving the loudest backfire or producing the largest flame.
Тарих
1980 жылдары электрониканың дамуы ұшыруды басқару жүйесін енгізуге мүмкіндік берді. 1985 жылы Renault компаниясының RE60 F1 машинасы ақпаратты дискетке сақтады, ол кейіннен пит-стопта түсіріліп, инженерлерге машинаның мінез-құлқы туралы толық мәліметтерді ұсынды. Кейіннен телеметрия жүйесі арқылы деректер пит-стоп пен машина арасында радиоарқылы жіберіле бастады. Машинадағы электрониканың кеңінен қолданылуы инженерлерге машина трассада жүрген кезде белгілі бір параметрлерді өзгертуге мүмкіндік берді, бұл екі бағытты телеметрия деп аталды. Электрондық көмекші жүйелердің ішінде жартылай автоматты беріліс қорабы, тежегіш жүйесі (ABS), қозғалыс бақылау жүйесі және активті суспензия болды. 1993 жылғы Williams FW15C моделінде осы жүйелердің барлығы қолданылды. FIA 1994 жылғы маусымда осы көмекші жүйелерді тыйымдап, олардың пилоттың шеберлігінің маңыздылығын артық төмендеткенін мәлімдеді. Екі бағытты телеметрия да тыйым салынды, бірақ FIA ережелерді бұзуға бағытталған жасырын кодты іздеу үшін қозғалтқыш бағдарламаларын талдаудың қиындығына байланысты ол жақын арада қайта қолданысқа енгізілді. Толық автоматты беріліс қорабы, қозғалыс бақылау жүйесі және ұшыруды басқару 2001 жылғы Испания Гран-приінен бастап қайта рұқсат етілді, бірақ 2004 және 2008 жылдары бәсекеге қабілетті F1 командасын ұстауға қажетті шығындарды азайту мақсатында қайта тыйым салынды. Бұрын тек жарыс машиналарын ғана қамтитын мүмкіндік қазіргі заманауи тұтынушылар автомобильдерінің көптеген брендтерінде қолданылады. BMW, Dodge және Mercedes сияқты брендтер өздерінің таңдалған модельдерінде ұшыруды басқару мүмкіндігін енгізді.
Developments in electronics in the 1980s enabled the introduction of launch control. In 1985, Renault's RE60 F1 car stored information on a diskette which was later unloaded at the pits, giving the engineers detailed data about the car's behavior. Later, telemetry allowed the data to be sent by radio between the pits and the car. Increasing the use of electronics on the car allowed engineers to modify the settings of certain parameters whilst it was on the track, which is called bi directional telemetry. Among the electronic driving aids were a semi automatic transmission, an anti lock braking system (ABS), a traction control system, and active suspension. The 1993 Williams FW15C model featured all of these aids. This trend was ended by the FIA when it outlawed these aids for the 1994 season, considering that they reduced the importance of driver skill to too great a degree. Bi directional telemetry was also forbidden, which was soon reinstated as the FIA found it too hard to analyze the engine programmes in order to search for hidden code that could be found breaking the rules. Fully automatic transmissions, traction control, and launch control were allowed again from the 2001 Spanish Grand Prix, but as of the 2004 and 2008 season, they were outlawed in order to reduce the money needed for a competitive F1 team. From being a feature that was predominately seen only in race cars, launch control is now featured in almost all modern consumer car brands. Brands such as BMW, Dodge, and Mercedes all have implemented a launch feature in select models of their vehicles.
Мотоциклдерді пайдалану
Көшедегі мотоциклдерге күш-қуат сипаттамаларын жүргізушінің қажеттіліктеріне сәйкес келтіру үшін зауыттық құрылғылар орнатылған. Жарысқа қатысушылар мұны "алға шығу" деп атайды. Жарыс машиналарын тұрақты төмендетуге және аэродинамиканы жақсартуға көмектесетін қосымша аспаны реттеу технологияларын пайдалану жиілеуде. Мотокросс мотоциклдері жарыс басталғанда алдыңғы аспаны уақытша қысу үшін механикалық "алға шығу" құрылғыларын қолданады.
Street motorcycles have been fitted with factory devices to balance power characteristics to rider requirements. Competition entrants can call it "holeshot". Race machines are increasingly using additional suspension altering technology to lower the stance and aid aerodynamics. Motocross bikes use mechanical holeshot devices to temporarily compress the front suspension prior to race start.