Кіріспе

Фотосинтездің құрамдас бөлігі

Жарық жинау кешені (немесе антенна кешені; LH немесе LHC) – өсімдіктер мен цианобактериялардың тилакоидтық мембранасына енген ақуыз және хлорофилл молекулаларының жиынтығы, ол фотожүйенің реакциялық орталығындағы бір хлорофилл a молекуласына жарық энергиясын жеткізеді. Антенналық пигменттерге негізінен хлорофилл b, ксантофиллдер және каротиндер жатады. Хлорофилл a – негізгі пигмент деп аталады. Олардың сіңіру спектрлері үстімелік емес, фотосинтезде сіңірілетін жарықтың диапазонын кеңейтеді. Каротиноидтар хлорофилл молекулаларының фотоокисдену зақымдануын болдырмау үшін антиоксидант қызметін атқарады. Әр антенна кешенінде 250 мен 400 пигмент молекуласы болады және олар сіңірген энергияны резонанстық энергия көшіру арқылы әр фотожүйенің реакциялық орталығы деп аталатын арнайы хлорофилл-ақуыз кешеніне жібереді. Реакциялық орталық химиялық байланыстар түрінде энергияны жинап алатын күрделі химиялық реакциялар тізбегін бастайды. II фотожүйеде реакциялық орталығындағы екі хлорофилл a молекуласының бірі энергияны сіңіргенде, электрон қозады және электрондарды қабылдайтын молекула – феофитинге ауысады, нәтижесінде хлорофилл a тотығу күйінде қалады. Тотыққан хлорофилл a электрондарды су молекулаларын оттегіге, протонға және электрондарға тотықтыруды қамтитын фотолиз арқылы толықтайды. Хлорофилл a b байланыстыратын ақуыздың N ұшы стромаға дейін созылады, онда ол түйіршік мембраналарының жабысуына қатысады және оның треонин қалдықтарының қайтымды фосфорилирлеуі арқылы фоторегуляцияланады. Бұл екі процесс I және II фотожүйелер арасындағы қозу энергиясының таралуын қамтамасыз етеді деп саналады. Бұл тұқымға сондай-ақ фотожүйе II ақуызы PsbS кіреді, ол фотожүйеде артық сіңірілген жарық энергиясының жылуға айналуын күшейтетін энергияға тәуелді сөндіруде рөл атқарады.

LH 1

I жарық жинағыш кешені өсімдікке тән PsaG кішібірлігі арқылы I фотожүйеге тұрақты байланысты. Ол төрт ақуыздан: Lhca1, Lhca2, Lhca3 және Lhca4 құралған, бәрі де LHC немесе хлорофилл a/b байланыстыру отбасының мүшелері. LHC PS1 реакциялық ядросын айналдыра орналасады.

LH 2

LH 2 әдетте II фотожүйеге байланысты болады, бірақ жарық жағдайларына қарай PS I-ге де байланып, ажырауы мүмкін.