Кіріспе

Химиялық қосылысы Калий сорбаты - сорбин қышқылының калий тұзы, химиялық формуласы CH3CH=CH−CH=CH−CO2K. Бұл суда өте жақсы еритін (58,2% 20 °C температурада) ақ тұз. Ол негізінен азық-түлік консерванты ретінде қолданылады (Е нөмірі 202). Калий сорбаты әр түрлі қолданбаларда, соның ішінде азық-түлік, шарап және жеке күтім өнімдерінде тиімді. Сорбин қышқылы табиғи түрде рован және бегемот жидектерінде кездеседі, бірақ әлемдегі сорбин қышқылының барлық бөлігі синтетикалық жолмен өндіріледі.

Өндіріс

Калий сорбаты сорбин қышқылын калий гидроксидімен бейтараптандыру арқылы өнеркәсіптік өндіріледі. Прекурсор сорб қышқылы екі сатылы процесте кротоналдегид пен кетенді конденсациялау арқылы алынады.

Қолданылуы

Калий сорбаты көптеген тағамдарда, мысалы, ірімшік, шарап, йогурт, құрғатылған ет, алма сидрі, сусыздалған жемістер, тұщы сусындар мен жеміс сусындары және пісірілген өнімдерде саңылаулар мен ашытқыларды тежеуге қолданылады. Ол McDonald's сияқты тез тағамдар дүкендерінде қызмет ететін ыстық торт сиропы мен сүт коктейльдерін дайындауда қолданылады. Сондай-ақ, оны көптеген құрғақ жеміс өнімдерінің ингредиенттер тізімінде табуға болады. Сонымен қатар, өсімдіктерден жасалған тағамдық қоспаларда калий сорбаты болады. Ол қысқа мерзімде белгілі бір мөлшерде, денсаулыққа зиянды әсері жоқ мөлшерде қолданылады. Сондай-ақ, "шарапты тұрақтандырушы" деп аталатын калий сорбаты шарапқа қосылғанда сорбин қышқылын түзеді. Бұл екі мақсатқа қызмет етеді. Ашытқы тоқтағаннан кейін және шарапты соңғы рет тазалағаннан кейін калий сорбаты тірі қалған ашытқыны көбейтуге қабілетсіз етеді. Сол сәтте тірі ашытқылар қалған қантты CO2 және спиртке айналдыра алады, бірақ олар өлгенде, болашақта ашытқыны тудыратын жаңа ашытқы болмайды. Шарапты бөшкеге құюдан бұрын тәттілеген кезде калий метабисульфитімен бірге қолданғанда калий сорбаты қайта ферментацияның алдын алу үшін қолданылады. Ол негізінен тәтті шараптармен, шараптармен және кейбір қатты сидрлармен қолданылады, бірақ үстел шараптарына қосылуы мүмкін, олар тазартылғаннан кейін айқын болу қиын. Кейбір көбелектер (әсіресе кейбір Trichoderma және Penicillium тұқымдары) және ашытқылар сорбаттарды декарбоксилдеу арқылы детоксикациялап, пипериленді (1,3 пентадиен) өндіреді. Пентадиен керосин немесе мұнайдың әдеттегі иісімен көрінеді.

Токсикология

Таза күйінде калий сорбаты тері, көз және тыныс алу жолдарын тітіркендіреді. 0, 5% - ға дейінгі концентрацияларда теріде елеулі дәнділік жоқ. Тамақ қоспасы ретінде калий сорбаты консервант ретінде 0,0250,100% концентрациясында қолданылады, бұл 100 г порциясында 25100 мг мөлшерінде беріледі. АҚШ-та жеміс-жидектердегі майлар, желімшелер, консервілер мен ұқсас өнімдерде 0,1% -дан артық қоспаға рұқсат етілмейді. 0,4% -ға дейін аз тұзды, табиғи ферменттелген қырыққабатты тұздар зерттелді, ал кальций хлоридімен қосылғанда 0,2% -ы "жақсы сапалы қырықабатты" болды. Калий сорбаты сорбин қышқылының антимикробтық белсенділігінің шамамен 74% -на ие. Тиімділіктің жоғарғы pH шегі 6, 5 болып табылады. Кейбір жағдайларда, әсіресе жоғары концентрацияларда немесе нитриттермен бірге, калий сорбаты in vitro генотоксикалық белсенділікті көрсетті.