Кіріспе

Хумла ауданы – Карнали провинциясының бір бөлігі және Непалдың жетпіс жеті ауданының бірі. Ауданның орталығы Симикот қаласы. 2011 жылғы халық санауы бойынша ауданның халқы 50 858 адамды құрайды. Намха – Хумла ауданында орналасқан ең ірі ауылдық муниципалитет. Хумла ауданы – Непалдың аумағы бойынша екінші үлкен ауданы. Хумла ауданының оңтүстік және орталық бөліктерін Синджа аңғарынан шыққан Кхас қауымдастықтары мекендейді, ал Хумланың жоғары және солтүстік бөліктерін көбінесе тибет мәдениетін ұстанатын қауымдастықтар мекендейді.

Климат аймағы | Биіктік диапазоны | Аймақ үлесі (%)
---|---|---
Субтропикалық | 1000–2000 метр (3300–6600 фут) | 2,3%
Температуралық | 2000–3000 метр (6400–9800 фут) | 8,9%
Субальпийлік | 3000–4000 метр (9800–13100 фут) | 19,4%
Альпийлік | 4000–5000 метр (13100–16400 фут) | 58,7%
Ниваль (мұздық) | 5000 метрден жоғары | 10,7%

Табиғат

Бір кезде Непалда жабайы яктар аймақтық түрде жойылып кеткен деп есептелген, бірақ 2014 жылы Хумла ауданында қайтадан табылған.

Демография

2011 жылғы Непал халық санағы бойынша Хумла ауданының халқы 50 858 адамды құрады. Бірінші тіл ретінде 87,3% непали тілінде, 12,1% таманг тілінде, 0,1% магар тілінде, 0,1% майтхили тілінде, 0,1% есімдер тілінде және 0,3% басқа тілдерде сөйледі. Ұлты/кастасы: 38,9% чхетри, 19,8% такури, 13,0% таманг, 9,8% ками, 6,4% төбе брахманы, 4,9% бьяси/саука, 3,5% дамай/дхоли, 2,3% сарки, 0,4% магар, 0,2% бади, 0,2% тели және 0,3% басқалар. Діні: 81,6% индуист, 18,1% буддист және 0,2% христиан. Сауаттылығы: 46,8% оқи және жаза біледі, 2,8% тек оқи біледі және 50,4% оқи да, жаза да білмейді.

Туризм

Хумла Непалдың қашық батысында, Непал мен Қытай шекарасында жатыр және треккинг пен альпинизмге бастау орны ретінде пайдаланылады, Симикот әуежайынан қол жетімді. Тибетке қарайғы треккинг жолы да Симикоттан басталады.

Жаяу жүру

Ұлы Гималай жолының Непал бөлігі Хилсада, Тибетпен шекарада, Хумла ауданында аяқталады. Хумла ауданы – Тибет буддистік діни дәстүрінің тарихи аймағы, буддистік өмір салтының тарихы, мәдениеті және құндылықтарына қатысты көптеген қызығушылық тудыратын орындарға толы. Онда Тибеттік текті он бір шағын ауыл бар. Нинь қауымдастығы және Лими аңғары буддистік қауымдармен мекенделген.

Кайлаш тауының парызын орындау

Соңғы жылдары Хумла Тибеттегі Кайлаш тауына қажылық сапар жасау үшін басым бағыт ретінде маңыздырақ атанды. Хумла арқылы өтетін дәстүрлі жол – Симикоттан Хилсаға дейінгі ежелгі жаяу жол, ол Хумла Карнали өзенінің сол жағындағы тау беткейлерімен өтеді. Бұл жол тарихи түрде де, қазіргі уақытта да жергілікті тұрғындар Тибеттегі Таклакоттың жақын маңдағы ескі сауда орталығында сауда жасау және Тибеттегі Манасаровар көлі мен Кайлаш тауының қасиетті орындарына қажылық сапар жасау үшін пайдаланып келген. Бұл маршрут Симикоттан Хилсаға дейін 4-5 күндік саяхатты қамтиды, жол бойындағы бірнеше ауылдарда түнеумен. Бұл жолмен 4530 метр биіктіктегі Нара-Ла асуын кесіп өту қажет. Алайда, бұл маршруттың Кайлашқа қажылық сапарының танымал болуымен, саяхат агенттіктері Симикоттан Хилсаға дейінгі қашықтықты 20 минутқа созылатын тікұшақ рейсімен ұсынуда. Сонымен қатар, Хилсадан Симикотка дейін автомобильдік жол салынуда. Дегенмен, егер адам тау қажылығының физикалық және рухани тұрғысынан көтеріңкі әсерін толық сезінгісі келсе, бұл маршрутты баяу, физикалық белсенділікпен жүру арқылы қажылық жасаған абзал. Непал Гималайының осы шалғай аймағының тау мәдениеті мен экологиясын толығымен сезіну үшін, Хумла Карнали және Салли Хола өзендерінің қосылған жерінен жолдан ауысып, Ньялу-Ла асуы мен Лими аңғары арқылы Хилсаға баруға болады. Бұл екінші маршрутпен Қытай шекарасына жақын Лапша-Ла асуына тоқтау жасап, ашық күні Манасаровар көлі мен Кайлаш тауының әсем көрінісін тамашалауға болады. Қазіргі уақытта Хумлаға әуемен немесе жаяу жүру арқылы ғана жетуге болады. Автокөлік жолы құрылыс кезеңінде және толық қолжетімді болуы бірнеше жылға соғуы мүмкін.

Сарки ғибадатханасы

Сырқиғад ауылдық округіндегі Сарки ғибадатханасы Сарки қауымының ежелгі құдайына арналған. Егер біреу зұлымдыққа ұшыраса немесе қылмыс жасаса, осы ғибадатханаға бару арқылы әділ және қатаң сот алады деп сендіреді. Жел құдайы сияқты, Сарки құдайы да басқа құдайларды бағындырып, билей алатын күшті құдай деп есептеледі.