Кіріспе

Британдық музыкант (туған жылы 1980)

Сами Юсуф (21 шілде 1980 жылы туған) – британдық әнші, ән жазушы, көп аспапты орындайтын музыкант және композитор. Ол 2003 жылы шыққан "Al Muʽallim" атты тұңғыш альбомымен халықаралық деңгейде танымал болды. 2020 жылға дейін ол сегіз студиялық альбом, бес концерттік альбом және бір жинақ альбом шығарды. Оның студиялық альбомдарының көп бөлігі Andante Records лейблы арқылы, ал алғашқы екеуі Awakening Records лейблы арқылы жарық көрді. 2016 жылға дейін 34 миллионнан астам альбом сатылды. Юсуф ағылшын тілінен өзге араб, күрд, әзербайжан, парсы, түрік, панджаби және урду тілдерінде де ән айтады, кейде бір туындыда, мысалы, оның "Hasbi Rabbi" хиті сияқты. Оның шығармалары суфи, халық және рок музыкасының элементтерін қамти, әртүрлі музыкалық стильдер мен жанрларды үйлестірумен ерекшеленеді. Ол көп тілді және көп аспапты орындау шеберлігін әлеуметтік, рухани және гуманитарлық мәселелерді көтеру үшін пайдаланды. 2014 жылы Юсуфтың қайырымдылық қызметі мойындалып, ол БҰҰ-ның Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасының жаһандық елшісі болып тағайындалды.

Ерте өмір

Сами Юсуф 1980 жылғы 21 шілдеде Тегеранда әзербайжандық ата-анасының отбасында дүниеге келді. Оның әжесі мен атасы Баку қаласынан, Әзірбайжаннан шыққан, олар Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін большевиктер басып алған кезде Иранға көшіп келген. Юсуф және оның ата-анасы 1980 жылдардың басында Ирандағы Ислам революциясынан кейін Батыс Лондонның Илинг қаласына келді. Юсуф өте ерте жасынан музыкаға үлкен қызығушылық танытты. Ол фортепиано мен скрипканы, сондай-ақ ауд, сетар және тонбак сияқты дәстүрлі аспаптарды үйренді. 16 жасында Юсуф рухани жаңаруды бастан өткізіп, оны "әлдеқайда берік мұсылман" етті. Ол тез арада халықаралық деңгейде танымал болды және Юсуфтың кәсіби музыкалық мансабын бастады. Оның "Al Mu'allim" әні Таяу Шығыс, Солтүстік Африка және Оңтүстік-Шығыс Азияда хитке айналып, Мысыр мен Түркияда он екі апта бойы үздіксіз хит-парадтардың көшбасшысы болды, бүкіл әлемде миллиондаған данасы сатылып, алуан түрлі аудиторияға жетті. Альбомның соңғы трегі "Supplication" "Алтын глобус" сыйлығына ие болған "The Kite Runner" фильмінде пайдаланылды. Юсуф 2005 жылы екінші альбомы "My Ummah" шыққаннан кейін әлемдік деңгейде танымалдылығын арттырды. Альбомда шығыс және батыс дыбыстары қолданылып, кең ауқымды музыкалық аспаптар пайдаланылды. Бұл альбом үлкен жетістік деп есептелді, ол әлем бойынша төрт миллионнан астам дана сатылып, әсіресе Юсуфтың өлеңдерінің тақырыбымен жақындық сезімдеген жастар тарапынан жақсы қабылданып, мақұлданды. Юсуф "Without You" альбомына байланысты туындаған даудан кейін Awakening Records компаниясынан кетіп қалды, ол өзінің білімі мен келісімінсіз шығарылғанын мәлімдеді.

2010-2016 жылдар

Wherever You Are, Юсуфтың үшінші ресми альбомы 2010 жылдың наурыз айында жарық көрді. Rolling Stone журналы альбомды «өте әдемі жазылған» деп бағалады. Оның жарыққа шығуымен Юсуф өзінің кәсіби мансабы мен музыкасындағы «жаңа кезең» деп атаған жаңа мүмкіндікті құттықтады. Альбом шыққаннан кейін төрт айдың ішінде Оңтүстік-Шығыс Азияда платиналық мәртебеге ие болды және Таяу Шығыс пен Солтүстік Африкада ең көп сатылған альбом атанды. Альбомға Юсуфтың табиғи апаттардан зардап шеккен адамдардың жағдайына назар аудару мақсатымен жазған «Hear Your Call» әні енгізілген. «Орталық» альбомы 2014 жылы шықты, ол 13 әннен тұрады және Юсуф тыңдаушыларының жеке рухани орталықтарын табуға шабыттандырады деп үміттенеді. «Барака» – Юсуфтың жетінші альбомы, ол 2016 жылдың ақпан айында Andante Records лейблы арқылы жарық көрді. Бұл альбомдағы дәстүрлі музыка мен поэзияны жан-жақты зерттеудің нәтижесі. Юсуф бұл альбомын бүгінгі әлемдегі күшейіп бара жатқан хаос пен шу-шуға берген музыкалық жауап деп санайды және оның музыкасы мен ән мәтіндерінің ішкі бейбітшілік пен үйлесімділікке терезе болатынына сенімді. «Барака» альбомынан шыққан «Mast Qalandar» әні iTunes және BBC Music World Music чарттарында бірінші орынға шықты. Юсуфтың сөзіне сүйенсек, жаңа альбом «әлемдегі өршілдікке қарсы тұрып, үйлесімділік пен тепе-теңдікке оралуға шақыруды мақсат етеді». Альбомның жарық көргеніне орай, Юсуф 2016 жылы Дубай операсында концерт берді және осы концерттің жазбасын концерттік альбом ретінде шығарды.

2017 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2017 жылы Юсуф Үндістанның Нью-Дели қаласында өнер көрсетті. 2019 жылы осы өнер көрсетілімінен 4 ән жарық көрді. 2018 жылы Юсуф өзінің жаңа EP-сі, SAMi-ді, британдық музыкалық тамырларын зерттеу ниетінен туған қосалқы жоба ретінде шығарды. Әндер жинағындағы оңай түсінілетін дыбыстар мен тікелей мәтіндер Юсуфтың Лондонда өскен кезіндегі батыс әуендерін зерттейді. SAMi жақсы сатылып, шыққаннан кейін бірнеше iTunes чарттарында көшбасшы болды. Юсуф жобаның коммерциялық сипаты үшін сынағандар болмағанына ризашылық білдіріп, сәл таңқалды. 2019 жылы Юсуф Әзірбайжанның Баку қаласында «A Timeless Presence» атты өнер көрсетілімін ұйымдастырды, онда Әзірбайжан мәдениетін зерттейтін тоғыз жаңа ән орындалды, барлық аспаптар фортепианодан басқа Әзірбайжандық болды. 2020 жылдың қараша айында Юсуф үйдегі студиясынан онлайн концерт берді. Ол 2018 жылдың мамырында және 2020 жылдың мамырында шыққан «Al Faqir» және «The 99 Names» синглдерін орындады. 2021 жылдың соңында Юсуф Expo 2020 көрмесінде өнер көрсетті. Юсуф «Экстази» атты жаңа альбомын шығаруды жоспарлап отырғанын айтты. Алғашқы жоспар бойынша 2019 жылға белгіленген бұл жоба 2022 жылға дейін кейінге жылдырылды.

Белгілі гастрольдер мен концерттер

Данияның Farum Arena, Германияның Grugahalle және Нидерландының De Doelen сахналарында өнер көрсеткен Юсуф өзінің жаңа "Wherever You Are" альбомын таныстырды. Ол 2006 жылы Әзірбайжанда алғаш рет, 2015 жылы екінші рет (14-15 наурыз) және 2017 жылдың 22 наурызында Бакудегі Гейдар Әлиев сарайында өнер көрсетті. 2013 жылы Стамбулдағы Таксим алаңында Юсуфтің өнерін көру үшін 250 000 адам жиналды. Юсуф төрт құрлықта концерттер беріп, Лондонның Уэмбли Аренасы, Лос-Анджелестің Shrine Auditorium және Оңтүстік Африканың Кейптаундағы Велодром сияқты алаңдарды толтырды. Ол ағылшын, араб, түрік, парсы, азербайжан, малай және урду тілдерінде әндейді, оған классикалық және этникалық аспаптар сүйемелдейді. Юсуф Вашингтон қаласында да өнер көрсетті. Юсуф Дубайда алғаш рет 2016 жылдың желтоқсанында өнер көрсетті. Ол БАӘ вице-президенті, Премьер-Министрі және Дубай билеушісі Шейх Мохаммед бин Рашид әл-Мактумның поэзиясынан шабыдаланған "Glorification" әнін алғаш рет орындады.

Гуманитарлық жұмыс

Кәсіби мансабының басынан бері Юсуф гуманитарлық жобаларға қатысып, қайырымдылық концерттері беріп, қайырымдылық әндер шығарды және азап-қайғыны жеңілдету және кедейлікті қысқарту үшін ұйымдардың атынан жұмыс істеді. 2014 жылы ол Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасының «БҰҰ-ның жаһандық елшісі» болып тағайындалды.

Жеке өмір

Сами өзінің өсіп-өнген ортасы туралы "әртүрлі" деп айтып, мұны "адамдарды жақындастыруға ұмтылысының" куәсі ретінде көрсетті. Ол сүнни мұсылман.

Діни және саяси көзқарастар

Сами Юсуф өзінің рухани музыкасы арқылы мұсылман әлемінде кеңінен танымал болды. 2006 жылы британдық журналист және ислам дініне кірген Ивон Ридли Юсуфты концерттерінде патриоттық көріністер көрсеткені және британдық мұсылмандарды полицияға жұмысқа алуды қолдағаны үшін сынап, "Егер ол британдық болғаны үшін мақтан қоршаса, неге ол Таяу Шығыстағы Мысыр демократиясында тұрып жатыр?" деп жазды. Жауап ретінде Сами ислам шариғаты және әлеуметтік көзқарас тұрғысынан музыка мен жалпы қазіргі заманғы өнер саласындағы өз ұстанымын кеңінен талқылаған ашық хат жазды. Бұл жауапқа бірнеше сарапшылар жоғары баға берді.

Құрмет пен марапаттар

2009 жылы Юсуф Лондонның Роемптон университетінен «музыка саласына ерекше үлес қосқаны» үшін құрметті доктор дәрежесін алды. Сол жылы Silatech оны алғашқы жаһандық елшісі етіп тағайындады, кейіннен Ахмад Әл Шугайри де осы лауазымға қосылды. Ұлыбританиядағы ең белгілі мұсылман музыканты саналатын Юсуф 2010 жылдан бері жыл сайын «Әлемдегі ең ықпалды 500 мұсылман» тізіміне еніп отырады. 2014 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы оны Аштыққа қарсы күрестің жаһандық елшісі етіп тағайындады, ал 2015 жылы БҰҰ оны БҰҰ Дүниежүзілік дінаралық келісім апталығының «Ерекше елшісі» етіп тағайындады. 2016 жылы Юсуф Мұхаммед бин Рашид Аль Мактумның Дүниежүзілік бейбітшілік бастамасы аясында бейбітшілік пен төзімділік идеясын таратуға қосқан үлесі үшін арнайы сыйлық алды. 2019 жылы Юсуф Әзірбайжан музыкасы мен мәдениетін дамытуға қосқан үлесі үшін Әзірбайжанның бірінші вице-президентінен құрмет грамотасын алды.

Студиялық альбомдар

Альбом ЖылAl Muʽallim 2003 Менің үмметім 2005 Сенсіз 2009 Қайда болсаңыз да 2010 Салам 2012 Орталық 2014 Жол әндері, 1-том 2015Барака 2016SAMi (EP) 2018

Жинақтаушы альбомдар

Альбом Жыл Сапиенциалдық альбом, 1-том2020O Lovers: Көрінбейтін әлемнен музыка2020