Кіріспе
1964 жылы құрылған Уайкато университеті – Жаңа Зеландияның Гамильтон қаласында орналасқан мемлекеттік зерттеу университеті. Тауранга қаласында қосымша кампус бар. Университет білім беру, әлеуметтік ғылымдар және басқару сияқты көптеген салаларда зерттеу жұмыстарын жүргізеді және экологиялық ғылымдар, теңіз және тұщы су экологиясы, инженерия және компьютерлік ғылымдар саласындағы жаңалықтарды енгізеді. Ол денсаулық сақтау, инженерия, компьютерлік ғылымдар, басқару, маори және халықтарды зерттеу, өнер, психология, әлеуметтік ғылымдар және білім беру бағдарламаларын ұсынады.
The University of Waikato , established in 1964, is a public research university located in Hamilton, New Zealand. An additional campus is located in Tauranga. The university performs research in numerous disciplines such as education, social sciences, and management and is an innovator in environmental science, marine and freshwater ecology, engineering and computer science. It offers degrees in health, engineering, computer science, management, Māori and Indigenous Studies, the arts, psychology, social sciences and education.
Кингитанга, Вайкато-Таинуи және университет
1840 және 1850 жылдары пайда болған Кингтиганда, Те Тирити о Уайтанги / Уайтанги шартының қол қойылғандығы және отаршылдық үкімет құрылуының нәтижесінде маори вождерінің біріккен ұлттық жауабы болды. Құрылған сәтінен бастап Кингтиганда маори халқына жетекшілік ету, басқару және өкілдік ету рөлін атқарды – Аотеароа үйінің бір жағы, ал патшайым мен оның поддандылары екінші жағы. Университетке қатысты Кингтиганда маңызды рөл атқарды, Короки патша Кирикирироа / Гамильтон қаласында университет ашуға жеке қолдау көрсетті, соның арқасында жоба Вайкато івиінің қолдауын алды. Бұл ерекше жайт, себебі 1964 жылы Уайкато университеті құрылғанда, ол 1865 жылы Вайкато Таинуи тайпасынан корона тартып алған жерлердің бір бөлігінде орналасқан болатын, және ол жерлер тек 1995 жылы қайтарылды. Университет пен Кингтиганда университеттің тарихы бойында белсенді қарым-қатынаста болды, оның ішінде Таурангада жаңа кампустың құрылуы және бірнеше тайпа мүшелеріне құрметті доктор дәрежесінің берілуі. Соңғы рет 2016 жылы Кинги Түхеитияға докторлық диплом табыс етілді.
Ұсынылған медициналық мектеп
2016 жылдың қазан айында Вайкато университеті мен Вайкато аудандық денсаулық сақтау басқармасы Гамильтон қаласында үшінші медициналық мектеп құру жөнінде Жаңа Зеландия үкіметіне бірлескен үсыныс жасады. Окленд университеті мен Отаго университеті (Жаңа Зеландияның екі медициналық мектебі орналасқан) бұл үсынысқа қарсы болғанмен, Ұлттық партиясының Гамильтон Шығыс сайлау округінің депутаты Дэвид Беннетт оны қолдады. 2017 жылдың 10 сәуірінде Гамильтонда өткен Вайкато мэралық форумының мәжілісінде бірнеше жергілікті және аймақтық кеңестер аталған медицина мектебінің құрылымын қолдады. 2017 жылдың қараша айында Вайкато аудандық денсаулық сақтау басқармасы үшінші медициналық мектепті қолдауын қайта растап, өз ұсынысын ұсынды. Ұсыныста төрт жылдық білім беру бағдарламасы көзделген, ол клиникалық тәжірибеге және жергілікті медициналық қызметтерді жетілдіруге бағытталған. 2018 жылдың маусым айының соңында Вайкато аудандық денсаулық сақтау басқармасының міндетті бас директоры Дерек Райт үшінші медицина мектебі жөнінде жаңа ақпараттың жоқ екенін мәлімдеді, бірақ үкімет 2019 жылға дейін шешім қабылдамайтынын жеткізді. Райт аудандық денсаулық сақтау басқармасы Вайкато медицина мектебінің құрылысын қолдау жұмыстарын жалғастыратынын айтты. 2019 жылы лейбористер басқаратын коалициялық үкімет үшінші медициналық мектеп құру идеясын қабылдамады, оның орнына денсаулық сақтау министрі Дэвид Кларктың ауылдық жерлерде көпсалалы оқу орталықтарын құру туралы ұсынысын қолдады. 2019 жылдың қараша айында Ұлттық партия 2020 жылғы Жаңа Зеландия парламенттік сайлауына дейін Вайкато ұсынысын қолдап, білім беру жөніндегі талқылау құжатын жариялады. Ұлттық партияның ұсынысын Вайкато университетінің вице-канцлері Нил Куигли, Вайкато аудандық денсаулық сақтау басқармасы және Жаңа Зеландияның жалпы медициналық тәжірибе желісі қолдады. 2021 жылдың мамыр айында университеттің денсаулық сақтау мектебінің деканы Сара Штрассер және ауылдық денсаулық сақтау профессоры Роджер Штрассер медицина мектебінің құрылысы жөніндегі ұсынысты қайта көтеріп, денсаулық сақтау қызметтеріне қолжетімділікті арттыру үшін маори, пасифика және ауылдық қауымдастықтармен серіктестік құруды ұсынды. Бұл мәлімдеме лейбористік үкіметтің 20 аудандық денсаулық сақтау басқармасын Те Вату Ора (Health New Zealand) және Те Ака Вай Ора (Māori Health Authority) деп реформалау жоспарымен сәйкес жасалды. Денсаулық сақтау министрі Эндрю Литтл Тауподағы ауылдық денсаулық сақтау конференциясында Вайкато медицина мектебінің құрылысы жөніндегі ұсынысты жоққа шығармады, бірақ осы бағытта жұмыс жүргізілуі қажет екенін айтты. Ұлттық партияның денсаулық сақтау жөніндегі өкілі Шейн Рети жаңа ұсынысты қолдап, бұл ауылдық дәрігерлерді даярлауға және маори қауымдастықтарымен серіктестік құруға мүмкіндік беретінін мәлімдеді. 2023 жылдың шілде айының басында Ұлттық партия 2023 жылғы Жаңа Зеландия парламенттік сайлауына дейін Вайкато медицина мектебін салуға уәде берді. 2023 жылдың қыркүйегінде Radio New Zealand (RNZ) вице-канцлер Куиглинің Ұлттық партияның бірнеше өкілдерімен, соның ішінде денсаулық сақтау жөніндегі өкіл Рети, бұрынғы Ұлттық партия министрі Стивен Джойс және оның лоббистік фирмасы Joyce Advisory-мен бірлесіп, Ұлттық партияның медицина мектебі саясатын әзірлеу үшін жұмыс істегенін хабарлады. Кейін Вайкато университеті Джойстың бұрынғы баспасөз хатшысы және саяси кеңесшісі Анна Лиллисті мектепті насихаттау үшін жұмысқа алды. Оған жауап ретінде, "Tertiary Education Union" ұйымының Вайкато университетіндегі өкілі Шейн Вуглер университет басшылығының саяси тәуелсіздігінен бас тарғанын сынады. RNZ хабарлағандай, Куигли Ұлттық партияның жетекші өкіліне Вайкато медицина мектебі болашақ Ұлттық үкімет үшін "сыйлық" бола алатынын айтқан. 2023 жылдың маусым айында RNZ сонымен қатар Вайкато университетінің Joyce Advisory фирмасына кеңес беру үшін шамамен 1 миллион NZ$ төлегенін хабарлады. Бұл ақпараттарға жауап ретінде Лаксон Вайкато университетінің үшінші медициналық мектеп құру процесін қорғады және Ұлттық партия мен Вайкато аталған ұсынысты бірнеше жылдан бері қолдап келе жатқанын атап өтті.
Кампустар
Уайкато университеті Гамильтон және Тауранга қалаларындағы екі кампуста жұмыс істейді. Бакалавриат деңгейі сондай-ақ Ханчжоудағы Чжэцзян университетінің қалалық колледжіндегі бірлескен институт арқылы ұсынылады.
Гамильтон
Гамильтонның негізгі кампусы 64 гектар аумақты алып жатқан көркейтілген бақтар мен көлдерді, сондай-ақ кең спорттық және демалыс аймақтарын қамтиды. Бұл кампус бұрынғы шаруашылық жер болған, ал 1964 жылы сәулетші Джон Блейк Келлимен жобаланған. Ашық кеңістіктегі ландшафт үш көлдің төңірегінде орналасқан, көптеген жергілікті өсімдіктерді, оның ішінде папоротниктерді де қамтиды. Студенттер орталығы 2011 жылы Уайкато университетінің түлегі, генерал-губернатор Джерри Матепареймен ресми түрде ашылды.
Рейтингтер
2021 жылғы QS рейтингісінде Уайкато университеті әлемнің 1000 үздік университетінің ішінде 373-орынды иеленеді. Бұған қоса, университет Times Higher (THE) әлемдік университеттер рейтингісінде 501-600 аралығында және THE әсер рейтингісінде 101-200 аралығында бағаланған.