Кіріспе

Жер мен басқа монополиялардың иелігі арқылы алынған табыс жеке табыс мүлкі Еңбекке тиесілі емес табыс - Генри Джорджтың жер мен басқа монополиялардың иелігі арқылы алынған табысты білдіретін термині. Қазіргі кезде бұл термин көбінесе мүліктік меншіктен (мүлкі кірісі деп аталады) алынған табысты, мұрагерлікті, зейнетақыны және қоғамдық қамқорлықтан алынған төлемдерді білдіреді. Мүліктік меншікке негізделген еңбекке жарамсыз табыстың үш негізгі түрі - табиғи ресурстарға иеліктен алынған рента; қаржылық активтерге иеліктен алынған пайыздар; және капиталды құралдарға иеліктен алынған пайда. Осылайша, еңбекке жарамсыз табыс көбінесе "пассивті табыс" ретінде саналады. Еңбекке тиесілі емес табыс экономикалық немесе бухгалтерлік тұрғыдан талқылануы мүмкін, бірақ көбінесе экономикада қолданылады.

Экономика

"Жұмыссыз табыс" - Генри Джорджтың жер рентасы және жалпы "аренда" экономикалық тұжырымдамасын танымал ету үшін жасаған термині. Джордж Джон Стюарт Миллдің "жердің пайдасыз өсуі" терминін жердің бағасының өсуі ғана емес, барлық жер рентасын қамту үшін ұғымды кеңейту үшін өзгертті. Экономикада "жетілмеген табыс" әртүрлі мағынаға ие және теориялық негізде қолданылады. Классикалық экономистер үшін, олардың динамикалық бәсекеге баса назар аударғандығы, бәсекеге жатпайтын табыс, негізінен жер атауларынан түсетін табыс, "аренда" немесе еңбекке жарамсыз табыс. Еңбек құнының теориясының кейбір тұжырымдамаларына сәйкес, бұл еңбектің тікелей нәтижесі емес барлық табысты білдіруі мүмкін. Неоклассикалық шеңберде бұл өндіріс факторларының қалыпты немесе күтілетін табысына жатқызылмаған табысты білдіруі мүмкін. Жалпы алғанда, бұл халықтың өсуі жер учаскесінің құнын арттырған кездегідей күтпеген пайдаға қатысты болуы мүмкін. Адам Смит пен Джон Локк сияқты классикалық саяси экономистер жерді меншік түрлерінен ерекшеленетінін, өйткені ол адам қолынан шыққан жоқ деп қарастырды. Жерге меншік, саяси экономика мағынасында, кез-келген табиғи құбылыстарға, соның ішінде ауа құқықтарына, су құқықтарына, бұрғылау құқықтарына немесе спектрлік құқықтарына иелік етуі мүмкін. Джон Стюарт Милл сияқты классиктер де монополияларды, табиғи монополиялар мен жасанды монополияларды ойлап, өздерінің табыстарын толықтай тапқан деп санамаған. Марксистік экономикада және оған байланысты мектептерде, еңбекке жарамсыз табыс экономикада өндірілген артық құннан пайда болады, мұнда " артық құн " дегеніміз тіршілік ету үшін қажеттіден тыс құнды білдіреді. Осылайша, еңбекке жарамсыз табыстан өмір сүретін адамдар мен топтар пайдаланушылық қарым-қатынаста екендігімен сипатталады, өйткені олар алатын еңбекке жарамсыз табыс олардың күш-жігерімен немесе үлесімен жасалмайды (осыдан олардың табысы "еңбекке жарамсыз"). Мүліктік меншік негізінде алынған еңбекке жарамсыз табыс болуы капитализмнің марксистік сыныптық талдауының негізін құрайды, онда еңбекке жарамсыз табыс пен қанау капиталистік өндіріске тән болып саналады.

Салық салу

Еңбекпен төленбеген табыс табыс қайта бөлу немесе өнімді еңбектен алынған табыспен оның сапалық айырмашылығын тану үшін, еңбекпен алынған табыстан салық салу мақсатында жиі басқаша қарастырылған. Мұндай салықтық құрылым көбінесе табысқа салық салудың прогрессивті құрылымымен байланысты. Қолдаушылар ерекше жоғары табыстар - бұл еңбекке жарамсыз табыстар деп санайды, мысалы, Ұлыбританияда 1979 жылы ең жоғары деңгейдегі табыс салығы 98% -ға жетті. Соңғы уақытта маятник басқа жаққа ауысты, ал Батыс елдерінің көпшілігі еңбекке жарамсыз табысқа өнімді еңбекке қарағанда әлдеқайда қолайлы салық салады. Капиталды пайда - бұл пассивті табыс түрі, кейбір адамдар оны еңбекпен тапқан жоқ деп санайды, бірақ бұл әртүрлі экономикалық мектептер арасындағы үлкен дау. АҚШ-та ұзақ мерзімді капиталды пайдаға (әдетте 12 айдан астам уақыт ұсталатын активтерге) 15% мөлшерлеме бойынша салық салынады. Тағы бір даулы мәселе - патенттер мен басқа да өндіріс құқықтарының ерекше түрлері, әсіресе биология мен бағдарламалық жасақтамаларға қатысты. Классикалық еркін нарық экономистері жалпы алғанда, еңбекке жарамсыз табыстарға күмәнданып қараса, Рональд Коуз сияқты жаңа экономистер капитал нарықтары ең жақсы экономикалық пайданы қамтамасыз ететін кәсіпорындарға ресурстарды бөлуді жеңілдетеді және еңбекке жарамсыз табысқа қосымша салықтар осы механизмдерге кедергі келтіреді деп мәлімдейді. Прогрессивтер салықтардың мақсаты - ресурстарды ең қажетті жерге бөлу және төменгі салықтық топтардың есебінен капиталдың жоғары қарай ауысуына жол бермеу деп санайды.