Кіріспе

Молдова скрипкашысы және композиторы (1893–1954)

Евгений Кока (15 сәуір 1893, Курешница, Сорока ауданы – 9 қаңтар 1954, Кишинев) – Молдова Республикасының скрипкашысы және композиторы. Оның шығармалары халық әндерін өңдеуден бастап, кино және театрға арналған музыкалық қойылымдарға дейін, симфониялық, аспаптық, камералық және хор музыкасын қамтиды. Ол екі симфония және екі симфониялық поэма жазды, олардың ең танымал операсы – халық аңызына негізделген "Өрт құсы" ("Pasarea Măiastră"). Оның құрметіне аталған он жылдық музыка мектебі кейін екі музыкалық гимназияға бөлінді: "Чиприан Порумбеску" гимназиясы және "Сергей Рахманинов" гимназиясы.

Өмірбаян

Кока, скрипкашы, дирижер және композитор, 1893 жылғы 3 сәуірде (ескі стиль) Курешницада, Сорока ауданында дүниеге келді. Бала кезінен бастап, ол Соркадан шыққан белгілі музыкант (lăutar) Костаке Кокадан скрипкада ойнауды үйренді. 1905-1908 жылдары Кишиневте А. Поляков жетекшілік еткен драма театрының және халық музыкасы оркестрінің скрипкашысы болды. Ол сондай-ақ Т. Грама мен И. Финкельден скрипка сабақтарын алды. 1912-1913 жылдары Евпатория симфониялық оркестрінде, 1913-1914 жылдары Костромадағы Сибиряков опера театрының оркестрінде және 1914-1915 жылдары Мәскеудегі С. Зимин оркестрінде скрипкашы болды. 1915-1917 жылдары Мәскеуде профессор Таллдан және Одессада Малишевскийден скрипканы оқыды. 1919-1925 жылдары Яшидегі Джордж Энеску оркестрінде скрипкашы болды. 1924-1926 жылдары И. Финкельден скрипка, ал 1932 жылы Кишиневтегі Юниреа консерваториясында Георгий Яцентковскийден композиция сабақтарын алды. Кока Четатя Албэ музыка мектебінде гармония, теория және композициядан профессор және дирижер болды; 1934-1940 жылдары Бухарест радио оркестрінің скрипкашысы, 1944 жылы Кишинев филармониясының симфониялық оркестрінің және Кишинев радио оркестрінің дирижері болды. 1935 жылдан бастап Румын композиторлар қоғамының мүшесі, 1940 жылдан бастап Молдова Республикасы Композиторлар одағының мүшесі, КСРО Композиторлар одағының бөлімшесі. Ол 1936 жылы симфониялық картина үшін екінші құрметті марапатқа, 1937 жылы румындық капризі үшін бірінші құрметті марапатқа және «Джордж Энеску» композициясы үшін жүлдеге ие болды. Оның шәкірттерінің бірі – Б. Подгурский (скрипкашы). Ол И. Дайлис, Н. Серенеса, Т. Яцковский, Ж. Бобеску, Г. Энеску, Л. Фельдман, В. Цяну, Г. Маноле, Ч. Тюркан, А. Теодореску, Н. Пропишчеан, В. Боз, М. Дуда, П. Бацинин және т.б. сияқты музыканттармен бірлесе жұмыс істеді.