Циприан Порумбеску – румын композиторы, туған жылы 1853. «Бірлік туында» жазылған, «Көктем әні» сияқты әндерімен танымал. Румыния және Албания гимндеріне үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румыния композиторы
Romanian composer
Румыниядағы коммуна
a commune in Romania
Чиприан Порумбеску (; 14 қазан 1853 жылы туған – 6 маусым 1883 жылы қайтыс болған) – Буковинадағы Шипотеле-Сучевейде (қазіргі Шепит, Вижница ауданы, Украина) туған румыниялық композитор. Ол өз заманының ең танымал румын композиторларының бірі болды. Оның танымал шығармалары: «Crai nou», «Түстік желеңнің әні», «Көктем әні», скрипка мен фортепианоға арналған «Баллада» және «Серенада». Сонымен қатар, ол 1975-1977 жылдар аралығында Румынияның әнұраны болған, ал қазір Албанияның «Himni i Flamurit» ұлттық әнұранында қолданылатын «Pe al nostru steag e scris Unire» («Біздің туымызға Бірлік жазылған») деп те белгілі румыниялық патриоттық «Бірлік әні» үшін музыка жазды. Оның шығармалары түрлі формалар мен музыка жанрларын қамтиды, бірақ оның көп бөлігі хор және опереттадан тұрады.
Ciprian Porumbescu (; born Cyprian Gołęmbiowski on 14 October 1853 – 6 June 1883) was a Romanian composer born in Șipotele Sucevei in Bukovina (now Shepit, Vyzhnytsia Raion, Ukraine). He was among the most celebrated Romanian composers of his time; his popular works include Crai nou, Song of the Tricolour, Song for Spring, Ballad for violin and piano, and Serenada. In addition, he composed the music for the Romanian patriotic "Song of Unity", also known as "Pe al nostru steag e scris Unire" ("Unity is Written on our Flag"), which was Romania's anthem from 1975 to 1977 and is currently used for Albania's national anthem, "Himni i Flamurit". His work spreads over various forms and musical genres, but the majority of his work is choral and operetta.
Өмірбаян
Циприан Порумбеску Румыниялық православие дін қызметкері Ираклие Голенбиевский мен поляк, Воеводесадан келген орман бригадирінің қызы Эмилия Клодницки отбасында дүниеге келген. Ираклие Голенбиевский жастығынан өзін Ираклие Порумбеску деп атаған, бірақ ол 1881 жылға дейін, Циприан Сучавадағы мектепте оқыған кезде ғана атын ресми түрде өзгерткен. Ол Сучава мен Чернаутиде музыканы оқыды, содан кейін 1879 жылдан 1881 жылға дейін Антон Брукнер мен Франц Кренннің жетекшілігімен Венадағы Музыка және сахна өнері консерваториясында білім алды. Композитор, дирижер, скрипкашы және пианист ретіндегі шығармашылық жолын Чернаутиде бастап, Венада және кейін Брашовта жалғастырды, онда румын мектептерінде вокалдық музыкадан сабақ берді. Циприан Порумбеску өлеңдер, ән сөздері мен баспасөз мақалаларын жазды және қоғамдық мәдени өмірге белсенді қатысты. Ол Румынияның тәуелсіздігінен туған ынтаның кезінде румын музыка мектебінің дамуына көмектесті. Композитордың ең танымал музыкалық шығармалары ұлттық батырлар мен Молдавияның Стефан III және Драгош Вода сияқты ұлы әскербасылардан шабыт алды. Оның музыкасының қадірленуі композицияларының әуенділігімен және халықтық мотивтерге негізделгендігімен байланысты. 1877 жылы Порумбеску саяси идеалдары – Буковинаның тәуелсіздігі туралы көзқарастары Арбороаса қоғамында білінгендіктен, австриялық билік тарапынан тұтқындалды. Арбороаса – Черновицте (Чернауци) орналасқан ультраұлтшыл румын ұйымы. Түрмеде ол туберкулезбен ауырады. Кейін, кінәсіз деп танылып босатылып, Societatea Academică Junimea (Junimea Академиялық қоғамы) құрылтайшы мүшесі болды. Ол 29 жасында Ступкада қайтыс болды, ал оның құрметіне бұл елді Циприан Порумбеску деп атады. Циприан Порумбеску өмірінің қысқа мерзімінде 250-ден астам шығарма қалдырып, оған даңқ мен танымалдылық әкелді. Композитор Брашовта "Crai nou" ("Жаңа Ай") шығармасын орындады, ал оның вокалдық шығармалары "Pe al nostru steag" ("Біздің Туымыз"), "Tricolorul" ("Триколор", Румынияның ұлттық туына арналған), "Cântec de primăvară" ("Көктем Әні"), "Serenada", "Cântecul gintei latine" ("Латын Ұлтының Әні"), "La malurile Prutului" ("Прут Өзенінің Жағалауында") және "Altarul mânăstirii Putna" ("Путна Монастырының Ғибадатханасы") көпшілік назарында болды.
Ciprian Porumbescu was born into the family of Iraclie Gołęmbiowski a Romanian Orthodox priest and Emilia Clodnițchi, Polish, daughter of the forest brigadier from Voievodeasa. Iraclie Gołęmbiowski called himself Iraclie Porumbescu from his youth, but he did not officially change his name until 1881, when Ciprian was at school in Suceava. He studied music in Suceava and Cernăuți, then continued at the Konservatorium für Musik und darstellende Kunst in Vienna from 1879 to 1881 under Anton Bruckner and Franz Krenn. His artistic career as a composer, conductor, violinist, and pianist started in Cernăuți, and continued in Vienna, and later in Brașov where he taught vocal music at Romanian schools. Ciprian Porumbescu wrote poetry, lyrics and press articles, and actively participated in public cultural life. He helped the rise of the Romanian music school during an age of enthusiasm generated by Romania's independence. Some of the most remarkable musical pages of the composer were inspired by national heroes and great army leaders, such as Stephen III of Moldavia and Dragoș Vodă. The appreciation of his music came from the melodic nature of his compositions and their folklore inspiration. In 1877, Porumbescu was arrested by the Austrian authorities due to his political ideals of Bucovina independence manifested within the Arboroasa society; Arboroasa was an ultra nationalistic Romanian organisation in Cernowitz (Cernăuți). During detention, he contracted tuberculosis. He was released later after being found not guilty, going on to become a founding member of Societatea Academică Junimea (Junimea Academic Society). He died at the age of 29 in Stupca, which was renamed Ciprian Porumbescu in his honor. Ciprian Porumbescu left a legacy of more than 250 works, bringing him fame and popularity through his short life. The composer saw his work Crai nou ("New Moon") performed in Brașov, while his vocal works Pe al nostru steag ("On Our Flag"), Tricolorul ("The Tricolor", dedicated to Romania's national flag), Cântec de primăvară ("Spring Song"), Serenada, Cântecul gintei latine ("Latin Nation's Song"), La malurile Prutului ("On the Shores of the Prut River"), and Altarul mânăstirii Putna ("Putna Monastery's Altar") were already in the public conscience.
Ноу аймағы
Вена музыка консерваториясының студенті болған кезде Порумбеску Штраус, Суппе, Оффенбах және тағы басқалардың оперетталарының табысына зор қызығушылықпен қарады. Оның басты мақсаты – сәнге айналған оперетталардағы жеңілтек мазмұнды румындық халықтың ежелгі дәстүрлерін жаңғыртатын сюжетпен алмастыру еді. Олардың ішінде Василе Александри жинап, жариялаған «Край Ноу» (Жаңа Ай) – жаңа туған ай әр ғашықтың бақыт арманын орындайтын (оның арманға толы, жергілікті және шын ниетті міндетіне ең сәйкес келетіндей болды. Соның нәтижесінде Румынияның осы аттас алғашқы опереттасы дүниеге келді.
As a student at the Vienna Musical Conservatory, Porumbescu noted with great interest the success of operettas by Strauss, Suppé, Offenbach and others. His supreme goal was to replace the frivolity of subject matter in the fashionable operettas with a plot that revived old Romanian traditions. Among them was Crai Nou (New Moon), in which the new born moon will fulfill every lover's dreams of happiness (collected and published by Vasile Alecsandri), appeared the most appropriate for the dream like environment of the local and earnest task he had in mind. The result was Romania's first operetta of the same name.
Скрипка мен оркестр үшін баллада
1880 жылғы 21 қазанда аяқталған скрипка мен оркестрге арналған Баллада көп ұзамай Циприан Порумбескудың ең танымал туындысына айналып, 19 ғасырдағы румын классикалық музыкасының негізгі туындысы болды. Ступкада уединениеде композитор терең ойға келіп, шығарманың жобасын жасап, содан кейін поэзияға толы, ащы ностальгиямен, жарық пен көлеңкемен, "Дойна" ескі биі мен әнінің барлығын тыныш қайғының атмосферасында аяқтады.
Finished on 21 October 1880, the Ballad for Violin and Orchestra soon became the best known work by Ciprian Porumbescu, and a reference work in Romanian classical music of the 19th century. In seclusion at Stupca, the composer meditated, drafted and then finished the piece, full of poetry and bitter nostalgia, with light and shade, a mixture of "Doina", old dance and song, everything in the environment of serene melancholy.