Кіріспе

Ачхам () – Непалдың Судурпашим провинциясында орналасқан аудан. Бұл провинцияның тоғыз ауданының бірі. Мангалсен орталығы болатын ауданның аумағы 1,692 км² және халқы (2011 жылы) 257,477 адамды құрайды. Непал 1790 жылы Дотиді аннексиялады. 1961 жылға дейін Доти ауданының бір бөлігі болды. 1961 жылдың 13 сәуірінде Ачхам ауданы Доти ауданынан бөлініп, жеке аудан деп жарияланды.

Өзендер

Ауданның барлығында 31 өзен бар, олардың ішіндегі бастылары – Карнали, Сети, Будиганга, Экади, Кайлаш Хола, Лунгрелигад, Правалигад, Кашагад, Саринигад, Ардолигад, Талагад және Барлегад.

Климаттық аймақ | Биіктік диапазоны | Аумағының %
---|---|---
Жоғарғы тропикалық | 300 – 1000 метр (1000 – 3300 фут) | 27.4%
Субтропикалық | 1000 – 2000 метр (3300 – 6600 фут) | 58.3%
Мерзімді | 2000 – 3000 метр (6400 – 9800 фут) | 1.0%

Демография

2011 жылғы Непал халық санағы кезінде Ачам ауданының халқы 257 477 адамды құрады, оның ішінде 137 469-ы (54%) әйелдер, ал 120 008-і (46%) ерлер болды. Ауданның халқының тығыздығы шамамен 154 адам/км²-ге жетеді. Халықтың 66,4% бірінші тіл ретінде непали тілінде сөйлейді, 32,5% - ащами тілінде, 0,4% - магар тілінде, 0,1% - дотели тілінде, 0,1% - майтхили тілінде және 0,3% - басқа тілдерде сөйлейді. Ұлттық/касталық құрамы: 55,5% - шетрилер, 16,2% - басқа далиттер, 10,2% - таулық брахмандар, 9,5% - камилер, 3,1% - дамай/долилер, 2,5% - такурилер, 0,6% - магарлар, 0,6% - саркилер, 0,4% - лохарлар, 0,3% - бадилер, 0,2% - бенгалдар, 0,2% - саньясилер/даснамилер, 0,1% - маджилер, 0,1% - мұсылмандар, 0,1% - тамангтар, 0,1% - телилер, 0,1% - басқа тераи халқы, 0,1% - тарулар және 0,2% - басқалары. Діні: 99,4% - индуистер, 0,3% - буддистер, 0,1% - христиандар және 0,1% - мұсылмандар. Сауаттылығы: 55,4% оқи және жаза біледі, 3,9% тек оқи біледі, ал 40,6% оқи да, жаза да білмейді.

Әкімшілік бөлімдер

Ачхам жалпы он жергілікті билік органына бөлінген, оның төртеуі қалалық, ал алтысы ауылдық. # Атауы Непалі тілінде Түрі Халық саны (2011) Ауданы (км²) 1 Маңгалсен मङ्गलसेन муниципалитет 32331 220.14 2 Камалбазар कमलबजार муниципалитет 23738 120.78 3 Санфебагар साँफेबगर муниципалитет 33788 166.71 4 Панчадевал Бинаяк पञ्चदेवल муниципалитет 27485 147.75 5 Рамарошан रामारोशन ауылдық муниципалитет 25166 173.33 6 Чаурпати चौरपाटी ауылдық муниципалитет 25149 182.16 7 Түрмаханд तुर्माखाँद ауылдық муниципалитет 24940 232.07 8 Меллех मेल्लेख ауылдық муниципалитет 24670 134.78 9 Дахари ढँकारी ауылдық муниципалитет 21562 227.88 10 Баннигади Джаагад बान्नीगडीजैगड ауылдық муниципалитет 17359 58.26

Көлік

Ачам – Непалдың ең шалқай аудандарының бірі. Оған Катманду мен Непалгундж қалаларынан Дхангадиден басталып, Непалдің батыс шекарасымен өтетін асфальтталған жолмен автомобильмен жетуге болады. Далайлақ ауданы арқылы өтетін, асфальтталмаған Орта Тау жолы (Mid Hill Highway) Карнали өзенін Ракамда кесіп өтіп, Маңгалсенге дейін созылады. Аудан орталығы – Маңгалсен, Санфэбагардан 8 сағат жаяу және 2,5 сағат көлікпен сапар алады. Санфэбагар – Ачам ауданындағы жұмыс істемейтін ішкі әуежайы бар қала. Санфэбагарда Будиганга өзенінен көпір салынып, су деңгейі жоғары болғанда өтуге мүмкіндік береді, сондай-ақ Кайлаш өзенінен де екінші көпір бар. 2009-2010 жылдары Непал үкіметі Санфэбагар мен Маңгалсенді байланыстыратын асфальтталған жол салды. Ауданды екі аурухана қамтамасыз етеді: Маңгалсендегі мемлекеттік аудандық аурухана және үкімет пен Nyaya Health атты коммерциялық емес ұйымның бірлескен жобасы – Баяльпатада жақында ашылған Баяльпата ауруханасы.

Білім

Ачхамда бес жастан асқан ер адамдардың 71 пайызы сауатты, бұл ұлттық деңгейдегі 75 пайызға қарағанда аздау. Ал аудандағы осындай жастағы әйелдердің 43 пайызы ғана оқи және жаза алады (бүкіл Непал бойынша 57 пайызға қарсы).

FM радио және газеттер

Ахмед Бесд қазір алты FM радиостанциясы мен үш газет жұмыс істейді. Бұл ауданда Рамарошан Дай басшылық етеді. Рамарошан газетінің редакторы – Шиба Радж Дхунгана. Ол "Горхапатра Нэшн Дейли" газетінің (мемлекеттік) аудандық тілшісі. Дхунгана сондай-ақ Непал журналистер федерациясының Аххам бөлімшесінің хатшысы. Мұнда 25-тен астам журналист жұмыс істейді. Дхунгана Ахмед Бесд журналистерін үйлестіреді.