Батыс Австралия Мемлекеттік Мұражайы

Кіріспе

Батыс Австралия мемлекеттік мұражайы

Батыс Австралия мұражайы – 1969 жылғы Мұражайлар заңына сәйкес құрылған, Мәдениет және өнер саласына қарасты мемлекеттік орган. Мұражайдың алты негізгі орны бар. Мемлекеттік мұражай, WA Museum Boola Bardip, Перт мәдени орталығында орналасқан. Қалған орндар: Фримантлдегі WA теңіз мұражайы және WA кеме апаттары мұражайы, Олбанидегі Ұлы Оңтүстік мұражайы, Джерралдтондағы Джерралдтон мұражайы және Калгурли-Боулдердегі Алтын далалары мұражайы.

Тарих

1891 жылы Ескі Перт түрмесінде құрылған ол Геологиялық музей деп аталды және геологиялық коллекциялардан тұрды. 1892 жылы этнологиялық және биологиялық экспонаттар қосылды, ал 1897 жылы мұражай ресми түрде Батыс Австралия мұражайы және өнер галереясы болып құрылды. Мұражай үлгілердің серияларын алу үшін коллекционерлерді жұмысқа алды; Тунни 1895 жылдан 1909 жылға дейін штатты аралап, жануарларды, кейіннен жергілікті тұрғындардың құралдарын және қолдан жасалған заттарын жинады. 1959 жылы ботаникалық коллекция жаңа Батыс Австралия гербарийіне көшірілді, ал мұражай мен өнер галереясы жеке мекемелерге айналды. Мұражай табиғи ғылымдар, антропология, археология және Батыс Австралия тарихы салаларындағы жинақтау және зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1960 және 1970 жылдары ол тарихи кемелердің қазасына ұшырауы және аборигендердің жерлерін басқару саласында да жұмыс істей бастады. 2008 жылдың ақпан айында Батыс Австралия үкіметі Шығыс Перт электр станциясы орнында жаңа мұражай салуды жариялады. Алайда, Колин Барнет басшылығымен жаңа Либералдық партия үкіметінің сайлауынан кейін, 2009 жылдың ақпан айының басында қайта құру жоспарлары тоқтатылды. 2012 жылы Музейлер күнінде Барнет үкіметі Перт мәдени орталығында 428 миллион долларлық жаңа мұражай салуға уәде берді, оның аяқталуы 2019–20 жылдарға жоспарланған. Батыс Австралия мұражайы – Перт орны 2016 жылдың 18 маусымынан бастап 2020 жылға дейін жаңа УА мұражайын салу үшін уақытша жабылды, оны OMA және Hassell компаниялары жобалады. 2014 жылдың соңында Уэлшпулдағы Мұражайдың Жинақ және зерттеу орталығында (ЖЗО) жақсарту жұмыстары басталды. Бұл орын құрылыс кезеңінде мұражайдың зертханаларын және жұмыс коллекцияларын сақтауды жалғастырады. ЖЗО жаңартуларына жаңа жинақ қоймалары, зертханалар және жұмыс орындары кіреді, олар ағымдағы зерттеулерді қолдау және жинақтардың тиісті түрде дайындалуын және сақталуын қамтамасыз етуге арналған.

Орналасқан жерлер

Батыс Австралия мұражайында алты музей бөлімшесі және төрт жинақтар орны бар. Мұражай Батыс Австралияның барлық аймақтарына сыртқы қызметтерді де ұсынады.

Жаңа мұражай

Перт мұражайы төрт жылдық құрылыстан кейін 2020 жылдың 21 қарашасында қайта ашылды. Жаңа мұражай "WA Museum Boola Bardip" деп аталады және ғаламның қалыптасуы, Батыс Австралияның соңғы жаңалықтары, динозаврлар, жаңадан ашылған түрлер және жергілікті қауымдастықтар сияқты жаңа көрмелер мен тақырыптарды ұсынады. Жаңа кешеннің ішінде бес тарихи ғимарат бар, оның ішінде 1855 жылы салынған Ескі Перт түрмесі де бар. Бұл сонымен қатар Австралияның ең көне жүзімдігі деп саналатын, 1850 немесе 1860 жылдарға дейін соққан жүзім бұтасының айналасында салынған. Бұрын Батыс Австралияның мемлекеттік кітапханасы орналасқан Хакетт Холл да осы кешенге кіреді, қазір ол 2003 жылдан бері сақталып келген көк киттың қаңқасын (Отто деп аталған) көрсетеді. Юбилей ғимараты жаңартылып, террасасы мен негізгі кіреберісі қайта ашылды.

Теңіз және кеме апаттары музейлері

Батыс Австралия мұражайының Фримантл қаласында екі филиалы бар: WA Maritime Museum және WA Shipwrecks Museum (бұрынғы Maritime Gallery және Shipwreck Gallery деп аталатын). WA Maritime Museum Виктория кейінде орналасқан және онда Үнді мұхиты, Суан өзені, балық аулау, теңіз саудасы және теңіз қорғанысы тақырыбындағы галереялар бар. Мұражайдың біріккен нүктесі – 1983 жылы Америка кубогын жеңіп алған «Австралия II» яхтасы. Мұражай тарихи маңызы бар Теңіз мұрасы аймағында орналасқан, оған Фримантл ішкі портының кіреберісі және оған байланысты құрылыстар кіреді; Форрест-Лэндинг, Суан өзенінің сағасындағы өткел ретінде аборигендердің еркектері қолданған бастапқы әк тас бардың қалдығы; мигранттарға арналған «Қош келдіңіздер» қабырғалары ескерткіші; және Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі су асты кемелерінің тұрақтары. WA Maritime Museum-ға тікелей іргелес, Екінші дүниежүзілік соғыс тұрағында, экскурсиялар үшін ашық және Екінші дүниежүзілік соғыс Фримантл одақтас су асты кемелерінің базасын еске алатын «Оберон» класты су асты кемесі орналасқан. Бұл база Оңтүстік жарты шардағы ең ірі су асты кемелері базасы болды, онда британдық, голландтық және америкалық теңіз күштерінің 170 су асты кемесі патрульдеу жүргізді. Жақын жердегі Клифф-стритте орналасқан WA Shipwrecks Museum 1850 жылдардағы Комиссариат ғимаратында орналасқан және Оңтүстік жарты шардағы ең алдыңғы қатарлы теңіз археологиясы және кеме апаттарын сақтау мұражайы ретінде танылған. Мұражайда 1629 жылы Батыс Австралия жағалауында құлаған «Батавия» кемесінен қайта құрастырылған корпус және Батыс Австралия жағалауында құлаған кемелерден табылған бірнеше жәдігерлер мен артефактілер бар. Сондай-ақ, мұнда 1872 жылы батып кеткен «SS Xantho» темір кемесінен табылған көлденең бу машинасы орналасқан. Бұл – алғашқы көптеп өндірілген, жоғары жылдамдықты және жоғары қысымды теңіз машинасының жалғыз мысалы, оны қолмен айналдыруға болады. Мұражайдың бас директоры Батыс Австралия жағалауындағы тарихи кеме апаттарына да жауапты, және көптеген кеме апаттары көрмелерде көрсетіледі. 1980 жылы мұражай «Мұражай қабырғасыз» бағдарламасын «Жұмқыр жолы» немесе «Жұмқыр жолына қол жеткізу» бағдарламалары арқылы дамытуды бастады. Бұл «жолдар» қазір жағалаудың көптеген жерлерінде кездеседі. Теңіз археологиясы бөлімі негізінен Батыс Австралия жағалауындағы кеме апаттарын, соның ішінде танымал «Батавия» кеме апатын зерттейді. Оның қызметкерлері артефактілерді басқару және тізімдеу стратегияларын, насихаттау және апатқа ұшыраған жерлерге қол жеткізу бағдарламаларын, нысандарды тексеру әдістерін және темір кеме археологиясы сияқты түрлі теңіз нысандарын зерттеуге қатысады, оның «SS Xantho» бағдарламасы және су асты авиациясы археологиясы осыған жатады. Бөлім сонымен қатар Батыс Австралия университетімен бірлесіп теңіз археологиясы бойынша магистратура бағдарламаларын жүргізеді.

The Western Australian Museum has two branches in Fremantle: the WA Maritime Museum and WA Shipwrecks Museum (formerly known as Maritime Gallery and Shipwreck Gallery). The WA Maritime Museum is located on Victoria Quay, and contains galleries with themes such as the Indian Ocean, the Swan River, fishing, maritime trade and naval defence. One of the museum's highlights is the yacht Australia II, which won the America's Cup in 1983. The museum is located in the historically significant Maritime Heritage Precinct, which includes the entrance to Fremantle Inner Harbour and associated installations; Forrest Landing, the remnant of the original limestone bar used by Aboriginal men as a crossing point at the mouth of the Swan River; the migrant Welcome Walls memorial; and the World War II submarine slipway area. Immediately adjacent to the WA Maritime Museum on the WWII slipway is , an Oberon class submarine that is open for guided tours and commemorates the World War II Fremantle allied submarine base, which was the largest submarine base in the southern hemisphere, with 170 submarines of the British, Dutch and US navies conducting patrols from there. Nearby in Cliff Street, the WA Shipwrecks Museum, housed in the 1850s era Commissariat Buildings, is recognised as the foremost maritime archaeology and shipwreck conservation museum in the southern hemisphere. The museum contains a reconstructed hull from Batavia, which was wrecked off the coast of Western Australia in 1629, and several other relics and artefacts from ships wrecked along the WA coast. It also houses the horizontal trunk engine recovered from the iron steamer SS Xantho, which sank in 1872. This unit, the only known example of the first mass produced, high speed and high pressure marine engine, can now be turned over by hand. The museum's CEO is also responsible for the historic wrecks off the coast of Western Australia, and many shipwrecks appear in the exhibits. In 1980, the museum also commenced the development of a "Museum Without Walls" program via its "wreck trail" or "wreck access" programs at Rottnest Island. These "trails" now appear at many places along the coast. The Maritime Archaeology department primarily researches shipwreck archaeology from the Western Australian coast, including the famous Batavia shipwreck. Its staff members are involved in developing artefact management and cataloguing strategies, outreach and wreck access programs, site inspection techniques, and studies of diverse maritime sites, such as iron ship archaeology, characterised by its SS Xantho program and underwater aviation archaeology. The department also conducts masters level programs in maritime archaeology in collaboration with University of Western Australia.

Ұлы Оңтүстік мұражайы

2010 жылдың шілдесінде қайта жаңартылған Ұлы Оңтүстік мұражайы Батыс Австралиядағы еуропалықтардың алғашқы қонысы орналасқан Албани қаласында орналасқан. Бұл мұражай аймақтың биологиялық әртүрлілігін, нунгар тайпасының тарихын және ежелгі табиғи ортаны зерттейді. Мұражай 1826 жылдың 26 желтоқсанында Принцесса Корольдік портына қонған қоныс тобының басқарушы офицері, майор Эдмунд Локьердің алғашқы резиденциясы болды. Ол 1827 жылдың 21 қаңтарында Ұлыбританияның королі IV Джордж атынан егемендікті ресми түрде жариялап, бұл жерді Король Джордж шығанағы қонысы деп атады (кейін Фредерикстаун, содан кейін Албани деп қайта аталды). Ескі түрмемен бірге, Амити мұралық аймағындағы ғимараттар (Брейксия мұражайы) және Амити бригінің кемеге жүзуге жарамсыз көшірмесі Австралия Ұлттық Одағы мен ЮНЕСКО-ның зерттеу нысаны болды – бұл жаза тартатынтардың колониялық қонысы (бірақ ресми түрде тізімге енбеді).

Джералдтон мұражайы

Джералдтон мұражайы Батыс Австралияның қарқынды дамып келе жатқан орталық-батыс аймағында орналасқан. Бұл мұражай аймақтың биологиялық әртүрлілігін, кен өндіру және ауыл шаруашылығы тарихын, жергілікті Ямаджи халқының әңгімелерін және голланд кемелерінің қазасын зерттейді. Әйгілі XVII ғасыр голланд кемесі «Батавия» жақын орналасқан Аброльхос аралдарында батып кеткен. Осы мұражайда осы кемеден құтқарылған портик қойылған, ол мұражайдың кеме қазасы галереясының орталық бөлігі ретінде қайта құрастырылды.

Алтын кен орындары мұражайы

Калгурлидегі Алтын өңірлері мұражайы Шығыс алтын өңірлерінің тарихын, қаланың кен өнеркәсібі мұрасын және алғашқы кеншілер мен жаңашыл отбасылардың бастан өткерген қиындықтарын зерттейді.

Ғылыми-зерттеу бөлімдері

Батыс Австралия мұражайында су жануарлары, археология және антропология, табиғатты қорғау, жер және планеталық ғылымдар, тарих және құрлықтағы жануарлар туралы ғылымдар салаларында маманданған мұражай ғалымдары мен кураторлары бар кең ауқымды зерттеу бағдарламасы бар. Мұражайда сондай-ақ материалдарды сақтау бойынша мамандар тобы бар. Уэльспулдегі 49 Кью көшесіндегі Мұражай жинақтары мен зерттеу орталығында (МЖЗО) мұражайдың көптеген жинақтары мен зерттеу нысандары орналасқан. Онда келесі бөлімдер (қызметкерлер мен жинақтар) бар:

The Western Australian Museum has an extensive research program, with museum scientists and curators specialising in the fields of aquatic zoology, archaeology and anthropology, conservation, earth and planetary sciences, history, and terrestrial zoology. The museum also has a specialist materials conservation team. The WA Museum Collections and Research Centre (CRC) at 49 Kew Street, Welshpool, houses most of the Museum's collections and research facilities. It houses the following departments (staff and collections):
The Terrestrial Zoology department maintains large collections of a wide variety of terrestrial animals, including both terrestrial invertebrates and vertebrates, as well as marine mammals. The department includes sections that study: subterranean biology, ornithology, mammalogy, entomology, vertebrate biogeography, arachnids and myriapods and herpetology. The Aquatic Zoology department is responsible for documenting and researching the marine, estuarine and freshwater fauna of Western Australia. The department includes sections that study malacology, ichthyology, crustacea, marine invertebrates and worms. The Earth and Planetary Sciences Department studies and collects in the areas of fossils (invertebrate, vertebrate, plant and trace fossils), minerals, rocks, gems, meteorites and tektites. The department's collection holds taxonomic and stratigraphic (rock layers and layering) material that is representative of Western Australia's palaeobiological (the biology of fossil animals and plants) evolution and geological history from 3.8 billion years ago to a few thousand years ago. There are over 1.5 million items in the department collections. The History Department specialises in developing collections reflecting the material life of Western Australians, and researching the story of the people and places in Western Australia in all its diversity. The department also holds the Edith Cowan University Museum of Childhood Collection (ECU Museum of Childhood Collection), a nationally significant collection of 24,000 items is reflective of Western Australian childhood, donated to the WA Museum in 2009 by Edith Cowan University. The Anthropology and Archaeology Department specialises in cultural anthropology and archaeology. The department's research, collections and public programs focus on understanding what it is to be human, cultural diversity, exploring complex relationships between society, culture, language, sociality and economy. The department specialises in the study of Ancient Egypt, Aboriginal cultures (particularly the South West, Pilbara, Desert and Kimberley regions) and indigenous cultures of the Ancient World. There are also some of the collection items from the Maritime Archaeology and Maritime History departments housed at the CRC; however staff from Maritime Archaeology and Maritime History are located at WA Shipwrecks Museum.

Құрлықтық зоология бөлімі құрлықтағы жануарлардың, оның ішінде құрлықтағы омыртқасыздар мен омыртқалы жануарлардың, сондай-ақ теңіз сүтқоректілерінің үлкен жинақтарын сақтайды. Бөлімде мыналарды зерттейтін бөлімдер бар: жер асты биологиясы, орнитология, сүтқоректілерді зерттеу, энтомология, омыртқалылардың биогеографиясы, арахнидтер мен мириаподтар және герпетология. Су жануарлары бөлімі Батыс Австралияның теңіз, саға және тұщы су фаунасын құжаттауға және зерттеуге жауапты. Бөлімде малакология, ихтиология, қаңқалылар, теңіз омыртқасыздары мен құрттарды зерттейтін бөлімдер бар. Жер және планеталық ғылымдар бөлімі қазбаларды (омыртқасыздардың, омыртқалылардың, өсімдіктердің және іздер қазбаларының), минералдарды, тау жыныстарын, асыл тастарды, метеориттерді және тектиттерді зерттейді және жинайды. Бөлімнің жинағында 3,8 миллиард жыл бұрыннан бірнеше мың жыл бұрынға дейінгі Батыс Австралияның палеобиологиялық (жануарлар мен өсімдіктер биологиясы) эволюциясы мен геологиялық тарихын көрсететін таксономиялық және стратиграфиялық (тастың қабаттары мен қабатталуы) материал бар. Бөлім жинақтарында 1,5 миллионнан астам зат бар. Тарих бөлімі Батыс Австралиялықтардың материалдық өмірін көрсететін жинақтарды дамытуға және Батыс Австралиядағы адамдар мен жерлердің тарихын оның барлық алуан түрлілігімен зерттеуге маманданған. Бөлімде Эдит Кован университетінің балалық шақ мұражайының жинағы (ЭКҰ балалық шақ мұражайының жинағы) бар, бұл ұлттық маңызы бар 24 000 заттан тұратын жинақ, ол Батыс Австралияның балалық шағын көрсетеді және 2009 жылы Эдит Кован университетімен мұражайға сыйға тартылды. Антропология және археология бөлімі мәдени антропология мен археологияға маманданған. Бөлімнің зерттеулері, жинақтары мен қоғамдық бағдарламалары адам болуді түсінуге, мәдени әртүрлілікке, қоғам, мәдениет, тіл, әлеуметтік және экономикалық қарым-қатынастардың күрделілігін зерттеуге бағытталған. Бөлім ежелгі Мысыр, аборигендердің мәдениеттерін (әсіресе Оңтүстік-Батыс, Пилбара, Шөл және Кимберли аймақтарын) және ежелгі әлемнің жергілікті мәдениеттерін зерттеуге маманданған. Сонымен қатар, МЖЗО-да теңіз археологиясы мен теңіз тарихы бөлімдерінің кейбір жинақтары орналасқан; алайда теңіз археологиясы мен теңіз тарихы қызметкерлері Батыс Австралия кеме апаттары мұражайында орналасқан.

Жарияланымдар

Музей уақыт өте келе өз кітаптарын шығарды, сондай-ақ 1910 жылдан бері Батыс Австралия мұражайының жазбаларын және 1998 мен 2005 жылдар аралығында қысқа мерзім ішінде "Жолдар" атты басылымды жариялап келді. Мұражайдың жазбалары – мұражайдың рецензияланған ғылыми журналы, ол табиғи ғылымдардың барлық салалары және әлеуметтік-мәдени тарих бойынша зерттеулердің нәтижелерін жариялайды. 1910 жылдан 2012 жылға дейін осы журналда 800-ден астам мақала жарық көрді, олардың басым көпшілігі 1975 жылдан кейін жазылған. Жазбалар арқылы жарияланған барлық жеке мақалаларды WA мұражайының веб-сайтынан тегін жүктеуге болады.

Дау

2020 жылдың желтоқсан айында Батыс Австралия мұражайы Перттегі Қытай Халық Республикасының (ҚХР) бас консулынан олардың дұрыстығы туралы шағымдар түскеннен кейін мультимедиалық көрмедегі таңбалардағы екі нақты қателіктерді жойды. Олардың бірі COVID-19-ға қатысты, мұражай бастапқыда оны Қытайдан пайда болған деп көрсеткен. Екіншісі Тайваньға қатысты, мұражай бастапқыда картада Тайваньты Қытайдан бөлек, Қытай Республикасы (ҚР) ретінде, яғни "Тайваньты қытай аумағы ретінде" емес, дербес мемлекет ретінде бейнелеген. Мұражай шағымдарға жауап ретінде көрмені өзгертіп, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) әлі де COVID-19-дың пайда болуын зерттеп жатыр және картада "Тайвань Қытайдың құрамында көрсетілмеген, бұл Австралия үкіметінің саясатына қайшы келеді" деді. Алайда, Батыс Австралияның премьер-министрі Марк МакГоуэн "көрмені өзгерту туралы шешім мұражайдың өз еркімен қабылданды" деді. Шындығында, Австралия үкіметі "Тайвань мәртебесіне қатысты белгілі бір дәйектіліксіздік саясатын ұстанады" және "Тайваньды ҚХР-ның бір бөлігі ретінде көрсететін мемлекеттік шекара карталарын қолданудан сақтанады". Ол, "біздің мәдени мекемелеріміздің ақиқатқа және фактілерге негізделуі және Қытай Коммунистік партиясының цензура мен тарихты қайта жазу әрекеттеріне бағынуы өте маңызды" деді. Мұражай жасаған мәлімдемесінде, қысымға бағынған деген айыптаманы жоққа шығарып, қателердің "нақты қателіктер болғанын және оларды түзетуге біз қуанғанбыз" деді, сондай-ақ түзетулер мұражайдың ақиқаттылық саясатына сәйкес жүзеге асырылды.