Кіріспе
Жаңа Зеландияның ұлттық ғылыми-зерттеу институты. Ұлттық су және атмосфералық зерттеу институты немесе NIWA – Жаңа Зеландияның Мемлекеттік ғылыми-зерттеу институты. 1992 жылы құрылған NIWA экологиялық ғылымдар саласындағы кең ауқымды зерттеулер жүргізеді. Сонымен қатар, ол ұлттық және кейбір жағдайларда халықаралық маңызы бар экологиялық мониторинг желілерін, деректер базаларын және жинақтарды ұстап тұрады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, NIWA-да Жаңа Зеландиядағы 14 нысан және Австралиядағы Перт қаласындағы бір нысанды қоса алғанда, 697 қызметкер жұмыс істеді. Бас кеңсесі Оклендте орналасқан, ал аймақтық кеңселері Гамильтон, Веллингтон, Крайстчерч, Нельсон және Лаудерде (Орталық Отаго) орналасқан. Брем шығанағында, Текапо көлінде, Роторуада, Нейпирде, Уаңғануиде, Грейммутта, Александрада және Дюнединде гидрологияға бағытталған шағын далалық топтары да бар. NIWA тұщы су, теңіз және атмосфералық зерттеулер үшін шамамен 30 кемелік флотты ұстап тұрады.
The National Institute of Water and Atmospheric Research or NIWA , is a Crown Research Institute of New Zealand. Established in 1992, NIWA conducts research across a broad range of disciplines in the environmental sciences. It also maintains nationally and, in some cases, internationally important environmental monitoring networks, databases, and collections. as of 2019, NIWA had 697 staff spread across 14 sites in New Zealand and one in Perth, Australia. Its head office is in Auckland, with regional offices in Hamilton, Wellington, Christchurch, Nelson, and Lauder (Central Otago). It also has small field teams, focused mostly on hydrology, stationed in Bream Bay, Lake Tekapo, Rotorua, Napier, Whanganui, Greymouth, Alexandra, and Dunedin. NIWA maintains a fleet of about 30 vessels for freshwater, marine, and atmospheric research.
Миссиялық мәлімдеме
NIWA-ның миссиясы – Жаңа Зеландия және планета үшін табиғи ресурстардың тұрақты басқарылуын қамтамасыз ету мақсатында алдыңғы қатарлы экологиялық ғылымды жүргізу.
Марапаттар
2007 жылы NIWA климаттық ғалымдарының 12 өкілі – Грег Бодекер, Мэтт Данн, Род Хендерсон, Даррен Кинг, Кит Лассей, Дейв Лоу, Бретт Муллан, Кэт О'Шонесси, Гай Пенни, Джеймс Ренвик, Джим Салинджер және Дэвид Врат – Климаттың өзгеруі жөніндегі үкіметаралық панельдің басқа да үлескерлерімен бірге Нобель бейбітшілік сыйлығымен марапатталды.
Лаудер атмосфералық зерттеу зертханасы
NIWA Лаудер Атмосфералық зерттеу зертханасы стратосфера, тропосфера және жаһандық климат арасындағы өзара әрекеттестікті бақылау және оны жақсырақ түсіну үшін атмосфералық өлшемдер жүргізеді. Бұл озон, күн сәулесі, аэрозольдер және парниктік газдарды өлшеу арқылы іске асырылады. Зертханада шамамен 10 қызметкер (ғалымдар және техниктер) жұмыс істейді (2015 жылдың желтоқсаны).
Орналасқан жері
Лаудер Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралында, Александрадан солтүстік-шығысқа қарай 33 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл жерде сондай-ақ BOOTES желісіне жататын телескоп та орналасқан. Зертхананы осы аймаққа төменгі горизонт, ашық аспан, құрғақ атмосфера және оңтүстік ендік орналасуы себепті таңдады.
Зерттеу тарихы
1961 жылы Лаудерде солтүстік шамына (Aurora) бақылау жүргізу мақсатында ғылыми-зерттеу зертханасы құрылды. 70-жылдардың ортасында Лаудер "Ионосфераны зерттеуге арналған халықаралық спутниктер" (ISIS (спутнигі)) спутниктік тобының жердегі бақылау станциясы болды. 1970 жылдардың соңында зерттеулер стратосфераға қарай бағытталды. 1990 жылдардан бастап Лаудер озонның азаюының күн сәулесінің ультракөк сәулесіне (UV) тигізетін әсерін де бақылай бастады. Соңғы кезде Лаудердегі зерттеулер климаттың өзгеруі мен озон қабатының азаюы арасындағы байланысқа шоғырланған. Лаудер қазір климаттың өзгеруіне ықпал ететін барлық газдарды өлшейді. Осы шарыдан алынған деректер температура, қысым, су буы және озонның атмосфералық профильдерін жасауға мүмкіндік береді. Лаудердегі қашықтықтан зондтау әдістерінің бірі LIDAR жүйесін пайдаланып 100 км биіктікке дейін озон профилін құруға мүмкіндік береді. BSRN, TCCON және GCOS Жоғары атмосфералық анықтамалық желісі (GRUAN). Лаудерде көптеген ұзақ мерзімді өлшемдер жүргізілуде, оның ішінде әлемдегі азот диоксидінің ең ұзақ тізімі бар.
Жоғары өнімділіктегі есептеу қондырғысы
2018 жылы NIWA Mahuika, Maui және Kupe деп аталған 3 қуатты Cray суперкомпьютерін іске қосты, осылайша Жоғары өнімділіктегі есептеу орталығын (HPCF) құрды. HPCF секундына екі мың триллионнан астам есептеу операциясын орындай алады. Үш Cray суперкомпьютерінің екеуі (Mahuika және Maui) NIWA-ның Веллингтон кампусында, ал Kupe Тамаки университетінің деректер орталығында орналасқан. Ол генетикалық ақпаратты талдау, климаттың өзгеруінің салдарының модельдеуі және ауа райымен байланысты қауіптерді болжау сияқты зерттеулерге де жетекшілік етеді. HPCF-тің толық сипаттамаларын осы жерден табуға болады.
NIWA омыртқасыздар жинағы
NIWA омыртқасыздар жинағы (NIC) – Жаңа Зеландия аймағы, Тынық мұхитының оңтүстік-батысы және Росс теңізінен (Антарктида) алынған теңіз омыртқасыздарының (омыртқасы жоқ жануарлардың) ең ірі қоймасы. Жаңа Зеландия аймағындағы дерлік барлық типтердің өкілдері қамтылған. Соңғы 50 жыл бойы жинақталған және үздіксіз толықтырылып келе жатқан бұл жинақта бір жасушалы организмдерден алып маржандарға дейін миллиондаған мысал бар. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, оның құрамында ғылым үшін жаңа түрлердің 2100-нан астам типтік үлгісі (800 голотип және 1300 паратип) тіркелген. Бұл жинақты Жаңа Зеландия мен әлемнің түкпір-түкпіріндегі ғалымдар, оқытушылар және журналистер пайдаланады.
Табиғи қауіптер орталығы
2002 жылы NIWA Геологиялық және ядролық ғылымдар институтымен бірлесіп, Жаңа Зеландияның барлық қауіп-қатерлер туралы ақпарат және кеңес беретін орталығы ретінде Табиғи қауіптер орталығын құрды. Орталық төмендегі қауіптерді бақылау және болжау жүйелерін әзірлейді: жер сілкінісі, цунами, су тасқыны, дауыл, көшкін, жағалау су тасқыны мен толқындары, жағалау эрозиясы және жанартаулар.
Ғылыми-зерттеу кемелері
NIWA-ның 30 кемесінің ішінде ең маңыздысы – Жаңа Зеландияның мұзға төзімді жалғыз ғылыми кемесі. 28 метрлік RV Kaharoa көбінесе жағалау зерттеулері үшін пайдаланылады, бірақ Чилиден Маврикийге дейін мұхитты профильдеуге арналған Argo жүзуші буйларын орнату үшін одан да алыс сапарлады. Бұл оның өмір жолы туралы айтады. NIWA дерекқорындағы ақпаратқа жоғары сұраныс бар. Мысалы, 2007-2008 қаржы жылында NIWA өз дерекқорынан 350 000-нан астам дерек сұрауына жауап берді. 2020 жылы NIWA бас директоры Джон Морган Парламентте осы екі ұйымды "автомобиль мен жүк көлігі сияқты" деп сипаттады, олардың екеуі де көлік құралы болғамен, әрқайсысының өзгеше мақсаты бар екенін айтты. Жекеше ауа-райы болжаушы WeatherWatch үкіметтің екі ауа-райы болжаушыны қаржыландыруын "ерекше" деп атап, оны "Өрт сөндіру қызметінің полицияның жол ережесін бұзуына араласуымен" салыстырды.
Климаттық сот іс-әрекеті
2010-2012 жылдары NIWA температураның өсуін шамадан тыс көрсеткені туралы сотта қорғалынды. Бұл айыптаманы климаттың өзгеруін жоққа шығарушылар – «Жаңа Зеландия Климаттық Білім Трасты», Жаңа Зеландия Климаттық Ғылым Коалициясының бөлімшесі көтерді. Олар соңғы 100 жылда Жаңа Зеландияда температураның 1°C-қа өскенін көрсеткен NIWA деректеріне қарсы шықты. Климатты жоққа шығарушылар тобы жарияланған 1°C өсім әлемдік жаһандық жылыну көрсеткіштерінен айтарлықтай жоғары және әлемдік орташа көрсеткіштен шамамен 50 пайызға көп екенін мәлімдеді. Жоғарғы сот шешімі бойынша, судья Джеффри Веннинг «Жаңа Зеландия Климаттық ғылым білім беру қоры» NIWA-ға қарсы келтірген шағымдарының ешқайсысы бойынша сәтті болмағанын анықтады. Судья Веннинг NIWA-ның шығындарын траст төлеуі керек деп шешті және егер шығындар туралы келісімге қол жеткізілмесе, ол кейінірек тағы бір шешім қабылдайтынын айтты.