Кіріспе

1940 жылдардағы электр локомотиві

Британдық теміржолының 70-сыныбы – үш үшінші рельсті Co Co электр локомотивтерінен тұратын класс. Алғашқы екеуі 1940–1941 және 1945 жылдары Ашфорд жұмыстарында Оңтүстік темір жолы (SR) тарапынан салынды және CC1 және CC2 нөмірлерімен таңбаланды. Оңтүстік темір жолы локомотивтердің нөмірлерін белгілеуде француздық тәжірибені қалаушы болды, бұл сонымен қатар дөңгелектердің орналасуын да көрсетті. Электр жабдықтарын Альфред Рауорт пен С. Б. Уордер (кейіннен Британдық көлік комиссиясының бас электр инженері және бүгінге дейін қолданылып келе жатқан Ұлыбританияның 25 кВ АЖ жоғары кернеулі жүйесінің архитекторi) жасады. Ол сол кезде Оңтүстік темір жолының электр инженері болып жұмыс істеді және дизайнды біршама өзгертті. Бір класс ретінде есептелгенімен, 20003 сыртқы түрінде бұрынғы екі локомотивтен айқын түрде ерекшеленді, ол 4SUB локомотивтері сияқты жалпақ кабина ұштарымен 2 дюйм (5 см) ұзын болды, бұл бұрынғы екеуіне қарағанда қарапайым (демек, арзан) дизайн еді. Дегенмен, жабдықтарға енгізілген өзгерістер бұрынғы 100 тонналық дизайнға 5 тонна салмақ қосты.

Басты кодтар

CC1 және CC2 локомотивтері штампталған бас кодтарымен жабдықталған, бірақ жүк жөнелтпелері үшін қолайлы бас кодтарының жоқтығы тез анықталды (сондай-ақ, сол кезде екі санның комбинациясы жеткілікті көлемді қамтамасыз етпеді). Сондықтан CC1 және CC2 локомотивтерінің екі басында да пар локомотивтеріне тән алты дискі орнатылды, ал 20003 локомотиві жаңадан орнатылғанда стандартты кодтарды көрсетуге дайын болды. Стандарттаудың нәтижесінде әріптерді де қамтитын жаңа екі таңбалы кодтар жиынтығы енгізілді, барлық үш локомотив роликтермен жабдықталған екі таңбалы бас кодтарымен жаңартылды және дискілер алынып тасталды.

Техникалық мәліметтер

Көп ұзамай олар өзінің бағалы екенін көрсетті. Алты жетекші қозғалтқыш оларға жүк және жолаушылар пойыздарын оңай тасымалдауға мүмкіндік берді.

Көтергішті басқару

Көптеген көпбөлімді вагондардан әлдеқайда қысқа болғандықтан, электр локомотивтері "үзіліс" деп аталатын мәселеге тап болуы мүмкін – электр қуатының үзілу кезінде көліктің арасында қалып қою және қуат қосылып-өшірілгенде байланыс құралдарын ұстап алу. Екіншісі байланыс құралдарына артық жүктеме түсіреді және пойыздың ажырауына себеп болуы мүмкін. Раворт бұл мәселені екі аралықтағы білікте үлкен инерциялық дөңгелегі бар мотор-генератор жиынтығын (күшейткіш) орнату арқылы шешті. Тракциялық ток тікелей басқару жиынтығы арқылы тракциялық моторларды қуаттандырудың орнына, үлкен моторды қуаттандырды, ол инерциялық дөңгелекпен білікті айналдырып, генераторға қуат берді. Генератордың шығысын үшінші рельстен алынатын қуатпен біріктіріп, тракциялық моторларға берілетін кернеуді азайту немесе арттыру үшін пайдалануға болады. Генератордың шығыс полярлігі кері бұрылғанда, басқару жиынтығы генератордың шығысын үшінші рельстен алынатын 650 В токпен біріктіріп, оң 650 В және теріс 500-600 В ток беру арқылы шамамен 1200 В тұрақты ток бере алады – осыдан "күшейткіштер" деген лақап аты пайда болды. Инерциялық дөңгелек үшінші рельстен ток келмеген кезде де генератордың айналуын қамтамасыз етті, осылайша тракциялық моторларға үздіксіз қуат беруге мүмкіндік берді. Тіпті тұрған кезде де 70-ші класс локомотивтері корпустағы күшейткіш жиынтығының айналуынан естілетін ерекше гуілдемелі дыбыс шығарды. Әр локомотивке екі күшейткіш жиынтығы орнатылды, әр шассиге біреуден. Локомотивтерді "желіден тыс" жұмыс істеуге мүмкіндік беру жеткіліксіз болды, өйткені генератордың жүктемесі қуатпен жүріп тұрғанда, ол жиналған кинетикалық энергияны тез жұмсайтын болады. Оларға мұқият басқару қажет болды, осылайша олар үзілісте тоқтап қалмайды және күшейткіш жиынтығының қуаты таусылмайды. Электр энергиясын кинетикалық энергияға және кері айналдыру кезінде шығындар болды, бірақ Раворт оны басқару механизмінде азайтты. Моторлардың электр желілерінде үлкен, салмақты кедергілерді орнатудың орнына, басқару құрылғысындағы 26 контакт генератордың индукторлық орамдарындағы кедергіні өзгертеді. Бұл конструкцияны әлдеқайда жеңіл және күтіп ұстауды жеңілдетеді. Қажетсіз қуатты "жағып жіберудің" орнына, басқару құрылғысы жай ғана қанша қуат өндірілетінін өзгертеді.

Басқа ерекшеліктері

Әр үш локомотивке крест тәрізді пантограф орнатылды, бұл оларға кейбір аулаларда (әсіресе, Оңтүстік-Шығыс Лондондағы Гитэр Гриндегі пойызды жинау ауласында) орнатылған жоғары кернеулі электр желілерінен жұмыс істеуге мүмкіндік берді, онда үшінші рельстің болуы қауіпті деп есептелді, себебі қызметкерлер үнемі рельс деңгейінде жұмыс істеуге мәжбүр болды, әсіресе соғыс уақытында қараңғылықта. Пантограф қолданылмаған кезде, жүк габаритін сақтау үшін шатырға кіріктірілген арнайы ойысқа жиырылатын болды. Локомотивтер электр қуатымен жұмыс істейтін пойыздарды жылыту қазандықтарымен жабдықталды, олар пойыздарды жылыту үшін бу өндіріп, қажет болған жағдайда жолаушылар пойыздарын тартуға мүмкіндік берді.

Орын алмастыру және қайтарып алу

Бұл класс бустерлі электр локомотивтері үшін "тұжырымдаманың дәлелі" болды. Кейіннен 71-сыныптың прототиптері ретінде қарастырылғанмен, олардың арасындағы ең басты айырмашылық – соңғысы швейцариялық үлгідегі дизайн мен құрылымға негізделгендігі болды. Үшеуі де 1968 жылдың қазаны мен 1969 жылдың қаңтары аралығында TOPS нөмірлерін алмай тоқтатылды, бірақ 20001 соңғы жылдары BR "Rail Blue" түсіне боялды. Ешқайсысы сақталған жоқ. Бустер генераторлары мен инерциялық дөңгелектер сияқты электр жабдықтарының бөліктері GEC компаниясының Престон қаласындағы сынақ орталығында жүктеме симуляторлары ретінде қолданылды, онда локомотивтердің тарту жабдықтары динамикалық түрде сынақтан өтті. Басқалармен қатар, Docklands Light Railway үшін екінші сериядағы пойыздың тарту жүйелері де осы стендте сынақтан өтті.