Кіріспе

Британдық журналист (туған 1938)

Уильям Гарри (туған 17 қыркүйек 1938) – 1960-жылдардың басында Ливерпуль музыкалық өміріне арналған «Мерси Бит» газетін құрған адам. Гарри Ливерпульдің Жастар өнер мектебінде оқыған кезінде «Biped» және «Premier» сияқты әртүрлі журналдар мен газеттерді шығарған. Кейін ол Ливерпуль өнер колледжіне түсті, онда Джон Леннон мен Стюарт Сатклифф оқыды, олар кейіннен «The Beatles» тобымен бірге өнер көрсетті. 1958 жылы «Jazz» журналын жариялады және Ливерпуль университетінің «Pantosphinx» қайырымдылық журналында редактордың көмекшісі болып жұмыс істеді. Гарри болашақ әйелі Вирджиния Соуримен «The Beatles» тобының алғашқы менеджері Аллан Уильямс басқарған «Jacaranda» клубында танысты, ол кейіннен оған музыкалық газет құруға көмектесуге келісті. 50 фунт стерлинг қарыз алғаннан кейін Гарри 1961 жылдың 6 шілдесінде «Мерси Бит» газетінің бірінші нөмірін шығарды, ал алғашқы 5000 данасы тез арада сатылып кетті. Газет екі апта сайын шығып, Ливерпуль, Уиррал, Биркенхед, Нью-Брайтон, Кросби және Саутпорт, сондай-ақ Уоррингтон, Виднес және Ранкорн қалаларындағы музыкалық өмірді қамтыды. Ол газетті Ливерпульдегі Реншоу көшесінің 81а үйіндегі шарап дүкенінің үстіндегі шағын кеңседе редакциялады. Гарри болашақ «The Beatles» тобының менеджері Брайан Эпштейнге 1961 жылдың 9 қарашасында Cavern клубында түскі концертке қатысуын ұйымдастырды. Содан кейін Эпштейн Гарриден «Music Echo» атты ұлттық музыкалық газет құруды сұрады. Эпштейнмен редакциялық бақылау мәселелеріне байланысты келіспеушіліктер туғаннан кейін ол PR агенті болуға шешім қабылдады және Pink Floyd, Jethro Tull, Procol Harum, David Bowie, Led Zeppelin және Beach Boys сияқты артистермен жұмыс істеді.

Алғашқы жылдар

Гарри 1938 жылдың 17 қыркүйегінде Ланкаширдің Ливерпуль қаласындағы Смитдаун жолындағы ауруханада (қазір бұзылған) дүниеге келді. Ол Ливерпульдің кедей отбасынан шыққан және Ливерпульдің кемежайларының жанындағы қиын ауданда өсті. Оның әкесі (Джон Джелико Гарри) соғыс кезінде SS Kyleglen британдық сауда кемесінде қаза тапты, ол Атлант мұхитының ортасында неміс U қайығымен торпедаланды. Кеменің ешбір экипажы аман қалмады, ал Гарридің әкесі 1940 жылдың 14 желтоқсанында 25 жасында қайтыс болды. Гарри католик Сент-Винсент институтына оқуға түсті, бірақ дін қызметкерлерінің үнемі дене жазасын қолдануына көндікті. Кішкентай болғандықтан, Гарри сыныптастарынан ұрып-сапалап, бірде ішекшесін тепкілеп, "өлгендей қалдырып кетті". Анасы оны басқа жерге ауыстырудан басқа амал жоқ еді. Гарри ғылыми фантастикаға қызығушылық танытып, шам жарығында комикстер оқыды (үйдің ішінде электр жоқ еді), соңында Ливерпуль ғылыми фантастика қоғамына қосылды. 13 жасында ол өзінің ғылыми-фантастикалық фанзин журналын шығарды, "Бипед" деп атады.

Ливерпуль өнер колледжі

16 жасында Гарри 68-ші Хоуп-стриттегі Ливерпульдің өнер колледжіне қабылданды. Типография және беттік композицияны оқығаннан кейін ол колледждің дубликация машинасынан алып, 1958 жылы «Джаз» атты газет шығарды, онда Ливерпуль джаз клубындағы, Temple джаз клубындағы және Cavern клубындағы концерттер туралы жарияланды. Сонымен қатар, ол Ливерпуль университетінің қайырымдылық журналы «Pantosphinx»-те және Фрэнк Хессидің музыкалық аспаптар дүкенінің «Frank Comments» атты музыкалық бюллетенінде редактордың көмекшісі болып жұмыс істеді. Атауды дүкен иесі Франк Гессельберг өзінің әзілдеген пікірлеріне орай ұсынған, бірақ бірнеше санынан кейін бас тартты. Гарри Ливерпуль өнер колледжінде дизайн бойынша ұлттық диплом алып, жаңа графикалық дизайн курсының алғашқы студенті болды, соңында аға қалалық өнер стипендиясын жеңіп алды. Гарри өнер колледжінің студенттерінің ойлары мен іс-әрекеттерінде богемиялық болуы керек екенін, ал «дилетанттар мен жаңадан бастаушылар» сияқты болмауы керек екенін айтты, оларды дуффель пальто мен жағасы жоғары киімдері үшін жақтырмады. Колледждің суретшілері мен оқытушыларының бірі Артур Баллард кейін Гарри мен Сатклифф екеуінің де колледжде Ленноннан басым болғанын, олардың екеуінің де «өте білімді және ақпаратқа құштар» болғанын түсіндірді. Гарри студенттер кино клубын ұйымдастырды, онда Жан Кокто мен Сальвадор Далидің «Орфейін» және Луис Бунюэльдің «Алтын ғасыр» фильмін көрсетті. Леннонмен кездесу Гарри үшін күтпеген жағдай болды, өйткені Леннон көбінесе Тедди-бой стилінде киініп, колледжде бұзылушылық тудырды. Леннонға деген күмәніне қарамастан, Гарри оны Гарридің портретын салған кішкентай, жұмсақ сөйлейтін және ұялшақ студент Сатклиффпен таныстырды. Үшеуі жиі бірге уақыт өткізді Райс-стриттегі Cracke пабінде немесе Jacaranda клубының жоғарғы қабатында (кейіннен Beatles-ты басқарған Уильямс басқарған). Гарри, Леннон, Сатклифф және Род Мюррей 1960 жылдың маусымында Ливерпуль университетінде ақын Ройстон Эллисті көрді. Эллистің өнерінен көңілі қалған Гарри жиналған төрт досқа «Диссиденттер» деп атауды және Ливерпульді әйгілі етуді ұсынды: Сатклифф пен Мюррейдің суреттерімен, Гарридің жазуымен және Леннонның музыкасымен.

Музыка және журналистика

Бір сыныптасы Джон Эшкрофт Гарриді рок-н-ролл музыкасымен таныстырды, сондай-ақ Рори Сторм және Ураган тобы мен Касс және Кассановалар тобының мүшелерін таныстырды. Гарри өзімен бірге дәптерлер алып жүріп, жергілікті топтар туралы ақпарат жинады, бірде Daily Mail газетіне былай деп жазды: "Ливерпуль ғасыр басындағы Нью-Орлеанға ұқсайды, бірақ джаздың орнына рок-н-роллмен". Ол сондай-ақ Ливерпуль Эхосына Ливерпульдің жаңадан өркендеп келе жатқан музыкалық өмірі туралы жазды, бірақ екі газет те жасөспірімдердің арасында танымал болған музыка туралы хабарларға қызығушылық танытпады. Гарри сонымен қатар Виднес апталық жаңалықтарынан, Pantosphinx журналынан және жергілікті кинотеатрлардан материалдар алды, бірақ газеттің алғашқы бетіне қайырымдылық жарнамаларын тегін басып, қайырымдылық қорларға көмектесті. Кешке Вирджинияны Боуринг паркіне қайтарғаннан кейін, Гарри көбінесе кеңсеге оралып, түн бойы жұмыс істеді, тек таңғы сағат төртте Пир-Хедке барып, бір кесе шай мен ыстық пирог сатып алу үшін тоқтады. Вирджинияның ата-анасы осы кезеңде газетке көмектесті, жарнамаларға ақы төледі және Гарри мен оның болашақ әйелінің алғашқы суретін түсірді. Газет таралымы артып, кеңсесі төменгі қабаттағы екі бөлмелі кең кеңсеге көшірілді. Каверн клубтың күзетшісі, Пэт (Пэдди) Делани, газетті жеткізуге жұмысқа алынды, сондай-ақ хатшы Пэт Финн және жарнамалық орынды насихаттау үшін Реймонд Кейн де жұмысқа алынды.

Кейін Гарри былай деді: "Газеттер, теледидар, театрлар мен радионың бәрін басқа буынның адамдары басқарды, олар жастардың не қалайтынын білмеді. Олар ондаған жылдар бойы оларды манипуляциялап, бақылап келді. Кенеттен жастыққа деген сезім пайда болды, жастар өз стильдерін және өз музыкасын қалады, сонымен бірге олар ақша табуды бастады, бұл оларға жұмсауға мүмкіндік берді. Mersey Beat – олардың дауысы болды, бұл олардың топтары туралы фотосуреттер мен ақпаратқа толы газет болды, сондықтан ол бүкіл Ұлыбританиядағы жастарға тартымды болды, өйткені оның таралымы басқа аймақтарға да тарады".

Ливерпуль топтары

1958-1964 жылдар аралығында Мерсисайд аймағында 500-ге жуық түрлі топтар құрылып, тарап жатты, орташа есеппен 350-ге жуық топ тұрақты түрде концерттер өткізді. 1961 жылы Гарри мен Cavern Club ди-джейі Боб Вулер жеке естіген топтардың тізімін жасады, онда 300-ге жуық атау болды. 1962 жылы Mersey Beat ең танымал Мерсисайд тобын анықтау үшін дауыс беру жүргізді. Дауыстар саналғанда, Рори Сторм & the Hurricanes бірінші орында болды, бірақ пошта арқылы келген дауыстарды қайта қарағаннан кейін Гарри қырық дауыстың бәрінің жасыл сиямен, бір түрімен жазылғанын және Ливерпульдің бір аймағынан келгенін байқады, сондықтан күмәнді дауыстар жарамсыз деп жарияланды. Бұл Стормның өзі жасағаны күдік тудырды, бірақ Гарри Beatles және басқа топтардың да осылай істегенін білмеді. 1962 жылдың 4 қаңтарында нәтижелер жарияланды, Beatles бірінші орынды иеленді. Нәтижелер 1962 жылдың 4 қаңтарында Mersey Beat журналының 13-ші санында жарияланды, ал бетінде «Beatles дауыс беруде жеңіске жетті!» деген сөздер жазылған. Дауыс берудің танымалдылығы соншалық болды, Rushworth музыка дүкенінің менеджері Боб Хоббс Леннон мен Джордж Харрисонға жаңа гитаралар сыйлады. Сол кезде Ливерпульдегі көптеген топтар Гарриге газетін Mersey Beatles деп атау керектігін айтты, өйткені ол оларды жиі жариялайтын. Гарри жергілікті әнші Присцилла Уайттан «Swinging Cilla» атты мақала жазғаннан кейін, «Cilla Black – Ливерпуль қызы, ол атаққа қадам басып жатыр» деп жазғаннан кейін сән туралы бағана жазуын сұрады. Гарридің қателігі оның тегін (ол түс екенін білген) есіне алмауынан болды, бірақ Уайт оны сахналық есімі ретінде сақтап қалды. Екі жылдан кейін Гарри оны Blue Angel клубында Эпштейн үшін ән айтуға шақырды, нәтижесінде менеджменттік келісімшартқа қол қойылды. 1962 жылдың соңында Гарри «Солтүстікке қараңыз» атты мақала жазды, онда Лондоннан A&R мамандарын Ливерпульге шақырып, музыкалық өмірде не болып жатқанын көруге шақырды, бірақ бірде-бір жазба компания Ливерпульге A&R өкілін жіберген жоқ. Журналист Нэнси Испания News of the World газетінде «Билл мен Вирджиния Гарри – Mersey Beat мырзасы мен ханымы» деген мақала жазды, ал Боб Дилан Ливерпульге Odeon-ға келген кезде, ол Гарриден қала бойынша экскурсия жасауын сұрады. Леннон Гарридің «Күмәнді тегі» мақаласын өңдемей жариялағаны үшін өте риза болды және кейін Гарриге суреттер, өлеңдер мен әңгімелерден үлкен жинақ (шамамен 250) сыйлады, Гарриге қалағанын жариялауға еріктігін айтты («Beatcomber» псевдонимімен, ол Daily Express бағанынан, Beachcomber-ден алынған). Гарри Эпштейнге өзінің North End Music Stores (NEMS) дүкенінде алғашқы Mersey Beat газетінің 12 данасын сатуға көндірді, олар бір күнде сатылып кетті, нәтижесінде Эпштейнге қосымша даналар тапсыруға тура келді. Екінші санының 144 данасын тапсырып, сатқаннан кейін Эпштейн Гарриді кеңсесіне шарап ішуге шақырды, ол (Эпштейн) жазбалар туралы пікір жазу керек деген идеяны ұсынды. Эпштейн Гарриден өзі мен Тейлордың Beatles концерттерін кезекте тұрмай көруін сұрады. Гарри клуб иесі Рей Макфоллға телефон соғып, ол сол күні есіктің алдында тұратын қақпашы Деланиге Эпштейнге рұқсат беруін айтты. Эпштейн мен Тейлор жанкүйерлердің қатарын айналып өтіп, клубтың үнді жүйесі арқылы Вуллердің жариялаған сәлемін естіді: «Біздің бүгін аудиторияда өте танымал адам бар, NEMS иесі, Брайан Эпштейн мырза».

Леннон бірде Гарриге Гамбургте түсірілген фотосуреттер жинағын берді, онда Леннон Рипербанда газет оқып, тек іш киімімен тұрған, сахнада унитаздың қақпағын мойнына таңған және Маккартнидің унитазда отырған суреттері болды. Эпштейн Beatles-тың менеджері болғаннан кейін, Леннон Гарридің кеңсесіне жүгіріп кіріп, оларды қайтарып беруді сұрады: «Брайан [Эпштейн] менің оларды қайтарып алуым керек деп талап етеді – суреттерді, бар нәрсеңді. Мен оны қазір өзіммен бірге алып кетуім керек». Эпштейн EMI компаниясымен келісімшарт жасасқаннан кейін, Гарриге Лондоннан Mersey Beat кеңсесіне жаңалықты хабарлау үшін телеграмма жіберді.