Кіріспе

Ұсынылған оккультер

Жаңа әлемдер миссиясы – жақын жұлдыздардың жарығын тосып, олардың айналасындағы экзопланеталарды бақылауға арналған ғарыш телескобымен бірге ұшатын үлкен оккультерден тұратын жоба. Байқаулар қолданыстағы ғарыш телескобымен немесе экзопланеталарды табуға арналған, ең жақсы жабдықталған көрінетін жарық оптикалық телескобымен жүргізілуі мүмкін. 2005 жылдан бастап алдын ала ғылыми-зерттеу жобасы қаржыландырылды. Егер қаржыландырылып, іске қосылса, ол бес жыл бойы жұмыс істеуі тиіс.

Мақсаты

Қазіргі уақытта экзопланеталарды тікелей анықтау өте қиын. Бұл негізінен мынаған байланысты: экзопланеталар астрономиялық қашықтықтан байқағанда өздерінің жұлдыздарына өте жақын болып көрінеді. Тіпті ең жақын жұлдыздар да бірнеше жарық жылы қашықтықта орналасқан. Бұл экзопланеталарды іздегенде, әдетте жұлдыздан өте кішкентай бұрыштарды, бірнеше ондаған милликук секундтар көлемінде байқауға болады. Бұл кішкентай бұрыштарды жер бетінен астрономиялық жағдайлардың нашарлығы салдарынан анықтау мүмкін емес. Экзопланеталар өздерінің жұлдыздарына қарағанда өте әлсіз. Әдетте, жұлдыз орбиталық планетадан миллиард есе жарық болады. Бұл жұлдыздың жарығына планеталарды көруді дерлік мүмкін емес етеді. Мұндай көмескі планетаны жарық жұлдызға жақын жерде байқаудың қиындығы астрономдарға экзопланеталарды тікелей суретке түсіруге кедергі келтіреді. Бүгінгі күнге дейін экзопланеталардың тек бірнешеуінің ғана суреті түсірілді. Фотоға түсірілген алғашқы экзопланета 2M1207b, ол 2M1207 деп аталатын жұлдыздың орбитасында жүреді. Астрономдар бұл планетаны фотоға түсіре алды, өйткені ол өте ерекше планета, ол өзінің бас жұлдызынан өте алыс, шамамен 55 астрономиялық бірлік (Нептуннан екі есе алыс). Сонымен қатар, планета қоңыр жұлдыз деп аталатын өте әлсіз жұлдыздың орбитасында айналып жүр. Жарық жұлдыздың маңында Жерге ұқсас планеталарды анықтау қиындығын жеңу үшін «Жаңа әлемдер» миссиясы жұлдыздың жарығын жасырушымен (occulter) бұғаттауды жоспарлап отыр. Бұл жасырушы жұлдыздың барлық жарығын бақылаушыға жетуден бөгеп, планетаның жарығын кедергісіз өткізуге мүмкіндік береді. Жұлдыз шаңырағының ені ондаған метр болуы мүмкін және ол Майларға ұқсас жеңіл материал Каптоннан жасалған болуы мүмкін. Бұл - жарықтың дифракциясын пайдаланып сурет түсіруге арналған құрылғы. Жұлдыз шатыры - бұл басқа әлемдерді телескоппен бақылауға кедергі келтіретін жұлдыз жарығын бұғаттау үшін жасалған күнбағыс пішінді коронограф дискісі. Жұлдызшаның «күнбағыс» пішініндегі «жапырақшалары» арагоскоптың негізгі ерекшелігі болып табылатын дифракцияны жою үшін жасалған. Жұлдыз шатыры - Боулдердегі Колорадо университетінің астрофизика және ғарыш астрономиясы орталығының астрофизигі Вебстер Кэш жобалаған ғарыш кемесі. Ұсынылған ғарыш кемесі оны пайдаланбаған Джеймс Вебб ғарыш телескобы сияқты ғарыш телескобымен немесе жаңа 4 метрлік телескоппен бірге жұмыс істеуге арналған. Ол ғарыш телескобының алдында (телескоп пен нысана жұлдызының арасында) және Жерден шамамен алыста, Жердің гелиоцентрикалық орбитасынан тыс жерде ұшатын болады. Ашылғанда, ол айналасында тік шығып тұрған күнбағысқа ұқсайды. Жұлдыз көлеңкесі өте үлкен коронограф ретінде әрекет етеді: ол алыс жұлдыздың жарығын бұғаттап, байланысты планеталарды байқауды жеңілдетеді. Жұлдыз көлеңкесі жарық жұлдыздардың жарығын 10 миллиард есеге дейін азайтады. Телескоптың шеттерінен «сасыған» жарық планеталар жүйесін сканерлеуде пайдаланылады. Жарықтың азаюымен астрономдар ондаған триллион шақырым қашықтықтағы экзопланеталардың атмосферасын химиялық өмірдің ықтимал белгілерін тексеруге мүмкіндік алады.