Кіріспе

Американдық ақын Ричард П. Габриэль (1949 жылы туған) – Lisp бағдарламалау тілі және әсіресе Common Lisp саласындағы еңбектерімен танымал американдық компьютер ғалымы. Оның ең белгілі жұмысы – 1990 жылы жарық көрген «Lisp: Good News, Bad News, How to Win Big» атты мақаласы, онда «Жаман жақсырақ» деген ұғым енгізілді. Сонымен қатар, 1985 жылы «Lisp жүйелерінің өнімділігі мен бағалауы» деген атпен жарияланған және Gabriel Benchmarks деп аталған Lisp жүйелерін сынауға арналған өлшемдер жиынтығын жасады. Бұл Lisp-тің әртүрлі нұсқаларын салыстырудың стандартты әдісіне айналды.

Өмірбаян

Ол 1949 жылы Массачусетс штатының солтүстік-шығысындағы Мерримак қаласында екі сүт шаруасының отбасында дүниеге келген. Ол Бостон қаласындағы Солтүстік-Шығыс университетінде оқып, математика бакалавры (B.A.) дәрежесін алған (1967–1972). 2019 жылғы мәлімет бойынша, ол әйелі Джомен бірге Калифорния штатының Редвуд-Сити қаласында тұрады. Оның Джозеф есімді ұлы бар, ал қызы Марико Калифорния штатының Лос-Альтос қаласында физиотерапия докторы болып жұмыс істейді.

Оқу

Кейіннен ол 1972 жылдан 1973 жылға дейін MIT-де математика бойынша аспирантураны бітірді. Патрик Уинстон оны MIT-дегі жасанды интеллект (AI) зертханасының тұрақты мүшесі етіп тағайындауға ұсынды, бірақ қаржыландыру мәселелері оны сақтап қалуға кедеріс келтірді. Габриэль Дейв Уолцпен бірге Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн қаласындағы AI зертханасын ашуға тырысты, бірақ екі жылдан кейін жалпы бейжайлық салдарынан зертхана жабылды. Осы кезеңде, 1973-1975 жылдары, Габриэль математикадан магистр дәрежесін алды. Математикалық жұмыстарының нәтижесінде Габриэль Стэнфорд университетіне қабылданды; сол жылдары (1975-1981) ол Lisp-тің негізін қалаушы Джон Маккартидің оқытушысы болды; ол Maclisp-ті оның бастапқы операциялық жүйесі – Үйлеспейтін уақыт бөлісу жүйесінен (ITS) WAITS жүйесіне көшірді. Ол компьютерлік ғылымдар бойынша докторлық диссертациясын қорғады (табиғи тілді жасау тақырыбында); сондай-ақ ол әйелі Кэтимен бірге ұлдары дүниеге келді. Осы шақта ол "Программалау бостандығы лигасының" өкілі атанды.

Докторантурадан кейінгі жұмыс

Докторлық дәрежесін алғаннан кейін ол Маккарти үшін жасалмалы интеллект (AI) жобаларында жұмыс істеуді жалғастырды, бірақ оның диссертациялық жетекшісі Терри Винноград болды. Кейін ол Лоренс Ливермор ұлттық зертханасында жұмыс істей бастады, онда ол 1984 жылы құрған және 1992 жылы тастап кеткен Lucid, Incorporated компаниясына бірнеше зерттеушілер мен бағдарламашыларды тартып алды. Компания 1994 жылға дейін өмір сүрді. Габриэль түрлі уақытта Lucid Inc. президенті және төрағасы болды. Компания шығарған өнім – Sun Microsystems компаниясының SPARC деп аталатын қысқартылған командалар жинағының (RISC) аппараттық архитектурасы үшін Lisp интеграцияланған даму ортасы (IDE) болды. Бұл Lisp машиналарының басты кемшілігін болдырмады, себебі Lisp машинасының IDE-ін тиімдірек және нашарламаған архитектурада пайдалану үшін қайта жазды. Осы кезеңде Габриэль екінші әйеліне үйленіп, қызмет етті, кейіннен 1993 жылы одан ажырасты. Соңында Lucid-тің назары (жасалмалы интеллект қысырынан өтетін кезеңде) C++ үшін IDE-ге ауысты. IDE-нің маңызды бөлігі Ричард Столлманның Emacs нұсқасы, GNU Emacs болды. Бірақ GNU Emacs Lucid-тің қажеттіліктерін толыққанды қанағаттандыра алмады, сондықтан бірнеше Lucid бағдарламашылары GNU Emacs-ті жетілдіруге жұмылдырылды. Бағдарламашылар мен Столлман арасында графикалық интерфейс (GUI) мәселелерін шешу жолында пікір қақтығыстары туды, нәтижесінде Lucid Emacs-тің жеке тармағын жасады, осылайша XEmacs деп аталатын жаңа жобаның пайда болуына ықпал етті. Ол жалдағандардың бірі танымал бағдарламашы Джейми В. Завински болды.

Өз бизнесі мен ашық бастапқы кодты бағдарламалық қамтамасыз ету

Габриэль Lucid, Inc. компаниясынан түпкілікті түрде кеткен соң, ParcPlace Systems компаниясында даму вице-президенті болып жұмыс істеді (1994–1995), одан кейін Aspen Smallworks сияқты компанияларға консультанттық қызмет көрсетті, ал соңында Sun Microsystems компаниясына Ерекше инженер ретінде қабылданды. Сол жерде Габриэль ашық кодты бағдарламалық жасақтама стратегиясының қалыптасуына зор үлес қосты, бұл "Инновация басқа жерде пайда болады" кітабының жарық көргенімен аяқталды. 2007 жылы ол IBM Research компаниясына Ерекше инженер ретінде қосылды.

Есептеу машиналары қауымдастығы

Габриэль 1998 жылы Association for Computing Machinery (ACM) Fellows Award сыйлығын, ал 2004 жылы ACM AAAI Allen Newell Award сыйлығын алды. Мақтау қағазында былай делінген: «Программалау тілдері мен бағдарламалық қамтамасыз етуді жобалаудағы жаңалықтары үшін, сондай-ақ компьютер ғылымы мен басқа салалардың, әсіресе архитектура мен поэзияның өзара байланысын дамытқаны үшін».