Тим Бёртонның «Ұйықтайтын Қырат» фильмі

Кіріспе

1999 жылы Тим Бертонның түсірген фильмі.

Дамуы 1993 жылы Paramount Pictures студиясында басталды, ал Кевин Ягер бастапқыда Эндрю Кевин Уокердің сценарийін төмен бюджетті қорқыныш фильмі ретінде түсіруге жоспарлаған. Paramount компаниясымен туындаған келіспеушіліктер нәтижесінде Ягер протездік макияж дизайнері қызметіне төмендетілді, ал Бертон 1998 жылдың маусым айында режиссер болып тағайындалды. Фильм түсірілімі 1998 жылдың қарашасынан 1999 жылдың мамырына дейін жалғасты. Бұл фильм Германия мен АҚШ арасындағы халықаралық бірлескен туынды. Фильмнің әлемдік тұсаукесері 1999 жылдың 17 қарашасында Маннның қытай театрында өтті, ал Paramount Pictures компаниясы АҚШ-та 1999 жылдың 19 қарашасында көрсетті. Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды, көптегені актерлік шеберлігін, режиссурасын, сценарийін және музыкалық қойылымын, сондай-ақ қара юморды, арнайы эффектілерді және атмосфераны жоғары бағалады. Фильм бүкіл әлем бойынша шамамен 207 миллион доллар табыс әкелді. "Ұйықтар шаһар" фильмі "Ең үздік көркемдік безендіру" номинациясында "Оскар" сыйлығын жеңіп алды.

Сюжет

1799 жылы Нью-Йорк полициясының констеблі Икабод Крейн Голландиялық Слипи Холлоу ауылына жіберіледі, онда бірқатар қатыгез қылмыстар болған: бай әке мен ұлы, сондай-ақ жесір әйел. Ауылдың тұрғындары – бай Балтус Ван Тассель, қала дәрігері Томас Ланкастер, пастор Стинвик, нотариус Джеймс Харденбрук және судья Сэмюэл Филипс – Икабодты қабылдады. Жергілікті халық өлтірушінің Американдық революциялық соғыстан бассыз қалған гессендік салдатының көрінісі екеніне сенеді, ол жоғалған басын іздеп қара атпен шабады. Икабод тергеуді бастайды, паранормальдық әңгімеге күмәнданады. Балтус Ван Тассель мен оның әйелі Мэри Ван Тассельдің үйінде тұрғанда, ол Балтустың рухани қызы Катринаға қызығушылық танытады. Төртінші құрбан өлтірілген соң, Икабод құрбанның ұлы, Жас Масбатты қанатына алады. Икабод пен Масбат Филипс берген ақпарат бойынша құрбандардың қабірлерін қазып шығарады, жесірдің жүкті болғанын біледі; Икабод Атшының Филипсті өлтіргеніне куә болады. Олар, Жас Масбат және Катрина Батыс орманға барады, онда үңгірде тұратын қарт әйел "Өлілер ағашы" деп аталатын Атшының қабірінің орнын көрсетеді. Икабод Атшының қабірін қазып, бас сүйегінің ұрланғанын, оны зұлым күш ұрлап, енді ауыл тұрғындарын өлтіру үшін пайдаланатынын, ал ағаш – тірі әлемге қақпа екенін анықтайды. Сол түні Атшы ауылдың емілдісі мен оның отбасын, сондай-ақ Катринаның күйеуі Бромды, араласуға тырысқанда өлтіреді; Икабод Атшының белгілі бір нысаналарға шабуылдап жатқанын, олардың арасында құпия байланыс бар екенін болжайды. Ол Масбатпен бірге Харденбрукқа барады, ол бірінші құрбан, Питер Ван Гарреттің жесірмен жасырын үйленгенін, оның мүлігін оған және туатын баласына қалдыратын жаңа өсиет жазғанын айтады. Икабод барлық құрбандардың (Бромнан басқа) осы жаңа өсиет бойынша мүліктің иегерлері немесе куәгерлері екенін, ал Атшының иесі мүлікті мұраға алуға тиіс болған адам – Ван Гарреттің туысы Балтус екенін түсінеді. Катрина айыптауды естіген соң, дәлелдерді өртеп жібереді. Харденбрук өзін-өзі өлтіреді, ал Стинвик Икабодты жамандау үшін қалалық жиналыс шақырады, бірақ Балтус шіркеудегі жиналысқа кіріп, Атшы оның әйелін өлтіргенін хабарлайды. Атшы шіркеуге шабуыл жасайды, бірақ ішке кіре алмайды. Қауіп-қатерде қалған ақсақалдар бір-біріне шабуыл жасайды: Стинвик пен Ланкастер өлтіріледі, ал Атшы Балтусты терезе арқылы сүйреп алып, оның басын алады. Бастапқыда Катрина Атшыны басқаратын Богиман екеніне сенген Икабод, оның Атшыны шақырады деп ойлаған схемасының шындығында қорғаныс екенін, сондай-ақ "Леди Ван Тасселдің" денесінде өлімнен кейінгі жара табылғанын анықтайды. Леди Ван Тассель, аман-есен, Катринаға өзін ашып, өзінің шын тегін түсіндіреді – ол жылдар бұрын Ван Гарреттің Балтус пен Катринаға артықшылық бергені үшін қуған кедей отбасынан шыққан. Ол Ван Гарретке және оған жасаған барлық әділетсіздіктерге кек алуға ант берді, Атшыны көтеріп, оны кек алу үшін Шайтанға беруге және Ван Гаррет пен Ван Тассель иеліктерін таласпауға уәде берді. Ван Тассель үйіне кіру үшін ол қорқыныш пен шантаж арқылы басқа ақсақалдарды да өз жоспарына тартады. Барлық басқа мұрагерлер мен куәгерлерді жойып, Икабодқа көмектескені үшін өзінің әпкесі, қарт ананы өлтіргеннен кейін, ол өзінің басқа бейнесін, Бассыз Атшыны шақырып, Катринаны өлтіруге тырысады. Икабод пен Масбат жел диірменіне жүгіреді, Атшы келгенде. Жел диірменін жойғаннан және одан кейін Өлілер ағашына қуғаннан кейін, Икабод Атшының бас сүйегін Леди Ван Тасселден алып, оған қайтарып береді, қарғысты бұзады және Атшыны Леди Ван Тасселдің бақылауынан босатады. Басы қалпына келгеннен кейін, Атшы Катринаны аяп, Леди Ван Тасселді ұрлап, оған қанды сүйіспеншілікпен сүйеді және онымен бірге тозаққа оралады, келісімді орындайды. Икабод Катрина мен Жас Масбатпен бірге Нью-Йоркқа оралады, жаңа ғасырдың бастауына үлгереді.

In 1799, New York City police constable Ichabod Crane is dispatched to the upstate Dutch hamlet of Sleepy Hollow, which has been plagued by a series of brutal murders: a wealthy father and son, and a widow. Received by the insular town elders—the wealthy Baltus Van Tassel; town doctor Thomas Lancaster; the Reverend Steenwyck; notary James Hardenbrook; and magistrate Samuel Philipse—Ichabod learns that locals believe the killer is the undead apparition of a headless Hessian mercenary from the American Revolutionary War who rides a black steed in search of his missing head. Ichabod begins his investigation, skeptical of the paranormal story. Boarding at the home of Baltus Van Tassel and his wife, Mary Van Tassel, he is taken with Baltus's spiritual daughter, Katrina. When a fourth victim is killed, Ichabod takes the victim's son, Young Masbath, under his wing. Ichabod and Masbath exhume the victims on a tip from Philipse, learning that the widow died pregnant; Ichabod witnesses the Horseman killing Philipse shortly after. He, Young Masbath and Katrina, venture into the Western Woods, where a crone living in a cave reveals the location of the Horseman's grave at the "Tree of the Dead." He digs up the Horseman's grave and discovers the skull has been taken, deducing that it has been stolen by someone evil who now controls him to kill the villagers and that the tree is his portal into the living world. That night, the Horseman slaughters the village midwife and her family, as well as Katrina's suitor Brom when he attempts to intervene; Ichabod hypothesizes that the Horseman is attacking select targets linked by a conspiracy. He and Masbath visit Hardenbrook, who reveals that the first victim, Peter Van Garrett, had secretly married the widow, writing a new will that left his estate to her and her unborn child. Ichabod deduces that all the victims (except Brom) are either beneficiaries or witnesses to this new will, and that the Horseman's master is the person who would have otherwise inherited the estate: Baltus, a Van Garrett relative. Upon discovering the accusation, Katrina burns the evidence. Hardenbrook commits suicide, and Steenwyck convenes a town meeting to discredit Ichabod, but Baltus bursts into the assembly at the church, announcing that the Horseman has killed his wife. The Horseman attacks the church, but is unable to enter. In the chaos, the remaining elders turn on and attack each other: Steenwyck and Lancaster are killed, and the Horseman harpoons Baltus through a window, dragging him out of the church and acquiring his head. Initially concluding that Katrina was the Boogeyman that controls the Horseman, Ichabod discovers that her diagram, which he believed summoned the Horseman, is really one of protection, and additionally finds a post mortem wound on "Lady Van Tassel's" body. Lady Van Tassel, alive and well, then reveals herself to Katrina, and explains her true heritage from an impoverished family evicted years ago by Van Garrett when he favored Baltus and Katrina instead. She swore revenge against Van Garrett and all who had wronged her as the Headless Horseman, pledging herself to Satan if he would raise the Horseman to avenge her, and also to claim the Van Garrett and Van Tassel estates uncontested. Manipulating her way into the Van Tassel household, she used fear, blackmail, and lust to draw the other elders into her plot. Having eliminated all other heirs and witnesses – and having killed her sister, the crone, for aiding Ichabod – she summons her alter ego, the Headless Horseman, to kill Katrina. Ichabod and Masbath rush to the windmill as the Horseman arrives. After an escape that destroys the windmill and the subsequent chase to the Tree of the Dead, Ichabod retrieves the Horseman's skull from Lady Van Tassel and returns it to him, breaking the curse, and setting the Horseman free from Lady Van Tassel's control. With his head restored, the Horseman spares Katrina and abducts Lady Van Tassel, giving her a bloody kiss and returning to Hell with her in tow, fulfilling the deal. Ichabod returns to New York with Katrina and Young Masbath, just in time for the new century.

Даму

1993 жылы «Криптадан әңгімелер» фильмінің режиссері болған гримші Кевин Ягер Вашингтон Ирвингтің «Ұйыққан Ойлау» атты әңгімесін толықметражды фильмге бейімдеуді ойлады. Оның агенті арқылы Ягер Эндрю Кевин Уокермен танысты, олар бірнеше ай бойы Икабод Крэйнды Коннектикут штатындағы мектеп мұғалімінен Нью-Йорк қаласынан қуылған детективке айналдырған фильмнің сценарийімен жұмыс істеді. Paramount студиясы фильмге күмәнмен қарады, оны кездейсоқ тарихи фильм деп түсіндірді. «Оларға бұл ұнамады демеспін, бірақ коммерциялық сәттілігін көре алмады», - деді продюсер Адам Шрёдер. «Студия «Ескі әдеби классика» десе, бірден «Крестол» еске түседі. Біз оны қорқыныш фильмдері қайта жанданғанға дейін дамытуды бастадық». «Франкенштейн», «Франкенштейннің жарты», Роджер Корманның түрлі қорқыныш фильмдері, «Менің бір ұстазым Дисней нұсқасындағы қуу сахнасының суретшісі болған, ол кейбір эскиздерін әкелді, бұл қызықты болды. Бәлкім, менің сүйікті жұмысымды қалыптастырған да осы болды». Бёртон Уокермен бірге сценарийді қайта жазды, бірақ Рудин Том Стоппардты шақырып, Икабодтың жаңғырық мінез-құлқының комедиялық тұстарын күшейту және кейіпкердің Катринаға деген махаббатын көрсетуді ұсынды. Оның жұмысы WGA сценарийлік авторлық құқық жүйесі бойынша авторлық құқығы берілмеді. Депп 1998 жылдың шілдесінде Бёртонмен үшінші рет жұмыс істеді. Бёртон «Кристофер Ли, Питер Кушинг немесе Винсент Прайс сияқты әрекеттердегі әсемдік табуға тырысу керек болды» деді. «Ұйыққан Ойлау» Бёртонды Джеффри Джонспен («Битлджюс» және «Эд Вуд») пастор Стенвик рөлінде, Кристофер Уолкенмен («Бэтмен оралады») Гессен атты жауынгер рөлінде, Мартин Ландаумен («Эд Вуд») эпизодтық рөлде және «Бэтмен» фильмдеріндегі Альфред рөліндегі Хаммер студиясының ветераны Майкл Гофпен қайтадан біріктірді. Хаммердің ықпалы Кристофер Лиді Крэйнды Ұйыққан Ойлауға жіберген бургомастр рөліне шақыру арқылы расталды.

In 1993, Kevin Yagher, a make up effects designer who had turned to directing with Tales from the Crypt, had the notion to adapt Washington Irving's short story "The Legend of Sleepy Hollow" into a feature film. Through his agent, Yagher was introduced to Andrew Kevin Walker; they spent a few months working on a film treatment that transformed Ichabod Crane from a schoolmaster from Connecticut to a banished New York City detective. Paramount had reservations about the film, interpreting it as a typical period piece—"I wouldn't say they weren't enthusiastic about it, but they didn't see the commercial viability," producer Adam Schroeder noted. "The studio thinks 'old literary classic' and they think The Crucible. There was a fear about that We started developing it before horror movies came back." and other films such as Frankenstein, Bride of Frankenstein, various Roger Corman horror films, "One of my teachers had worked on the Disney version as one of the layout artists on the chase, and he brought in some layouts from it, so that was exciting. It was one of the things that maybe shaped what I like to do." Burton worked with Walker on rewrites, but Rudin suggested that Tom Stoppard rewrite the script to add to the comical aspects of Ichabod's bumbling mannerisms, and emphasize the character's romance with Katrina. His work went uncredited through the WGA screenwriting credit system. Depp was cast in July 1998 for his third collaboration with Burton. Burton added that "the idea was to try to find an elegance in action of the kind that Christopher Lee or Peter Cushing or Vincent Price had." Sleepy Hollow also reunited Burton with Jeffrey Jones (from Beetlejuice and Ed Wood) as Reverend Steenwyck, Christopher Walken (Max Shreck in Batman Returns) as the Hessian Horseman, Martin Landau (Ed Wood) in a cameo role, and Hammer veteran Michael Gough (Alfred in Burton's Batman films), whom Burton tempted out of retirement. The Hammer influence was further confirmed by the casting of Christopher Lee in a small role as the Burgomaster who sends Crane to Sleepy Hollow.

Түсірілім

Бастапқы ниет 30 миллион долларлық бюджетпен «Слипи-Хоул» фильмін негізгі бөлігін нақты орында түсіру болған. Нью-Йорк штатының солтүстігінде, Гудзон өзені бойындағы қалалар қарастырылды, және фильм жасаушылар 1998 жылдың қазан айында түсіруді бастау үшін Тарритаунды таңдады. Historic Hudson Valley ұйымы Philipsburg Manor үйі және Рокфеллер мемлекеттік паркі қорығындағы ормандарды қоса, түсірілім ордаларын іздеуге көмектесті. «Олардың керемет сапасы болды», - деді өндіріс дизайнері Рик Хайнрикс, «бірақ ол біз іздеген экспрессионизмге толыққанды үйлеспеді, себебі біз қорқыныш сезімін беруді қалағанбыз». Көңілі толмаған фильм жасаушылар Массачусетс штатының Стурбридж қаласындағы ордаларды қарастырды және Солтүстік-Шығыс АҚШ-тағы голланд отаршылдық ауылдарын және кезеңдік қалаларды қайта жасау мүмкіндігін қарастырды. Нью-Йорк аймағында қолайлы орын табылмағандықтан, сонымен қатар өндірістің көптеген декорацияларын орналастыруға қажетті студиялық кеңістік жетіспегендіктен, продюсер Скотт Рудин Ұлыбританияны ұсынды. Рудин Британияның фильм дизайнына сай келетін кезеңдік егжей-тегжейлілік, сурет салу және костюм жасау шеберлігінің жоғары деңгейін ұсынатынына сенді. Бүртон «Бэтменді» толығымен Британияда түсіргендіктен келісті, ал «Бэтменнің» көркемдік бөлімінен дизайнерлер Paramount компаниясы үшін «Слипи-Хоул» үшін жұмысқа алынды. Осының нәтижесінде, түсірілім 1998 жылдың 20 қарашасына дейін жақында «Star Wars: Episode I – The Phantom Menace» үшін босатылған Leavesden Film Studios киностудиясына ықпалдасты. Содан кейін өндіріс наурыз айында Culden Faw Estate, Hambleden-ге көшірілді, онда бір ай бойы «Слипи-Хоул» қаласы салынды. «Біз Англияға тамаша шағын қалашықты табамыз деп келдік», - деп еске алады продюсер Адам Шрёдер, «бірақ содан кейін оны өзіміз салуға тура келді». Британияда түсірілім сәуір айында жалғасты, ал келесі мамыр айында Нью-Йорктің Йонкерс қаласындағы дыбыс жазу павильонында соңғы көріністер түсірілді.

Дизайн

Рик Генрихс фильмнің қойылымын жасауға жауапты болды, оны Бертон «Супермен тірі» фильміне пайдалануды жоспарлаған. Өндіріс тобы әрқашан көптеген декорациялар салуға ниеттенгенімен, Бертонның көрігін оңтайлы іске асыру үшін «Sleepy Hollow» фильмін Leavesden Film Studios студиясында толық бақыланатын ортада түсіру қажет деген шешім қабылданды. Қойылым дизайнына Бертонның Hammer Film Productions және «Black Sunday» (1960) фильмдеріне деген құштарлығы әсер етті, әсіресе олардың дыбыс сахналарында түсірілгендіктен туындаған мистикалық сезімі. Генрихске американдық колониялық архитектура, неміс экспрессионистік кино, доктор Сьюс суреттері және Hammer-дің «Дракула қабірден қайта тірілді» романы да ықпал етті. Leavesden студиясындағы бір дыбыс сахнасы «Ормандан далаға» декорациясына арналды, онда Бассыз Атшы ормандан далаға шауып шығады. Бұл сахна кейін әртүрлі түрде зиратқа, жүгері егістігіне, бидай егістігіне, шіркеу маңына және қарлы шайқас алаңына айналды. Сонымен қатар, студияның арт жағында Нью-Йорк қаласының көшесі мен жағалау резервуары орналасқан. Ұшақ зауыдынан ауыстырылған Leavesden студиясы салыстырмалы түрде төменгі төбелерімен қиындықтар тудырды. Бұл «Фантомдық қатер» үшін үлкен мәселе болмады, онда декорацияның биіктігі көбінесе цифрлық тәсілдермен қол жеткізілді. «Біздің визуальдық таңдауларымыз өзгеріске ұшырайды және күшті болады», - деді Генрихс, «сондықтан сіз жақсы қасиеттер ретінде пайдаланатын кемшіліктерге жетесіз. Төбе биіктігі белгілі болғанда және боялған фонмен жұмыс істегенде, атмосфера мен таралуды күшейту қажет». Кевин Ягер адам және жаратылыс эффектілерін бақылады. Framestore сонымен қатар цифрлық эффекттерге көмектесті, ал The Mill қозғалыс бақылау фотосуреттерін жүзеге асырды. Бертон «Марстың шабуылы» фильміндегі компьютерлік эффекттерге реакция ретінде, мүмкіндігінше аз сандық эффекттерді пайдалануды жөн көрді. Бассыз Атшының каскадёрі болған Рей Парк ILM-нің цифрлық түрде алып тастаған хрома кей эффектісі үшін көк маска киді. Бертон мен Генрихс «Sleepy Hollow» фильміне Винсент анимациясында қолданған көптеген техникаларды қолданды, мысалы, перспективалық декорациялар. Жел тегершігі 60 фут биіктіктегі перспективалық сыртқы көрініс (көшедегі жүргіншілерге көрінетін), негіз және шатыр жиынтығы және төрттен бір бөлігінің миниатюрасы болды. Бұл диірменнің биіктігі шамамен 18 метр, ені 7,5 метр болатын. Жел тегершігінің кең көрінісі Leavesden студиясының дыбыс сахнасында төрттен бір бөлігінің жел тегершігімен, айналатын қанаттарымен, боялған аспан фонымен және арнайы эффекттермен толықтай көрсетілді. «Бұл актерлер үшін қорқынышты болды, өйткені оларға жанған ағаш жарылып жатты», - деп еске алады Генрихс. «Әрине, бақылаулар орнатылған және адамдар шлангілермен тұрды, бірақ бірдеңе дұрыс болмау мүмкіндігі әрқашан бар». Доктор Ланкастерді сомдаған актер Ян МакДиармид «Жұлдыздық соғыстар: I эпизод» – «Фантомдық қатер» фильмінде Leavesden студиясындағы тағы бір жобаны аяқтады. Ол екі фильмнің эстетикасын салыстырып, физикалық декорациялардың актерлерге табиғи көңіл-күйге енуге көмектесетінін айтты. «Жұлдыздық соғыстар» фильмінің көк экранынан келгеннен кейін, ғажайып, әдемі жасалған перспективалық декорацияларды, керемет киімдерді және әлемді қайта жасайтын адамдарды көру керемет болды. Бұл фильмдердің бұрын қалай түсірілгені сияқты». Келесі қазан айында студия веб-сайтты іске қосты, оны Variety «қазіргі уақытқа дейін ең амбициялық онлайн фильмді іске қосу» деп сипаттады. «Ain't It Cool News» және «Dark Horizons» сияқты сайттар студияны сайтты құруға ынталандырды. Simon & Schuster сонымен қатар фильмнің сценарийін және Тим Бертонның кіріспе сөзін қамтыған «The Art of Sleepy Hollow» кітабын шығарды. Романды Питер Лерангис жазды.

Responsible for the film's production design was Rick Heinrichs, whom Burton intended to use on Superman Lives. While the production crew was always going to build a substantial number of sets, the decision was made early on that optimally fulfilling Burton's vision would necessitate shooting Sleepy Hollow in a totally controlled environment at Leavesden Film Studios. The production design was influenced by Burton's love for Hammer Film Productions and the film Black Sunday (1960)—particularly the supernatural feel they evoked as a result of being filmed primarily on sound stages. Heinrichs was also influenced by American colonial architecture, German expressionist cinema, Dr. Seuss illustrations, and Hammer's Dracula Has Risen from the Grave. One sound stage at Leavesden was dedicated to the "Forest to Field" set, for the scene in which the Headless Horseman races out of the woods and into a field. This stage was then transformed into, variously, a graveyard, a corn field, a field of harvested wheat, a churchyard, and a snowy battlefield. In addition, a small backlot area was devoted to a New York City street and waterfront tank. Leavesden Studios, a converted airplane factory, presented problems because of its relatively low ceilings. This was less of an issue for The Phantom Menace, in which set height was generally achieved by digital means. "Our visual choices get channeled and violent," Heinrichs elaborated, "so you end up with liabilities that you tend to exploit as virtues. When you've got a certain ceiling height, and you're dealing with painted backings, you need to push atmosphere and diffusion." while Kevin Yagher supervised the human and creature effects. Framestore also assisted on digital effects, and The Mill handled motion control photography. In part a reaction to the computer generated effects in Mars Attacks!, Burton opted to use as limited an amount of digital effects as possible. Ray Park, who served as the Headless Horseman stunt double, wore a blue ski mask for the chroma key effect, digitally removed by ILM. Burton and Heinrichs applied to Sleepy Hollow many of the techniques they had used in stop motion animation on Vincent—such as forced perspective sets. The windmill was a 60 foot tall forced perspective exterior (visible to highway travellers miles away), a base and rooftop set and a quarter scale miniature. The interior of the mill, which was about 30 feet high and 25 feet wide, featured wooden gears equipped with mechanisms for grinding flour. A wider view of the windmill was rendered on a Leavesden soundstage set with a quarter scale windmill, complete with rotating vanes, painted sky backdrop and special effects fire. "It was scary for the actors who were having burning wood explode at them," Heinrichs recalled. "There were controls in place and people standing by with hoses, of course, but there's always a chance of something going wrong." Actor Ian McDiarmid, who portrayed Dr. Lancaster, had just finished another Leavesden production with Star Wars: Episode I – The Phantom Menace. He compared the aesthetics of the two films, stating that physical sets helped the actors get into a natural frame of mind. "Having come from the blue screen world of Star Wars it was wonderful to see gigantic, beautifully made perspective sets and wonderful clothes, and also people recreating a world. It's like the way movies used to be done" The following October, the studio launched a website, which Variety described as being the "most ambitious online launch of a motion picture to date." from websites such as Ain't It Cool News and Dark Horizons encouraged the studio to create the site. Simon & Schuster also published The Art of Sleepy Hollow , which included the film's screenplay and an introduction by Tim Burton. A novelization, also published by Simon & Schuster, was written by Peter Lerangis.

Кассалық жинақ

Sleepy Hollow 1999 жылы 19 қарашада АҚШ-та 3069 кинотеатрда көрсетілді, алғашқы аптада 30 060 467 доллар тапты. «Әлем жеткіліксіз» фильмінен кейін екінші орынға ие болды. Келесі аптада «Әлем жеткіліксіз», «Toy Story 2» және «End of Days» фильмдерінен кейін төртінші орынға түсті. Sleepy Hollow ішкі нарықта барлығы 101 068 340 доллар, шетелде 106 миллион доллар жинап, жалпы әлемдік кассасы 207 068 340 долларға жетті. HD DVD нұсқасы 2006 жылдың шілдесінде, ал фильм екі жылдан соң, 2008 жылдың маусымында Blu-ray форматында шықты. Фильм бойынша Fenomen Games және Big Fish Games компаниялары 2013 жылдың 6 қаңтарында «Cursed Fates: The Headless Horseman» деген бейресми видео ойынды шығарды. 20 жылдығына арналған Paramount Home Entertainment 2019 жылдың 24 қыркүйегінде түпнұсқа әңгімені қамтитын фотокітаппен бірге Blu-ray диджик кітабын жарыққа шығарды.

Қабылдау

Фильмді шолу агрегаторы Rotten Tomatoes киносыншылардың 70%-ы фильмге 123 шолу негізінде оң баға бергенін, ал орташа бағасы 6.3/10 екенін хабарлайды. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Бұл Тим Бертонның ең жақсы туындысы емес, бірақ Sleepy Hollow таңғажайып визуализациясымен және қорқынышты атмосферасымен көңіл көтереді". Metacritic, тағы бір шолу агрегаторы, фильмге 35 негізгі сыншының шолуы негізінде 100 балдық жүйе бойынша 65 бал берді, бұл "жалпы алғанда жағымды" деп есептеледі. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ мен F шкаласы бойынша орташа баға ретінде "B−" бағасын берді. Роджер Эберт Джонни Депптің актерлік шеберлігін және Тим Бертонның визуализациялық дизайн әдістерін жоғары бағалады. Эберт: "Джонни Депп кейіпкердің ішіне сіңіп кете алатын актер", - деді ол, - "Бертонның фильмдерінің бірінде оны табу оңайырақ". Ричард Корлис Time журналына жазған шолуында: "Бұл Бэтменнің қайта оралуынан бері Бертонның ең бай, ең әдемі және ең ерекше [фильмі]". "Жай ғана сюжет оның өзгешеліктеріне бейімделеді, оны жоғары стильдегі тәжірибе үшін босатады". Дэвид Стеррит The Christian Science Monitor журналында фильм түсіруді және актерлердің жарық актерлік шеберлігін мақтады, бірақ Эндрю Кевин Уокердің үшінші акттағы жазуы тым қайталанатын және формулалық болды деп есептеді. Entertainment Weekly журналынан Оуэн Глейберман Sleepy Hollow фильмін "Бертонның ең жақсы туындыларының тартымды, ерекше алхимиясы жоқ, көпшілікке ұнайтын фильм" деп сипаттады. Глейберман фильмді "Мумия" фильмімен салыстырып, "соңғы 10 жылдағы кез келген жоғары деңгейдегі экшн-климакстың нәтижесі сияқты сезіледі. Жеке мен Бертон фильмге осылай мас болып, ақыл-есін жоғалтқанын көруге құштармын". Time Out New York журналынан Эндрю Джонстон: "[Бертонның ең жақсы фильмдері сияқты, Sleepy Hollow соншалықты бай қиялмен құрылған әлемде өтеді, оның көптеген қорқыныштарына қарамастан, экраннан өтуге ұмтылудан өзіңізді тоқтаталмайсыз". Мик ЛаСалл Сан-Франциско хроникасында Бертонның креативті суретші ретіндегі бейнесін сынады. "Sleepy Hollow-дың барлық артықшылығы көркемдік шешімдерде, тіпті оларда да ол клишеге түседі". Дуг Уокер фильмді "Хаммер" фильмдерінің қорқынышты кинография стилімен байланыстырды, оны осы фильмдерге жасалған құрмет деп есептеді, британдық актерлердің беделі, түстердің таңдауы, фильмдердің декорациялары және кейіпкерлердің қарым-қатынастарын салыстырды. Уокер Бертонның осы жанрды жаңғыртудағы шеберлігін және "ақылды актерлік құрамын" атап өтті, "Хаммер" фильмдерінің "өте ерекше жанрын" қайта жаңғыртудың құндылығын бағалады. Джонатан Розенбаум Chicago Reader журналында Sleepy Hollow фильмін "көрнекі әсерлі тәжірибе, кейбір талантты американдық және ағылшын актерлері үшін жақсы платформа" деп атады, бірақ фильм қысқа әңгіменің нақты бейнесін көрсету мүмкіндігін қалып қойды деп қорытындылады. "Бертонның адалдығы тек "Хаммер" фильмдерінің қорқынышты көріністеріне және "Икабод" пен "Мистер Жабайы" фильмдерінен алынған кейбір бейнелерге ғана қатысты. Американың ұлы оқиғаларының біріне келгенде, Бертонға мүлдем қызық емес екені анық".

Film review aggregator Rotten Tomatoes reports that 70% of critics gave the film a positive review based on 123 reviews with an average rating of 6.3/10. The site's critics consensus states, "It isn't Tim Burton's best work, but Sleepy Hollow entertains with its stunning visuals and creepy atmosphere." Metacritic, another review aggregator, assigned the film a weighted average score of 65 out of 100 based on 35 reviews from mainstream critics, considered to be "generally favorable". Audiences polled by CinemaScore gave the film an average grade of "B−" on an A+ to F scale. Roger Ebert praised Johnny Depp's performance and Tim Burton's methods of visual design. "Johnny Depp is an actor able to disappear into characters," Ebert continued, "never more readily than in one of Burton's films." Richard Corliss wrote, in his review for Time, "Burton's richest, prettiest, weirdest [film] since Batman Returns. The simple story bends to his twists, freeing him for an exercise in high style." David Sterritt of The Christian Science Monitor gave praise to filmmaking and the high spirited acting of cast, but believed Andrew Kevin Walker's writing was too repetitious and formulaic for the third act. Owen Gleiberman from Entertainment Weekly wrote Sleepy Hollow is "a choppily plotted crowd pleaser that lacks the seductive, freakazoid alchemy of Burton's best work." Gleiberman compared the film to The Mummy, and said "it feels like every high powered action climax of the last 10 years. Personally, I'd rather see Burton so intoxicated by a movie that he lost his head." Andrew Johnston of Time Out New York wrote "[l]ike the best of Burton's films, Sleepy Hollow takes place in a world so richly imagined that, despite its abundant terrors, you can't help wanting to step through the screen." Mick LaSalle, writing in the San Francisco Chronicle, criticized Burton's perceived image as a creative artist. "All Sleepy Hollow has going for it is art direction, and even in that it falls back on cliché." Doug Walker linked the film to the Hammer Films style of horror cinematography, considering it an homage to those movies, comparing the usage of dignified British actors, choices in color and movie sets and character relations. Walker gave it the merit of recreating the "very specific genre" of Hammer Films, citing the skill and "clever casting" Burton used to manage this. Jonathan Rosenbaum from the Chicago Reader called Sleepy Hollow "a ravishing visual experience, a pretty good vehicle for some talented American and English actors," but concluded that the film was a missed opportunity to depict an actual representation of the short story. "Burton's fidelity is exclusively to the period feeling he gets from disreputable Hammer horror films and a few images culled from Ichabod and Mr. Toad. When it comes to one of America's great stories, Burton obviously couldn't care less."

Қайта іске қосу

2022 жылдың 10 маусымында Paramount компаниясы «Слипи-Холлоу» фильмін жаңадан түсіру жоспарларын жариялады, сонымен қатар Линдси Биер сценарийін жазып, режиссерлік жасау мүмкіндігі қарастырылып жатыр.