Кіріспе

Америкалық суретші

Северин Розен (шамамен 1815 жылы Боппардта туған – шамамен 1872 жылы қайтыс болған) – пруссиялық-америкалық суретші, ол көптеген жеміс-жидектер мен гүлдерден тұратын натюрморттарымен танымал және бүгінде 19 ғасырдағы осы жанрдағы маңызды американдық суретшілердің бірі ретінде танылады.

Өмір

Северин Розен 1815 жылы Пруссияның (қазіргі Германия) Бопард қаласында Стефанус пен Маргаретаның (Кребс) отбасында дүниеге келді және 1816 жылдың 5 ақпанында крещениеден өтті. Ол Софиямен бірге 1847 жылдың 27 желтоқсанында Англияның Довер қаласына келді, содан кейін Нью-Йоркке эмиграция жасады, 1848 жылдың 4 ақпанында жетіп келді және келесі бес жыл ішінде Америка өнер одағында он бір суретті көрсетті. Неке Нью-Йорктегі Сент-Мэтью евангелистік лютеран шіркеуінде қиылды. Розен отбасын жеке сатып алушыларға және Америка өнер одағына суреттерін сату арқылы, сондай-ақ натюрморт суреттерінен сабақ беру арқылы асырады. Розен 1857 жылы отбасын тастап, Пенсильванияға көшіп кетті. Розеннің көптеген суреттері Уильямспортта табылды. Оның табиғаттың молшылығын бейнелейтін суреттері қаланың өсіп келе жатқан халқының (көптегені неміс текті) өркендеген саудагерлер мен ағаш өңдеушілер арасында сұранысқа ие болды, олар оларды жаңа салынған үйлерін, сондай-ақ мейрамханаларды, ресторандарды және қонақүйлерді безендіру үшін сатып алды. Бір қонақүй иесі және сыра қайнатқыш Джейкоб Флок Розеннің елуден астам суретіне ие болды, суретші оларды тұру мен сыраға айырбастаған болуы мүмкін. Розеннің соңғы жазылған суреті 1872 жылға жатады, содан кейін оның өмірі мен тұратын жері туралы барлық мәліметтер тоқтатылады. Оның өмірінен кейінгі ақпараты, сондай-ақ қай күні және қай жерде қайтыс болғаны әлі белгісіз.

Жұмыс

Розеннің үш жүзден астам натюрморт суреті тіркелген, олардың тек екі ондағанға жуығы ғана мерзімделген. Розеннің суреттері өте ұқыпты, нақты орналасулары мен жақын арадағы бояу соққан бөлшектеріне назар аударса да, оның тақырыбы, тіпті нақты мотивтері де өмірі бойы өзгерген жоқ. Кейде ол суреттердің дерлік бірдей көшірмелерін жасаған, бірақ көбінесе ол элементтерді ғана қайта орналастырып, жаңадан құрастырған. Мысалы, «Жеміс және шарап шынысы» картинасындағы көптеген заттар басқа суреттерде де кездеседі. Тәтті табақтағы құлпынай жиі кездесетін мотив. Пилзнер шынысы, кейде ашық шампан бөтелкесімен бірге, басқа жерлерде қолданылатын лимонад құйылған шарап тостағанмен алмастырылады. Шыны көбінесе суреттің төменгі сол жақ жиегінде орналасады, ал жартылай кесілген лимон көбінесе оның жанында пайда болады. Төменгі сол жақтан жоғарғы оң жаққа дейін орналасқан жүзім шоқтары картинаға әдемі S қисығын сызып, көрерменнің назарын бүкіл композиция бойынша жұмсақ түрде бағыттайды. Бұл жерде композиция екі жағындағы ақ және қара жүзімдермен теңдестірілген, ал арасында шашыраңқы қызыл жеміс, шие, шабдалы, алма, алмұрт және өріктермен толықтырылған. Бұл композициялық элементтердің көптегені, егер суреттелген заттар емес болса, XVII ғасыр голланд натюрморт суреттерінен, мысалы Ян ван Хуйсум сияқты суретшілерден алынған.