Кіріспе

Ирландияда туған американдық заңгер және саясаткер (1764–1827)
саясаткер

Томас Аддис Эммет (24 сәуір 1764 – 14 қараша 1827) – ирланд және американдық заңгер және саясаткер. 1790 жылдары Ирландияда ол Ұлыбритания коронасына және протестанттық үстемдікке қарсы көтеріліс жоспарлаған Біріккен ирландтар қоғамының жетекші мүшесі болды. Америкадағы жерсінбінде ол Нью-Йоркте заңгерлік тәжірибемен айналысып, күшті аболиционист ретінде танылды және 1812–1813 жылдары штаттың бас прокуроры қызметін атқарды.

Ерте өмір

Томас Аддис Эммет 1764 жылдың 24 сәуірінде Корк қаласының Хаммонд батпақты аймағында дүниеге келді. Ол Типперри қаласынан шыққан доктор Роберт Эмметтің (кейін Ирландияның мемлекеттік дәрігері болған) және Корк округының Элизабет Мейсонның ұлы болды, олар оны сэр Джеймс Маккинтош кеңесімен медицинаны тастап, заңмен айналысуға ынталандырды.

Біріккен ирланд

Эммет либералды саяси көзқарастары бар адам болды және Ирландия Парламентіне демократиялық сайлау құқығын кеңейту және католиктерге қарсы дискриминацияны тоқтату науқанына қатысты. Ол 1790 жылы Ирландия адвокатурасына қабылданды және тез арада практика алды, негізінен саяси қылмыстармен айыпталған тұтқындардың қорғаушысы ретінде. Ол сонымен қатар Біріккен ирландтар қоғамының заң кеңесшісі болды. 1792 жылы Дублин корпорациясы протестанттық үстемдікті қолдау туралы мәлімдеме жасағанда, Біріккен ирландтардың жауабы олардың діни ағымға бөлінбеген манифесті болды, оның көп бөлігін Эммет жазды. 1795 жылы ол Біріккен ирландтардың сынағын немесе сертін ресми түрде қабылдады (оның досы Уильям Дреннан жасаған), сол жылы хатшы, ал 1797 жылы басқару мүшесі болды. Осы кезде Біріккен ирландтар заңсыз деп жарияланып, жасырын жұмыс істеуге мәжбүр болды. Католиктердің азаттығын қамтамасыз ету және парламенттік реформаларға қол жеткізуге жасалған әрекеттер республикалық көтеріліске дайындық үшін тоқтатылды. Лорд Эдвард Фицджеральд және басқа да жетекші мүшелермен келіспей, Эммет француз әскері келгенше әрекет етуге қарсы ескертті. Ол келгеннен кейін Белфасттағы Роберт Симмске былай деп жазды: «Франция – алдаудың, көсеудің, зұлымдық биліктің орталығы және оның қазіргі билеушілерінің тұсында еркіндікті сүйетін ешбір ел немесе халық олардан адал көмек күтуге тиіс емес».

Нью-Йорктегі заңсыздықты жоюшы адвокат

Джозеф Маккормик, ол Форт-Джоржда Эмметпен бірге түрмеде отырған және кейіннен Джорджияда құл иесі болған, Ол Оңтүстік Америкаға қоныс аударуды Эмметке ұсынды. Бірақ Эммет құлдыққа деген "жеңіліп танылмайтын қарсылығын" білдіріп, Нью-Йорк қаласында заңгерлік практика ашты және Достар қоғамымен (квакерлермен) байланыс жасады. Алғашқы ісінде ол қашқан құлдың қорғауын өзіне алды, ал 1805 жылы, құл саудасына қарсы федералды заңдарға сәйкес кеме капитанына қарсы істе, Нью-Йорк Манмиссион қоғамы үшін бұрын-соңды болмаған жеңіске қол жеткізді. Эммет (бірге жер аударылған Уильям Сэмпсонмен) 1827 жылы қайтыс болғанға дейін Қоғамға кеңесшілік және өкілдік қызметін ақысыз атқара берді. 1812 жылдың тамызында, Матиас Б. Хилдреттің қайтысынан кейін, Эммет Нью-Йорк штатының бас прокуроры болып тағайындалды. Өзінің келісімсіз азаттыққа қарсы күресіне қарамастан, Демократиялық-Республикалық партиямен байланыс күйінде болды, бірақ келесі жылдың ақпан айында Федералист партиясы (Нью-Йорк адвокатурасына оның алғашқы қабылдануына қарсы болған) Тағайындау кеңесінде көпшілікке ие болғандықтан, оны қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Оның қабілеттері мен жетістіктері соншалықты танымал болды, ал оның қызметтері соншалықты сұралды, ол елдегі ең құрметті адвокаттардың біріне айналды, АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Джозеф Стори оны "Нью-Йорктің сүйікті кеңесшісі" деп атады. Ол Гиббонс пен Огден ісінде (22 АҚШ 1, 1824), АҚШ Конституциясының Сауда және Басымдық ережелеріне қатысты, Огден үшін АҚШ Жоғарғы Сотында іс жүргізді. Эммет Жоғарғы Сотта тағы бірнеше іс жүргізді, олардың ішінде "60 труба бренди" (23 АҚШ 421) және "Шонер Андлайн" (13 АҚШ 244) болды. Роберт Эммет Дублинде дүниеге келіп, Нью-Йорктегі белгілі заңгер және ирланд-американдық белсендісі болды. Джейн Эрин Эммет (1802–1890), 1825 жылы Баш МакЭверске үйленді. Олардың қызы Мэри Бэч МакЭверс, Сэр Сэмюэл Кунардтың ұлы, Кунард желісінің негізін қалаушы, 1-ші баронэт Сэр Эдвард Кунардқа (2-ші баронэт) үйленді. Сэмюэл Морз Максвелл сақтап қалған Эмметтің әйгілі портретін салған. Эммет 1827 жылдың 14 қарашасында, Нью-Йорк штатының Стейтен аралындағы мұқтаж теңізшілерге арналған "Snug Harbor" үйінің негізін қалаушы Роберт Ричард Рэндаллдың мүлігіне қатысты сот ісін жүргізу кезінде қайтыс болды. Ол бастапқыда Нью-Йорк қаласының Ист-Виллидж ауданындағы Боури шіркеуінің маңындағы Сент-Марк шіркеуінің бақшасына жерленді. Оның есіне Уильям Сэмпсонның күш-жігерімен Нью-Йорктегі Сент-Полс шіркеуінің сыртында кенотаф орнатылды. Жазуда "азаттық пен қайырымдылыққа арналған атлантикалық өмір" және Эмметтің "африкалық адамның құқықтарын қорғаудағы" рөлі атап көрсетілген.

Ұрпақтар мен мұра

Ол өзінің ұлы Роберт арқылы тағы бір көрнекті Нью-Йорк заңгері және бас прокуроры Ричард Стоктон Эмметтің (өзінің әкесі Ричард С. Эммет-младший) және әйгілі американдық портрет суретшілері Розина Эммет Шервуд, Лидия Филд Эммет және Джейн Эммет де Гленнің, сондай-ақ олардың бірінші туысы Эллен Эммет Рэндтің арғы атасы болды. Розинаның егіз інісі – Вест-Пойнт академиясын бітірген және "Құрмет медалімен" марапатталған Роберт Темпл Эммет. Ол драматург Роберт Эммет Шервудтың бес атасы. Оның тікелей ұрпағы, француздық адам құқықтары жөніндегі заңгер Валентин Рибе 2015 жылғы 13 қарашада Париждегі Батаклан театрында болған террористик шабуылда 26 жасында қаза тапты. Оның немересі, көрнекті дәрігер және ирланд-американдық белсенді доктор Томас Аддис Эммет, "менің әулетімнен шыққан жерде тынығып қалсын" деп, оны Ирландияда жерлеуді өтінді. Доктор Эммет 1922 жылы Ирландияның көптеген патриоттарының соңғы демалыс орны – Дублиндегі Гласневин зиратына жерленді. Оның қабір тасы революционер Патрик Пирстің әкесі мен ағасы жасаған. Эмметтің есіне арналған обелиск, оның Біріккен Ирландия ардагерлері және азаттыққа қарсы күресушілері Уильям Сэмпсон мен Уильям Джеймс МакНевеннің күш-жігерімен орнатылды, ол төменгі Манхэттендегі Сент-Полс шіркеуінің зиратында тұр. Кейіннен МакНевенді шіркеу ғимаратының екінші жағында ұқсас обелискпен еске алды.