Көміртек қос оксидінің кальций тұзы: қасиеттері мен қолданылуы
Calcium hypochlorite
Көміртексіз кальций гипохлориті: химиялық формуласы, қасиеттері, қолданылуы. Хлордың күшті иісі, тұрақтандыру қабілеті, активті хлор құрамы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кальций гипохлориті – химиялық формуласы Ca(ClO)₂ , сондай-ақ Ca(OCl)₂ деп те жазылады. Бұл ақ түсті қатты зат, бірақ коммерциялық үлгілер сары түсті болып көрінеді. Оның ылғалды ауада баяу ыдырауынан хлордың күшті иісі сезіледі. Бұл қосылыс қатты күйде де, ерітіндіде де салыстырмалы түрде тұрақты және натрий гипохлоритіне қарағанда көбірек қолжетімді хлорға ие. "Таза" үлгілерде 99,2% белсенді хлор бар. Өнеркәсіптік тазалығын ескере отырып, әдетте белсенді хлордың құрамы 65-70% болады. Ол суды тазарту және ағартқыш ретінде қолданылатын ағартқыш ұнтағы деп аталатын коммерциялық өнімдердің негізгі белсенді компоненті болып табылады.
Calcium hypochlorite is an inorganic compound with chemical formula |Ca(ClO)2|auto=1, also written as |Ca(OCl)2. It is a white solid, although commercial samples appear yellow. It strongly smells of chlorine, owing to its slow decomposition in moist air. This compound is relatively stable as a solid and solution and has greater available chlorine than sodium hypochlorite. "Pure" samples have 99.2% active chlorine. Given common industrial purity, an active chlorine content of 65 70% is typical. It is the main active ingredient of commercial products called bleaching powder, used for water treatment and as a bleaching agent.
Санитарлық тазалық
Кальций гипохлориті қоғамдық жүзу бассейндерін тазалау және ішу суын дезинфекциялау үшін жиі қолданылады. Әдетте, коммерциялық өнімдер 65%-73% тазалықпен сатылады, қалған бөлігі – кальций хлориді және кальций карбонаты сияқты химиялық қосылыстар, олар өндіріс процесінде түзіледі. Ерітіндіде кальций гипохлориті жалпы мақсаттағы дезинфекциялау құралы ретінде қолданылуы мүмкін, бірақ кальций қалдықтарының (судың қатаң болуына себепті) салдарынан натрий гипохлориті (ағартқыш) көбінесе артық таңдалады.
Calcium hypochlorite is commonly used to sanitize public swimming pools and disinfect drinking water. Generally the commercial substances are sold with a purity of 65% to 73% with other chemicals present, such as calcium chloride and calcium carbonate, resulting from the manufacturing process. In solution, calcium hypochlorite could be used as a general purpose sanitizer, but due to calcium residue (making the water harder), sodium hypochlorite (bleach) is usually preferred.
Органикалық химия
Кальций гипохлориті – жалпы тотықтырғыш зат, сондықтан ол органикалық химияда қолданылады. Мысалы, бұл қосылыс гликольдерді, α-гидроксикарбонды қышқылдарды және кетоқышқылдарды ыдыратып, бөліктелген альдегидтер немесе карбонды қышқылдар алу үшін пайдаланылады. Кальций гипохлориті хлороформ жасау үшін галоформдық реакцияда да қолданылуы мүмкін. Органикалық синтезде кальций гипохлориті тиолдар мен сульфидтердің қосалқы өнімдерін тотықтыруға қолданылады, бұл олардың иісін азайтады және оларды қауіпсіз жоюға мүмкіндік береді. Органикалық химияда қолданылатын реагент шамамен 70% тазалықтағы дезинфекциялық құралға ұқсас.
Calcium hypochlorite is a general oxidizing agent and therefore finds some use in organic chemistry. For instance the compound is used to cleave glycols, α hydroxy carboxylic acids and keto acids to yield fragmented aldehydes or carboxylic acids. Calcium hypochlorite can also be used in the haloform reaction to manufacture chloroform. Calcium hypochlorite can be used to oxidize thiol and sulfide byproducts in organic synthesis and thereby reduce their odour and make them safe to dispose of. The reagent used in organic chemistry is similar to the sanitizer at ~70% purity.
Қауіпсіздік
Ол күшті тотықтырғыш зат, себебі құрамында +1 валенттілігіндегі (тотығу дәрежесі: Cl+1) гипохлорит ионы бар. Кальций гипохлоритін ылғалды және ыстық жағдайда, қышқылдардың, органикалық заттардың немесе металдардың қасында сақтауға болмайды. Сусыздалған түрімен жұмыс істеу қауіпсіз.
It is a strong oxidizing agent, as it contains a hypochlorite ion at the valence +1 (redox state: Cl+1). Calcium hypochlorite should not be stored wet and hot, or near any acid, organic materials, or metals. The unhydrated form is safer to handle.