Кіріспе
1969 жылы Ричард Флейшердің "Че!" фильмі – 1969 жылы түсірілген американдық тарихи фильм. Оны Ричард Флейшер режиссерлік еткен, ал бас рөлде марксистік революционер Эрнесто "Че" Гевара рөлін Омар Шариф сомдаған. Фильм Че Гевараның 1956 жылы Кубаға алғаш рет қонған сәтінен бастап, 1967 жылы Боливияда қаза тапқанға дейінгі өмірін көрсетеді. Алайда, фильм Че Гевараның Куба революциясына дейінгі өмірінің қалыптасу кезеңдерін, "Мотоциклді күнделіктер" (1993) автобиографиялық кітабында сипатталғандай, көрсетпейді.
Che! is a 1969 American biographical film directed by Richard Fleischer and starring Omar Sharif as Marxist revolutionary Ernesto "Che" Guevara. It follows Guevara from when he first landed in Cuba in 1956 to his death in Bolivia in 1967, although the film does not portray the formative pre Cuban revolution sections of Che's life as described in the autobiographical book The Motorcycle Diaries (1993).
Сюжет
Фильм 1950 жылдардың аяғында Куба партизан соғысы кезінде өзінің батылдығын көрсеткен жас аргентиналық дәрігер Че Гевара (Омар Шариф) туралы баяндайды. Ол өзінің серіктерінің құрметіне ие болып, жасақтың басшысы атанды. Фидель Кастро (Джек Паланс) Гевараның тактикасы мен тәртібіне әсерленіп, оны өзінің бас кеңесшісі етеді. Кастро екі жылдық күрес соңында Куба диктаторы Батистаны жеңгеннен кейін, Гевара бірқатар ірі жазалау шараларын жүзеге асырады, алайда Гевара бүкіл әлемді қамтитын төңкеріс жасау арманында болады. Куба зымырандық дағдарысы кезінде Кастро мойынсынып қалғаннан кейін, Гевара Кастроны кеңестік құралға айналды деп айыптап, Кубаны тастап кетуге шешім қабылдайды. Гевара Боливияға қоныс аударып, бүкіл әлемдегі шаруалар төңкерісін бастауға тырысады, бірақ боливиялық шаруалар оның үндеуіне құлақ аспайды және боливия армиясы оны қуалайды.
Сыни қабылдау
Фильм жарық көрген кезде көбінесе жағымсыз пікірлер алды. Сыншы Пол Бреннер былай деді: "Омар Шариф ойнаған Кубаның әйгілі революционерінің дұрыс емес түсіндірілген, жалған өмірбаянында Че Гевара Фидель Кастроның басшылығымен бүлікші жауынгер ретінде күреседі, оны Джек Паланс сомдады". "Шей!" кітабы (1978) "Барлық заманның ең нашар елу фильмі" тізіміне енді. "Тізімдер кітабы" (1977) оны "картоннан жасалған, жалған тарихи драма" деп сипаттап, "Кедей Шарифтің "Шаруа гүл сияқты, ал революционер – ара сияқты. Екеуі де бір-бірінсіз тіршілікке келе алмайды, көбейе де алмайды" деген сөздерді айтуға мәжбүр болды" деп жазды. Фильм сыншысы Роджер Эберт фильмді және оның түсірілу себептерін сынап, былай деп жазды: "Бастапқыда бұл жаман түс сияқты естілді. Голливуд Че Гевара туралы фильм түсіріп жатыр. Неге? Кімнің ойынша Che плакаттарының сатылымынан оңай ақша табуға болады? Бәлкім, содан шығар, себебі "Шей!" фильмі осы ессіз жобаға қатысқан ешкімнің Че Гевараға, Фидель Кастроға, Куба революциясына немесе бес секундтан артық ойлауды қажет ететін басқа да нәрселерге қызығушылық танытпағанын көрсетеді". Кейінірек Флейшер: "Фильм апатқа ұшырады. Оны түсірмеу керек еді. Адамдар оған эмоционалды түрде ден қойды. Директорлар кеңесінен келген хаттарда Че Гевараны жақтаушылыққа қатысты барлық нәрсе алынып тасталды. Біз ешқандай тарапты қолдамадық, ол біздің бастапқы мақсатымыз емес еді. Продюсер көмектеспеді. Ол оңай жеңіліп қалды".
Кассалық жинақ
Fox деректеріне сәйкес, фильмнің өзін-өзі ақтауы үшін 9 400 000 долларлық жалға алу табысы қажет болды және 1970 жылдың 11 желтоқсанына дейін 4 100 000 доллар табылған. 1970 жылдың қыркүйегінде Fox компаниясы фильмнен 3 389 000 долларлық зиян шеккенін бағалаған.
Саундтрек
Фильмнің музыкалық қосымшасы Лало Шифрин тарапынан жазылып, аранжировкаланып, дирижерлік етілді, ал саундтрек альбомы 1969 жылы Tetragrammaton лейблінде шықты.