Кіріспе

Ирландиялық республикашыл саясаткер (1957–1987)

Джерард Стинсон (шамамен 1957 – 14 наурыз 1987) – Ирландиялық республикашыл жарымәскери күштердегі қатысушы және Солтүстік Ирландия қақтығысы кезінде Ирландия Халықтық Азаттық Ұйымының жетекшісі.

Ерте өмір және мансап

Католик, Фрэнк Стинсонның ұлы, ол 1957 жылы дүниеге келді және республикалық көзқарастағы Батыс Белфастта өсті. "The New York Times" газетіне сәйкес, ол көптеген кісі өлтірген деген айыппен БАҚ және Корольдік Ольстер полициясы оны "Доктор Өлім" деп атады. Алайда, Fortnight журналы оның осы лақап атын Корольдік Виктория ауруханасында науқасты күзетіп тұрған британдық сарбаздарға шабуыл жасау үшін ақ халат кигеннен кейін алғанын мәлімдейді. Стинсон ирландиялық республикалық топтар арасындағы ішкі қақтығыстармен тығыз байланысты болды. Ол 1972 жылы 14 жасында Ресми ИРА-ның C ротасына қосылды. Екі жылдан кейін, Ресми ИРА-дан бөлінгеннен кейін құрылған INLA ұйымына өтті. Ол Белфастағы INLA басшысы болды. Стинсон 1975 жылы 16 жасында INLA мен Ресми ИРА арасындағы қақтығыс кезінде Ресми ИРА-ның Белфаст көшбасшысы Билли Макмилленді өлтіргені үшін танымал болды. Журналист Джим Кусак оны Хью Торнидің "бас қатылсы" деп сипаттайды. 1985 жылы бұрынғы досы Гарри Киркпатрик оған қарсы куәлік бергеннен кейін ол 67 террористік қылмыс (соның ішінде алты кісі өлтіру) жасады деген айып тағылды. Киркпатрик пен Стинсонды көпшілік орындыда бірге көру сирек болды және оларға "Пинки мен Перки" деген есім берілді.

Беделі

Ол қозғалыста жоғары бағаланған, Браун оны "әділетті және өте тиімді әскери белсенді және адал революционер" деп атады. Дегенмен, Лорд Карсвелл оны "өте қауіпті және зұлым террорист, кісі өлтіру және басқа да қылмыстарда жетекші рөл атқарудан тартынбаған, қатал, өте адал, тапқыр және шаршамайтын қылмыскер" деп сипаттады. Генри Макдональд пен Джек Холланд "Оның достары да, жаулары да оның әскери қабілеттеріне қызыға айтты" деп жазады. Кен Уортон оны "жаман атқа ие психопат" деп атайды. Шон О'Кэллахан Стинсонды "ешқашан бұйрықтарды қабылдамаған" адам деп сипаттайды. Терри Джордж оның туралы "Билли Макмилланнан да ақылды, тіпті одан да өткір болды. Оның сырт келбеті періштедей болатын, әйелдер оған ғашық болатын. Ол сонымен қатар қатыгез, айлакер және батыл болды" деп жазды.

Өлім

1987 жылы Стинсон және IPLO еріктісі Тони "Бут" Маккарти, Бэллимурфиде, Белфаст қаласындағы Спрингхилл даңғылымен көлікпен келе жатқанда, INLA белсенді тобының шабуылына ұшырап, қаза тапты. Бұл оқиға олардың түнгі уақытта ішімдік ішкеннен кейін болды. INLA өкілі Стинсонның "қозғалыстың билігін әлсіретуге бағытталған үздіксіз және бірлескен күш-жігерге белсенді қатысқандығы үшін" өлтірілгенін мәлімдеді. Джимми Браун қабір басында сөз сөйледі. Осы оқиғадан кейін INLA мүшелерінен кек алу мақсатында екі адам өлтірілді. 1992 жылы Уақытша ИРА бірқатар қастандықтар мен басқа да әрекеттер арқылы IPLO-ны таратуға мәжбүр етті.