Кіріспе

1991 жылы Рейчел Талалай түсірген фильм.

Рейчел Талалайдың режиссерлік дебюті болған бұл фильмді Майкл Де Лука жазған сценарий бойынша түсірген. Басты рөлдерде Лиза Зэйн, Япет Котто, Бреккин Мейер, Шон Гринблатт, Рикки Дин Логан, Лезли Дин, Тобе Секстон және Роберт Энглунд (Фредди Крюгер рөлінде) ойнаған. Сонымен қатар, Джонни Депп (оның кинодағы алғашқы дебюті осы фильмде болған), Розанна Барр, Том Арнольд және Элис Купер сияқты бірнеше танымал актерлер эпизодтық рөлдерде пайда болған. Игги Поп серияның бұрынғы фильмдерінен алынған көріністер монтажымен соңғы титрлерде ойналатын фильмнің тақырып әнін орындаған. "Фреддидің өлімі: соңғы қорқыныш" 1991 жылдың 13 қыркүйегінде шықты және АҚШ-та 9-11 миллион долларлық бюджетпен 34,9 миллион долларлық табыс әкелді, бұл оның алдыңғы бөлімінің табысынан асып түсті. Фильм шыққан кезде сыншылар тарапынан жағымсыз пікірлер алды.

Сюжет

"Осыдан он жыл өткен соң" оқиғасы бойынша Фредди Крюгер Огайо штатының Спрингвуд қаласындағы барлық балалар мен жасөспірімдерді өлтіріп қайта келді. Соңғы тірі қалған жасөспірім Джон Доу түсінде Фреддимен бетпе-бет келеді. Джон Спрингвуд қаласының шебінен тыс жерде оянады, бірақ бас жарақатынан кейін кім екенін және не үшін келгенін есіне алмайды. Қиын жағдайдағы жастарға арналған баспанада үш тұрғын – Спенсер, әкесі оны түзетуге тырысқанда қарсылық көрсететін бай, есірткіге тәуелді жігіт; Карлос, анасы оны физикалық зорлыққа ұшыратқаннан кейін бір құлағы саңырау қалған қиын бала; және Трейси, әкесінен сексуалдық зорлық көрген қайратты қыз – Калифорнияға қашуды жоспарлайды. Полиция Джонды тауып, баспанаға жеткізеді, онда ол доктор Мэгги Берроуздың пациенті болады. Мэгги Джонның қалтасынан Спрингвудтан алынған газет кесімін табады. Джонның амнезиясын емдеу үшін ол Спрингвудқа саяхат жасауды жоспарлайды. Трейси, Карлос және Спенсер қашу үшін көлікке тығылып кіреді, бірақ Джон галлюцинацияға түсіп, Спрингвудтың сыртында көлікті құлатқанда олар ашылады. Трейси, Спенсер және Карлос Спрингвудтан кетуге тырысады, бірақ 1428 Елм-стриттегі тастамалған үйдің жанынан тоқтамайды. Джон мен Мэгги Спрингвуд жетімханасына барады және Фреддидің баласы болғанын біледі. Джон өзінің сол бала екеніне сенеді, себебі Фредди оны тірі қалдырған. Елм-стритте Карлос пен Спенсер ұйықтап, Фредди оларды өлтіреді. Трейси өлтірілуге айналады, бірақ Мэгги оны оятып алады. Спенсерге көмектесу үшін Трейсимен бірге арман әлеміне кірген Джон әлі де ұйықтап жатыр. Мэгги мен Трейси Джонды баспанаға қайтарады. Қайтып келе жатқанда Крюгер Джонға түсінде шабуыл жасайды. Джонды өлтіру алдында Крюгер оның баласы – қыз екенін айтады; Джон өлгенде, ол бұл туралы Мэггиге хабарлайды. Трейси мен Мэгги баспанаға оралады, бірақ олар Джонды, Спенсерді немесе Карлосты еске алмайды, тек арманын басқаруды үйренген Докты ғана еске алады. Мэгги асырап алу қағаздарын тауып, өзінің Фреддидің қызы екенін түсінеді. Оның туған аты Кэтрин Крюгер, бірақ әкесі тұтқындалып, кейіннен өлтірілгенде оның аты Мэгги Берроуз болып өзгертілді. Док Фреддидің күші оны үнемі қайта тірілтетін арман жын-шайтандарынан келетінін және Фреддиді нақты әлемге тартқан жағдайда оны өлтіруге болатындығын біледі. Мэгги Фреддидің санасына кіріп, оны нақты әлемге тартуға шешім қабылдайды. Арман әлеміне кіргеннен кейін ол 3D көзілдірік киіп, Фреддидің санасына кіреді. Оның санасында Фреддиді бала кезінде мазақтағанын, асырап алған әкесі оны зорлағанын, жасөспірім кезінде өзін-өзі зорлағанын және әйелінің кісі өлтіруші бейімділігін білгенде оны өлтіргенін біледі. Фреддиге отты жын-шайтандар өлместік күшін сыйлаған. Мэгги Фреддиді нақты әлемге тарту үшін күреседі, бірақ ақыры оған жетеді. Мэгги мен Фредди бір-бірімен қолға-қол соғысады, ол баспанадағы науқастардан тәркіленген қаруларды қолданады. Оның не істегенін білгеннен кейін ашуланған Мэгги Фреддидің тырнақты қолғаптарын жыртып, онымен ішін пышақтап, қолғаптың тырнақтарын болат тіреуге кірістіріп, Фреддиді жерден асылып тұрады. Трейси Мэггиге құбырлы бомба лақтырады, ол Фреддидің кеудесіне лақтырады. Үш арман жындысы оны нақты әлемде қайта тірілте алмай, құбыр бомбасы оны өлтіргеннен кейін одан ұшып шығады. Трейси, Док және Мэгги соңғысы жеңіске жетіп: "Фредди өлді" деп жариялағанда қуанады.

Даму

"Елм-стрит" франшизасының алдыңғы бес бөлімі New Line Cinema қаржысына елеулі үлес қосып, студияға "Фредди салған үй" деген лақап ат әкелді. Бірақ студия басқа франшизаларды да дамытуды бастады (мысалы, Critters және 1990 жылы Teenage Mutant Ninja Turtles). Боб Шей 2010 жылы Never Sleep Again деректі фильмінде: "Шындығында, жаңа жобаларға көшу уақыты келді, біз назар аударуға тиіс басқа да жобаларымыз болды" деді. Алтыншы фильмді "Елм-стрит" сериясының соңғы фильмі ету туралы шешім қабылданды. Режиссер Рейчел Талалай бұрынғы фильмдердің көп бөлігін өндірген және алтыншы фильмді режиссер ретінде түсіруге ынта білдірді. Оның серияны жаңартуға көмектесетін бірнеше идеялары болды, соның ішінде фильмнің атауын "Елм-стриттегі қасірет 6" деп қоймау және бұрынғы фильмде жетіспеген юморды енгізу. "Фреддидің өлімі" фильмінің түсірілімі Twin Peaks сериалының көрсетілімімен бірге жүрді, кейіннен фильмдің сюрреалистік және юмористик аспектілеріне оның әсер еткені мойндалды. Мұның мысалдары фильмде көптеп кездеседі, мысалы, Фредди Спенсердің кейіпкерін басқару үшін Nintendo Power Glove құрылғысын пайдаланады және Джон Доуды Ханна Барбера мультфильмдерін еске түсіретін тікенектер төсегімен ұстайды. Алғашқы сценарийде 15 жасар Джейкоб Джонсон (бұрынғы фильмнің басты кейіпкері Элис Джонсонның ұлы) басты рөлде болды, сондай-ақ "Елм-стриттегі қасірет 3: Түс жауынгерлері" фильмінен көптеген арман жауынгерлері Фреддиді жеңу үшін Джейкобқа көмектесуге оралуы керек еді. Бірақ бұл идея кейіннен қабылданбады. Питер Джексон да пайдаланылмаған сценарий жазды, онда жасөспірімдер Фреддиді қауіпсіз деп есептеп, оның әлеміне кіру үшін ұйқы таблеткаларын ішеді. Джексонның сценарийінде Фреддидің әлемінде мәңгілік болу үшін комаға түскен полицей де болды. Джон Карл Бюхлер фильмнің басты арнайы грим жасаушысы болды, ол "Елм-стриттегі қасірет 4: Түс шебері" фильмінде де осындай рөл атқарғаннан кейін қайта оралды. Ол фильмнің 3D "Freddyvision" кульминациясына да үлес қосты. Фильмнің соңғы он минуты 3D форматында түсірілді. Көрермендерге 3D көзілдірігін киюді еске салу үшін, фильмде Мэгги 3D көзілдірігін киеді. Бұл эффект VHS, Blu-ray және теледидар нұсқаларында алынып тасталды, бірақ Ұлыбритания мен Франциядағы жалға алу нұсқаларында және АҚШ-тағы LaserDisc нұсқасында сақталды. 1999 жылы шыққан DVD жинағында 3D эффекті қайта жаңғыртылды және екі жұп 3D көзілдірігі қосылды. Рейчел Талалай фильм 3D форматында өңделген кезде, оны өңдеген зертхана оларға "Терминатор 2: Сот күні" фильмінің екі секундтық фрагментін жібергенін айтты.

Өңдеу

Алдыңғы нұсқасынан өзгеше, MPAA талап еткендей, зорлық көріністерін өңдеуге келетін болса, бұл жұмыс көлемі аздау болды. Рейчел Талалай фильмнің бастапқы нұсқасының ұзақ болғанын, сол себепті бірнеше көріністер жойылғанын немесе айтарлықтай қысқартылғанын (фильмнің түпкілікті нұсқасынан шамамен 47 минуттық материал алынып тасталды) атап өтті. "Фреддидің өлімі" фильмінің жұмыс үлгісінде жойылған материалдың көп бөлігі сақталған. Оған Мэггидің анасымен кошмарлары туралы әңгімелесуі, Док пен Трейси арасындағы диалогтың көбейтілуі, Спрингвуд жәрмеңкесінен қосымша түсірілген кадрлар және Фреддидің жертөледегі қамалының табылуы кіреді. Рейчел Талалай түсірілген материалды жою себебі көрермендердің "Фреддиге жылдам жеткеніне" байланысты екенін айтты. Джонның алғашқы кошмарындағы кейбір мазасыздық тудыратын элементтер де қысқартылды.

Музыка

1991 жылдың 3 қыркүйегінде Varèse Sarabande компаниясы Брайан Мейдің музыкалық қойылымын жазған альбом шығарды. Warner Bros. Records 1991 жылдың 24 қыркүйегінде фильмнің саундтрегін шығарды. Саундтрекке кірмегенімен, Iron Butterfly тобының "In a Gadda Da Vida" әні фильмде пайда болады.

Маркетинг

Жарнамалық акция ретінде, "Фреддидің өлімі" фильмі мен фильмнің кинотеатрларда көрсетілуімен бірге жарық көрген комикстер үшін, New Line Cinema Голливудтың мәңгілік зиратында Фредди Крюгердің қоштасу рәсімін өткізді. New Line Cinema-ның ынталандыруымен, сол кездегі Лос-Анджелес қаласының мэрі Том Брэдли 13 қыркүйекті "Фредди Крюгер күні" деп жариялады, бірақ бұл қадам жаппай қылмыскерді дәріптегені үшін қатты сынға ұшырады. Роберт Энглунд "біз қылмыстың нақтылығын кинодағы қиялдан ажыратуымыз керек" деп қосты. Екінші аптасында ол 6,6 миллион доллар тауып, үшінші аптасында төртінші орынға түсті. Бастапқы көрсетілімінен кейін фильм АҚШ және Канадада 34,9 миллион доллар жинап, сериядағы ең табысты фильмдердің біріне айналды.

Сыни жауап

Фильмнің 36 рецензия негізінде Rotten Tomatoes киношолулар агрегаторында 22% оң бағасы бар, орташа бағасы 3,8/10. Сайттың сыншыларының консенсусы былай деді: "Бұрынғы қорқынышты Арман Жеңушіні әжуалық карикатураға айналдырып, бұл қуанышсыз мәлімдеме көрермендерді Фредди өлген күйінде қалуын тілеуге жетелейді". Бұл сайттағы Elm Street фильмінің ең төменгі рейтингі екінші орында, тек 2010 жылғы қайта түсірілімнен жоғары. Austin Chronicle газеті былай жазды: "Фредди Крюгер түпнұсқа фильмде бейнеленген қорқынышты, нақты анықталмаған шабыттан, барлық балалар жақсы көретін, жаман және болжамды қорқынышқа айналды". Фильм үшін жазылған "Мен неге тудым? (Freddy's Dead)" әні, Ең нашар түпнұсқа ән номинациясы бойынша "Алтын Распай" сыйлығына ие болды. 2010 жылғы "Never Sleep Again" деректі фильмінде Лиза Зейне соңғы титрлерде қолдану үшін "The Worst Is Over" деп аталатын Бонд стиліндегі баллада ұсынғанын, бірақ оның орнына "Why Was I Born" әні таңдалғанын айтты. Режиссер Рейчел Талалай 1990 жылы "Cry Baby" фильмінде Игги Поппен жұмыс істеді және оған фильмге ән жазу мүмкіндігін ұсынды.

Комикстер

Innovation Publishing компаниясы фильмнің комикстелген үш нөмірін шығарды. Фильмде қолданылған эффектті қайта жасау үшін үшінші нөмірдің баламалы нұсқасы 3D форматында жарияланды. Бұл серия сонымен қатар жинақталған қағаз кітапша форматында жарық көрді. Innovation компаниясы бұл адаптациядан кейін "Фреддидің өлімі: Соңғы қорқыныш" фильмінің тікелей жалғасы болған "Эльм-стриттегі қорқыныш: Бастауы" комиксін шығарды. Жалғасында Мэгги Берроуз әкесі Фредди Крюгер туралы кошмар көруін жалғастырады. Берроуз фильмдегі тағы бір аман қалған Трейсимен бірге Фреддидің Спрингвуд тұрғындарының қолынан өлгенге дейінгі өмірін зерттеу үшін Спрингвудқа қайта оралады. Innovation Publishing банкротқа ұшырағанға дейін серияның бірінші екі нөмірі ғана жарық көрді. Үшінші нөмір жарияланбады, ал оқиға аяқталмай қалды. Серия авторы Энди Мангелс үшінші нөмірге арналған бастапқы сценарийін өз веб-сайтында қолжетімді етіп берді.