Кіріспе

Алжирлік күресші Джамила Бухиред (جميلة بوحيرد, шамамен 1935 жылы туған) – Алжирде француз мектебінде оқыған алжирлік күресші, ұлтшыл және революционер. Жастығында ол студент-белсенді ретінде Алжирдің Ұлттық Азаттық фронтына (FLN) қосылды. Алжирде ол FLN командирі Ясеф Саадидің байланыс офицері және жеке көмекшісі болып жұмыс істеді.

Өмірбаян

Джамила Бухерид колониялық Алжирде орта таптық отбасында дүниеге келді. Француз мектебінде оқып жүргенде ол өзінің революциялық рухын сезді. Француз студенттері әр таңда "Франция – біздің анамыз" деп қайталағанда, Бухиред орнынан тұрып: "Алжир – біздің анамыз!" деп айқайлаған. Осы үшін директор оны жазалады. Сол сәттен бастап Бухиред революциялық күреске тартылды. Оның ағалары бұрыннан-ақ жасырын ұлтшылдық қозғалысқа қатысқандықтан, Бухиред тез қосылып, оның беделі жылдам өсті. Революция кезінде ол командир Саади Ясефтің байланыс агенті ретінде жұмыс істеді. 1957 жылдың сәуір айында, Касбада үлкен демонстрация өткізуге дайындық жүріп жатқанда, француздықтар оны тұтқындап, демонстрация туралы ақпарат алу үшін азаптады. Азаптау кезінде ол ешқандай ақпарат бермеді және, айтуынша, азаптау барысында "Алжир – біздің анамыз!" деп қайталап айтқан. Барлық осы қатал азаптарға қарамастан, Бухиред ешқандай қылмысын мойындамағанын және FLN туралы ешқандай құпия ақпаратты жарияламағанын мәлімдейді. Бухиредтің сөзінше, азаптау 17 күнге созылған. 1957 жылдың шілде айында ол 19 жастағы тағы бір алжирлік бүлікші Джамила Буаззамен бірге кафеге бомба тастады деген айыппен сотталды. Тәуелсіз Алжирде ол Алжир әйелдер қауымдастығының төрағасы болды және сол кездегі Алжир президенті Ахмет Бен Белламен үнемі келіспеушіліктер туды. Бухиред жаңадан тәуелсіздік алған Алжирде бостандық пен теңдік үшін күрескен көптеген әйелдердің бірі болды. Алайда, экономикалық құлдырау және халықтың тез өсуі ислами фундаментализмнің күшеюіне алып келді. Бұл, көп партиялық саяси жүйеге жол ашатын жаңа заңдармен бірге, азаматтық соғысқа әкеп соқты. Осы кезеңде әйелдер арасындағы теңдік үкіметтің басымдықтарының бірі болған жоқ. Дегенмен, Бухиред Алжирдің тәуелсіздігі үшін де, Алжирдегі әйелдер құқықтары үшін де атқарған еңбегімен мәңгілікке есте қалады.

Танымал мәдениетте

Ол 1966 жылғы «Алжир шайқасы» фильмінде бейнеленген ФЛН-ның үш әйел-бомбалашысының бірі болды. Сондай-ақ, ол 1958 жылғы мысырлық режиссер Юсеф Шахиннің «Жамиля, алжирлік» фильмінде және Жак Верже туралы «Террордың адвокаты» деректі фильмінде көрсетілген. Оған арнап индонезия тілінде ән жазылған.