Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Физикада, динамикалық жүйелер саласында Олами-Федер-Кристиенсен моделі – жер сілкінісінің моделі, бұл модель өзін-өзі ұйымдастырушы сындылықтың мысалы деп есептеледі, онда жергілікті алмасу динамикасы консервативті емес. Авторлардың бастапқы мәлімдемелеріне және Лиз сияқты басқа авторлардың кейінгі мәлімдемелеріне қарамастан, модельдің өзін-өзі ұйымдастырушы сындылыққа ие болуы немесе болмауы әлі де ашық мәселе болып қала береді. Жүйенің мінез-құлқы жер сілкінісіне тән кейбір эмпирикалық заңдарды (мысалы, Гутенберг-Рихтер заңы және Омори заңы) қайта жасайды.
In physics, in the area of dynamical systems, the Olami–Feder–Christensen model is an earthquake model conjectured to be an example of self organized criticality where local exchange dynamics are not conservative. Despite the original claims of the authors and subsequent claims of other authors such as Lise, whether or not the model is self organized critical remains an open question. The system behaviour reproduces some empirical laws that earthquakes follow (such as the Gutenberg–Richter law and Omori's Law)
Үлгі анықтамасы
Бұл модель Burridge Knopoff моделінің қарапайымдалған нұсқасы болып табылады, онда блоктар олардың үйкелісінен артық күш түскен кезде бірден тепе-теңдік күйіне өтеді. S – L × L түйіндері бар квадрат тор болсын, ал Kmn ≥ 0 – (m,n) түйініндегі кернеу. Кернеуі 1-ден жоғары түйіндер сынды деп аталады және олардың кернеуі көрші түйіндерге таралатын серпілу сатысынан өтеді. Burridge Knopoff моделімен салыстыра отырып, модельделетін нәрсе – бұл жарық, онда тордың бір өлшемі жарық тереңдігін, ал екіншісі жарықтың бойын көрсетеді.
The model is a simplification of the Burridge Knopoff model, where the blocks move instantly to their balanced positions when submitted to a force greater than their friction. Let S be a square lattice with L × L sites and let Kmn ≥ 0 be the tension at site (m,n). The sites with tension greater than 1 are called critical and go through a relaxation step where their tension spreads to their neighbours. Through analogy with the Burridge Knopoff model, what is being simulated is a fault, where one of the lattice's dimensions is the flaw depth and the other one follows the flaw.
Мінез-құлық және сыншылдық
Жүйенің мінез-құлқы α параметріне күшті тәуелді. α=0,25 болғанда жүйе консервативті (жергілікті алмасу консервативті екендігі мағынасында, себебі шекараларда кернеу жоғалуы байқалады) және айқын түрде сыни. α<0,25 мәндері үшін динамика мүлдем басқаша, тіпті α→0,25 лимитінде де, шу деңгейі жоғары және өтпелі құбылыстар көп. Төмен α мәндерінде тізбекті реакциялардың мүмкіндігі азаяды, бұл жер сілкінісі өлшемдерінің таралуында үзілістерге алып келуі мүмкін, демек модель сыни емес. Сондай-ақ, α=0 болғанда модель тривиальды түрде сыни емес. Осы байқаулар жүйенің сыни мінез-құлықтан сыни емес мінез-құлыққа өтетін αc мәні қандай деген сұрақ тудырады, бұл мәселе әлі де шешілмеген.
The system's behaviour is heavily influenced by the α parameter. For α=0.25 the system is conservative (in the sense that the local exchange is conservative, as there is still tension loss in the borders) and clearly critical. For values α<0.25 the dynamics is very different, even in the limit α → 0.25, with greater noise and much greater transients. For low α, there are less possibilities of chain reactions which could lead to cut offs in the earthquake size distribution, implying the model is not critical. Also, for α = 0, the model is trivially not critical. These observations lead to the question of what is the value αc where the system makes the transition from critical to non critical behaviour, which is still an open question.