Кіріспе

2006 жылғы бейне ойын. Scarface: The World Is Yours – Radical Entertainment компаниясының PlayStation 2, Xbox және Microsoft Windows платформалары үшін 2006 жылы әзірлеген, ал Vivendi Games баспасынан шыққан бейне ойын. Ол Брайан Де Пальманың 1983 жылғы осы аттас фильмі негізінде жасалған. 2007 жылы Wii үшін графикасы жақсартылған нұсқасы жарық көрді. Xbox 360 үшін де порт әзірленді, бірақ ол жоба тоқтатылды. Ойын фильмнің тікелей бейімделуі емес, керісінше, Тони Монтананың (алғашқыда Аль Пачино сомдаған) тірі қалған жағдайын көрсететін, оны биліктен қуғандарға Майамиде есірткі империясын қайта құру арқылы кек қайтаруға ұмтылатын кең ауқымды жалғасы болып табылады. Ойын Монтана рөліндегі Аль Пачиноға ұқсас келеді, бірақ Пачино кейіпкерді дауыстаған жоқ, өйткені ол және ойынның өндірушілері оның дауысы 1983 жылы фильм шыққаннан бері көп өзгергенін есептеді. Оның орнына Монтананың даусын Андре Соглиуццо жасайды, оны Пачино жеке таңдаған. Ойынға дауыс беруге қатысқан түпнұсқа фильмнің актерлерінің қатарында Стивен Бауэр, Роберт Лоджия және Аль Израиль бар. Ойын орташа жағымды пікірлер алды, көптеген сыншылар оны 2002 жылғы Grand Theft Auto: Vice City және 2004 жылғы Grand Theft Auto: San Andreas ойындарымен сәйкес келеді деп бағалады. Сондай-ақ, фильмнің атмосферасын сақтағаны, әзіл-қалжыңдары мен Монтананың бейнесін дәл бейнелеуі үшін мақтауға ие болды. Ойын барлық платформаларда екі миллионнан астам дана сатылып, коммерциялық сәттілікке жетті.

Ойын процесі

Scarface – үшінші тұлғадан ойналатын, ашық әлемдегі әрекет пен шытырман оқиғаларға толы ойын. Онда ойыншы Тони Монтана рөлін сомдап, Майамидегі есірткі саудасын қайта бақылауға, қарсыластың бандаларын жоюға және қылмыстық әлемдегі беделін қайта орнатуға тырысады.

Жауынгерлік

Негізгі ойын және ойын механикасы Grand Theft Auto клондары жанрына жатады. Сондықтан, ойыншы көліктерге (көліктер мен қайықтарға) иелік ете алады, картада жаяу жүріп аралануға, бейбіт тұрғындармен және жауынгерлік және бейбіт NPC-лермен әрекеттесуге, негізгі және қосымша миссияларды орындауға, сондай-ақ әртүрлі қаруларды қолдануға мүмкіндік алады: тапаншалар, автоматтары, оқпандар, шабуылдық мылтықтар, снайперлік мылтық, ракеталық гранататар, бензопила және құбырлар мен мачетелер сияқты түрлі жақын қарулар. Көптеген Grand Theft Auto стильіндегі ойындардан ерекшелік ретінде, Тони кінәсіз адамдарды өлтіре алмайды. Егер ойыншы агрессивті емес нысананы атқылауға немесе шабуылдауға тырысса, Тони әрекеттен бас тартады; егер ойыншы кінәсіз адамды машинамен қағып өтіруге тырысса, ол тек жарақат алады. Бұл кейіпкердің жазықсыз ерлер, әйелдер және балаларды өлтіруден бас тартуымен үйлеседі. Ойын дамыған сайын, ойыншы Тони империясын қайта құру барысында оның бірнеше қызметкерлеріне қол жеткізеді: жүргізуші, ірі көлемде кокаинды контрабандалай алатын қайық пилоты, қару-жарақпен қамтамасыз ететін қару сатушы, Тонидің бизнесін қорғауға және оның қарсыластарына шабуыл жасауға арналған күзетші, сондай-ақ басқа гангстерлерді және дилерлерді жоюға болатын жалдамалы кісі өлтіруші. Бұл қызметкерлерді ашқаннан кейін, ойыншы басқаруды Тониден кез келген қызметкерге (қару сатушыдан басқа) ауыстыра алады, ал күзетші немесе жалдамалы кісі өлтіруші рөлінде ойнағанда, ойыншы кінәсіз адамдарды өлтіре алады.

Империя

Тони ойынды аяқтау үшін төрт негізгі географиялық аймақты бақылауы керек: Кіші Гавана, Қала орталығы, Оңтүстік жағажай және Солтүстік жағажай. Ойын басталғанда картаның барлық бөлігі зерттеуге ашық, бірақ Тони миссияларды орындауға, қарсылас топтарға шабуыл жасауға немесе Кіші Гаванадан басқа жерде мүлік сатып алуға мүмкіндік алмайды. Келесі аймақ миссиялар үшін қолжетімді болуы үшін әрбір аймақ 100% бақылауда болуы керек. Тони белгілі бір аймақта қажетті мөлшердегі нысандарды сатып алғаннан кейін, сол аймақтың қоймасын бақылауға алуы керек, ол қарсылас топтың иелігінде болады. Ойынның маңызды бөлігі – «Абырой». Абыройдың сегіз деңгейі бар (әр деңгей «Scarface» сөзіндегі әріппен көрсетіледі), және ойыншы белгілі бір Абырой деңгейіне жеткенше кейбір заттар мен миссиялардың құлпын ашу мүмкін емес. Абыройды миссияларды орындау, нысандарды сатып алу, қосымша миссияларды орындау және «экзотиканы» (Тонидің сарайын безендіруге арналған қосымша заттар) сатып алу сияқты әртүрлі жолдармен арттыруға болады. Абыройдың артуы және Тонидің «ерлік» көрсеткішін арттыру «сүйкімді әйелдердің» құлпын ашады. Егер Тони осы әйелдерді өз сарайына шақыра алса, олар оған жоғары төзімділік сияқты көрсеткіштерді арттырады. Тони империясының негізі – кокаин сату. Кокаин алу үшін ойыншылар «Феликс басқарады» деп аталатын қосымша миссияларды орындауы керек. Бұл Тонидің Феликспен байланыс арқылы миссияны орындауы. Миссияны аяқтағаннан кейін Феликс Тониді кокаин жеткізушімен байланыстырады, одан ол кокаин сатып ала алады. Егер ол «кішкентай жеткізуші» болса, Тони белгілі бір грамм мөлшерін сатып ала алады, оны тікелей көше сатушыларына сатуға болады немесе нысандар арқылы таратуға болады. Бірақ егер ол «ірі жеткізуші» болса, Тони килограмм сатып ала алады, оны қоймаға жеткізу керек. Содан кейін ол есірткі тасымалына шығып, бір миссияда барлық нысандарына кокаин таратады, ал оны қарсылас топ мүшелері қуалайды.

Ақша және жылу

Тонидің ойында екі түрлі ақшаға қол жеткізілуі мүмкін. Қолдағы ақша "ластанған ақша" деп аталады. Егер ойыншы өлсе, тұтқындалса немесе басқа бір топтан ақша талап етілсе, ойыншы барлық ластанған ақшасын жоғалтады. Тонидің ақшасын сақтаудың және ойыншы өлген кезде оның жоғалмауын қамтамасыз етудің жалғыз жолы – оны банкте тазалау. Ойыншы миссиялар барысында болмаса, кез келген уақытта банкте ақша тазалауға құқылы, бірақ әр тазалау сайын банк жалпы сомадан үлесін алып қалады. Үлесінің мөлшері Тонидің қазіргі "полиция қысымының" деңгейіне байланысты анықталады; қысым неғұрлым жоғары болса, үлесі де соғұрлым жоғары болады. Есірткі саудасын келіссөздер арқылы жүргізу, басқа топтарды қорқыту және полицияға пара беруді басқару үшін "гольф соққысы" стиліндегі мини-ойын қолданылады, онда ойыншы белгілі бір аймақта индикаторды тоқтатуға тырысады.

Сюжет

Scarface: The World Is Yours фильмі Тони Монтананың (Андре Соглиуццо дауысы) есірткі патшалығына қарсы соңғы тұғырының басталуымен аяқталады, оның сарайына бұрынғы бизнес серігі, жауға айналған Алехандро Сосаның (Роберт Дэви) жіберген қаскөйлері шабуыл жасайды. Бірақ фильмдегіден өзгеше, Тони Сосаның адамдарын жеңіп, ДЕА және Майами-Дейд полициясы келгенге дейін қашып үлгереді. Сосаның бірі шабуылдан кейін Тониге қоңырау шалып, оның сарайы құқық қорғау органдарының бақылауына алынғанын, есірткі империясы құлап, Тонидің өзі де өлген болуы мүмкін екенін хабарлайды. Осы уақытта Майами даласындағы жасырын үйде жасырынып отырған Тони әпкесі Джина мен досы Мэннидің өліміне қайғырып, өзінің жалған мақтаныштары үшін басқалардың кеңесін тыңдамағанына өкінеді, кокаин тастауға шешім қабылдайды және Сосадан кек алуға ант етеді. Үш айдан кейін, 1984 жылдың наурыз айында Тони Майамиге оралады. Оның барлық активтері тоқтатылған, ал ол бұрын билеген Майами аудандары басқа есірткі картельдері арасында бөлісілген. Бірінші қадамы – қылмыстық адвокат Джордж Шеффилдке (Джеймс Вудс) қайтадан өзінің адвокаты болуын сұрау. Шеффилд көседі, бірақ бұрынғыдан жоғары жалақымен. Содан кейін ол ескі досы Феликске (Карлос Ферро) барады, ол Сосаның қылмыс шебері Гаспар Гоместің (Чич Марин) Тонидің бұрынғы аумақтарын басып алу үшін жұмыс істеп жатқанын айтады. Империясын қайта құру үшін Тони алдымен әдепсіздік тобынан үйін сатып алуға жеткілікті ақша табуы керек, бірақ ол сенімді есірткі сатушыларын білмейді, өйткені көптегендері енді Сосаға есеп береді. Феликс оған Коко (Ника Футерман) есімді официанткамен сөйлесуді ұсынады, ол Тониді Сосамен байланысы жоқ дилерлермен таныстырады. Бір күн ішінде Тони өзінің есімін қайта жаңарта бастаған сарайын қайта сатып алуға жеткілікті ақша табады. Кейінірек Феликс Тониге Гомес ақшаны контрабандалық жолмен әкеліп жатқанын айтады және оған 50 000 доллар тасымалдайтын жүк көлігі туралы ақпарат береді. Тони жүк көлігін тоқтатып, ақшамен банк шотын ашады. Ол бұрынғы банкирі Джерримен (Майкл Йорк) қайта байланысып, Диас ағайындыларынан Кіші Гавананы қайтарып алу үшін ақшасын ақтайды. Тонидің беделі артып келе жатқанда, ағалары оны өлтіруді жоспарлайды. Бір рет өлтіруге тырысқанда аман қалған ол мердігерлерді сұраққа алып, Диас ағайындылары анасын өлтіргенін біледі. Ашуға мініп, Тони екеуін де өлтіріп, Кіші Гавананы қайтадан бақылауға алады. Тониге кейін Шеффилдтің серіктесі Пабло (Вилмер Вальдеррама) қоңырау шалып, Тонидің бұрынғы әйелі Эльвираның қайда екенін білетінін айтады және кездесуді ұйымдастырады. Кездесу тұзаққа айналады, бірақ Тони аман қалып, Паблоны өлтіреді. Шеффилдтің өзіне қарсы шыққанын түсінген Тони онымен байланысын үзеді. Осы уақытта Тони Контрерас картелінен Даунтаунды бақылауға кіріседі. Осылай істегеннен кейін, оны Майамидің оңтүстігіндегі Кариб аралдарындағы кокаин өндіруші "Сандмен" (Стивен Бауэр) кездестіреді. Sandman сонымен қатар Сосаны жолдан кетіруді қалайды және Тониді онымен кездесуге шақырады. Олар Тонидің Майамиде Sandman өнімдерін аралдардан сатуымен, Соса компаниясын бизнестен шығара алатындығына келіседі. Тони кейін Венерамен (Кри Саммер) танысады, ол Sandman-нің бұрынғы сүйіктісі және аралдарға күшті ықпал етеді. Ол оған жақын орналасқан казиноның иесі туралы айтады, ол пайдаланылмаған мұнай танкерінде жұмыс істейді, ол әйелдерді өлтіріп, денелерін теңізге тастайды және Тониден онымен айналысуын сұрайды. Тони казиноға барып, иесін өлтіреді, ол бұрын Даунтаунның есірткі саудасын басқарған Начо Контрерас екені анықталады. Гоместен Оңтүстік және Солтүстік жағалау аудандарын бақылауға алғаннан кейін, Тониге Сандмен қайтадан хабарласады, ол оған Колумбияның есірткі картельдерімен соғысқа шыққанын айтады және оның көмегін сұрайды. Тони Сандменге плантациясын қорғауға көмектеседі, ол Колумбиялықтар басып алған Транквиландия аралындағы өңдеу зертханасына барады. Тони оларды өлтіріп, жұмысшыларды құтқарып алғаннан кейін, Sandman оған плантациясының иесін береді. Енді өндіріс пен таратуды басқарып, Тони аймақтағы ең күшті есірткі баронына айналады; енді ол Боливияда жүрген Сосаға қарсы шыға алады. Соса өзінің сарайында Шеффилд пен Гомеспен кездесу өткізеді, онда олар Тониден қалай құтылу керектігін талқылайды. Сырттан Тони үйге шабуыл жасағанда жарылыс естіледі. Ол Шеффилд пен Гоместі өлтіріп, Сосамен бетпе-бет келеді. Соса Тониді сатқанын айтқанда, Тони оған журналисті өлтіруден бас тартқанын еске салады, өйткені оның көлігінде балалар болған. Соса бизнесте балалардың өліміне де келуге болатынын айтқанда Тони ашуға мініп, оның сөзін жоққа шығарады; Соса Тониді өлтіруге тырысады, бірақ Тони жеңіске жетеді және Сосаны бірнеше рет атып, өлтіріп, одан кек алады. Сарайдан шығып келе жатқанда, Тони Сосаның кесілген басын алып жүреді және әлі тірі қалған қаскөйлердің бірін көреді. Аман қалған өмірін сұрайды, ал Тони оған жұмыс ұсынады. Ойын Тонидің үй қызметшісі болып жұмыс істеп жатқан қаскөймен, ол Венерамен бірге джакузиде теледидар көріп отырғанда аяқталады. Өміріне риза болған Тони, өзінің армандаған нәрсесіне ие болғанын жариялайды: "әлем".

Даму

Ойын алғаш рет 2004 жылдың 10 тамызында Vivendi Universal Games компаниясы Radical Entertainment компаниясы фильм бойынша үшінші тұлғадан ату ойынын PC және бірнеше, әлі аталмаған, қазіргі буын консольдарына адаптациялау жұмыстарын жүргізіп жатқанын хабарлағанда жарияланды. Ойынды 2005 жылдың үшінші тоқсанында шығару жоспарланған.

PSP нұсқасы

28 шілдеде Vivendi компаниясы PlayStation Portable үшін тағы бір Scarface ойыны да әзірленіп жатқанын хабарлады. Алайда, ол "Дүние - сенікі" ойынынан толығымен өзгеше болар еді. "Scarface: Ақша. Билік. Құрмет." деп аталған ойынды FarSight Studios әзірледі, және ол Майами қаласын бақылау үшін бақталасқан бандалардың арасындағы кезекпен жүзеге асырылатын стратегияны және нақты уақыттық шайқасты біріктіретін болды. Сол күні Vivendi, "Дүние - сенікі" ойынының Xbox 360 нұсқасы да белгісіз себептермен тоқтатылғанын мәлімдеді.

Музыка

Тамыз айында Vivendi 100-ден астам әннің саундтрегін жариялады, онда Бет Андерсен, Джонни Кэш, Control Machete, Grandmaster Flash, Ministry, Дебби Гарри, Рик Джеймс, Игги Поп, Judas Priest, Public Enemy, Rohff, Run DMC, Shannon, Burning Spear және Питер Тош сияқты әртістердің музыкасы қосылған. Сондай-ақ, фильмнің түпнұсқа музыкасының барлық бөлігінен басқа, Джорджо Мородердің фильмге арналған түпнұсқа музыкалық қосымшасы да енді. Олар сонымен қатар "Микс-таспа" мүмкіндігінің егжей-тегжейін ашты, бұл мүмкіндік ойыншыларға ойындағы саундтректі қалағандай өзгертуге мүмкіндік береді. Vivendi компаниясының маркетингтік директоры Синди Кук мынадай мәлімдеме жасады:

"Даму процесінің барысында біз ойыншыға өз ойын музыкасын таңдау құқығын беруге баса назар аудардық, ол Scarface фильмінің түпнұсқа музыкасын ғана қалайтын жанкүйер, сол заманның шынайы музыкасын қалайтын ойыншы немесе бүгінгі таланттардың ең танымал тректерін іздейтін жанкүйер болуы мүмкін. Біз бұл таңдауды жаңа "Микс-таспа" музыкалық миксеріміз және ойынға хиттерін әкеліп отырған 1980-ші жылдар мен қазіргі заманғы әртістердің керемет тізімі арқылы ұсына аламыз. Кино және ойын жанкүйерлерінің әр буыны өзінің ерекше талғамдарына сай келетін тәжірибе жасауға мүмкіндік алады. Ойынның саундтрегі, "Scarface: The World Is Yours" түпнұсқа ойын музыкасы, Марк Барилдің шығармашылығы, 2006 жылдың қазан айында Universal Music арқылы жарық көрді. Тректе фильмнен музыка жоқ, тек ойынға арналған түпнұсқа музыка бар."

Wii нұсқасы

2007 жылдың қаңтар айында NGamer The World is Yours ойыны Wii платформасына көшіріліп жатқанын хабарлады. 1 наурызда Vivendi ойынның жазда шығару жоспарланғанын растады, ол өзге нұсқалармен бірдей болады, бірақ Wii Remote басқаруымен және жақсартылған графикамен ұсынылады. GameSpot бұл жаңалықты қызықтырмады: "Шынжырлы араны қолданғанда, оның қозғалысы Wii Remote қозғалысына байланысты болады, әртүрлі бағытта және биіктікте шабу арқылы сіз жаулардың басын, аяқтарын және жеке қолдарын нысанаға ала аласыз. Жақсы оқып үйренсеңіз, дене жерге тимей тұрып, жоғарыда аталған барлық мүшелерді алып тастауға болады, бірақ бізге ойынды көрсеткен өндіруші бұл мүмкіндікті іске асыра алмады". Vivendi сондай-ақ ойынның қысқартылмаған толық нұсқасы болатынын мәлімдеді, осылайша ол Wii үшін ең зор күш қолданылатын ойынға айналады.

Қабылдау

The World Is Yours барлық платформаларда жағымды пікірлер алды; PlayStation 2 нұсқасы Metacritic-те 100 балдық жүйе бойынша 75 ұпай жинады, бұл қырық алты шолуға негізделген; Ропер ойынды Grand Theft Auto-ның көшірмесі деп есептегендерді жоққа шығарды, керісінше, ол жанрды дамытқанын айтты; "Scarface-тің көп бөлігі Grand Theft Auto-да көріп білгенімізге негізделген. Radical Entertainment осы серияны үлгі ретінде пайдаланып, кейін оның кемшіліктерін қайта қарағандығы анық. Соның нәтижесінде GTA-ның көптеген мәселілі тұстарын түзеткен ойын пайда болды". Ол негізгі ойын процесін, сюжеттік желісін, доп индикаторын, ашу режимін және нысана алу жүйесін жоғары бағалады. Картаға қатысты кейбір сын айтқанмен, ойынның көптеген аймақтарына тек бір жолмен ғана қол жеткізуге болатынын атап өтті, соңында "Scarface-тің қызықты ететін көптеген ұсақ-түйектері бар, бірақ оның барлық бөліктерінің үйлесімділігі оны керемет ойынға айналдырады. Ол жанрдағы басқа ойындардың көптеген кемшіліктерін жоюға көмектеседі және Scarface әлемін ойыншыларға әдемі жеткізеді". Интерактивті өнер және ғылым академиясы Scarface-ті 10-шы жылдық Interactive Achievement Awards марапатында "Саундтректегі ең үздік жетістік" номинациясына ұсынды.

Сатылымдар

Scarface PlayStation 2 және Xbox платформаларында жақсы сатылды, бірақ PC-де сатылымы нашар болды. Best Buy дүкеніндегі алғашқы аптада PlayStation 2 нұсқасы екінші орында, Collector's Edition сегізінші, ал Xbox нұсқасы он үшінші орында сатылды. PS2 нұсқаларының жалпы сатылымы сол аптадағы бірінші орындағы Tiger Woods PGA Tour 07 ойынынан басып өтті. Қазан айының соңына қарай, бұл ойын айдың ең көп сатылған ойыны атанды; PS2-дегі стандартты және коллекционерлік нұсқалары Солтүстік Америкада қазан айында 366 000 данадан астам сатылып, 18,7 миллион доллардан астам табыс әкелді. Xbox нұсқасы 110 000 данадан астам сатылып, 5,4 миллион доллардан астам табыс тапты. PC нұсқасы бар болғаны 9 000 дана сатылып, 450 000 доллардан кем табыс тапты. Қараша айының соңына дейін ойынның барлық үш платформада әлем бойынша бір миллионнан астам данасы сатылды. 2007 жылдың наурыз айына дейін PlayStation және Xbox нұсқаларының жалпы сатылымы 1,5 миллионнан асты. Германияда бұл ойынға көрсетілген зорлық-зомбылық пен қатыгездік салдарынан тыйым салынды.

Жойылған жалғаулар

2005 жылдың шілдесінде Vivendi президенті Фил О’Нил «Scarface» франшизасын көп ойынды серияға айналдыру жоспары бар екенін айтты, сондай-ақ: «Scarface 2, Scarface 3, Scarface 4 және осы өнімнің кезекті нұсқалары біздің атқарысып жатқан жұмыстың өте маңызды бөлігі болады» деді. Алайда, 2008 жылдың 10 шілдесінде құқықтар Activision Blizzard компаниясына өткен кезде, Scarface 2 олардың жақын арада шығатын ойындар тізіміне кірген жоқ. Кейін құқықтар Universal Pictures компаниясына қайтарылса да, одан кейін ешқандай жаңалық естілмеді. 2022 жылдың 23 маусымында YouTuber Mafia Game Videos арнасы Scarface 2 ойынының альфа нұсқасына дейінгі кадрларын жариялады. Ойын Лас-Вегаста өтуі жоспарланған еді.