Кіріспе

Жердің магнит өрісінің іздерін зерттеу және түсіндіру. Археомагниттік тарих дату – археологиялық материалдарда сақталған өткен кездегі Жердің магнит өрісінің іздерін зерттеу және түсіндіру. Бұл палеомагниттік іздер, мысалы, магнетит сияқты ферромагниттік материалдар Кюри температурасынан төмен салқындағанда бекітіледі, соның салдарынан материалдың магниттік моменті сол уақыттағы жергілікті магнит өрісінің бағытында қатып қалады. Жердің магнит өрісінің белгілі бір жердегі бағыты мен күші уақыт өте өзгереді және материалдардың жасын анықтау үшін қолданылуы мүмкін. Радиометриялық тарих дату сияқты техникалармен қатар, бұл әдіс геомагниттік полярлық уақыт шкаласын құру және калибрлеу үшін пайдаланылады. Бұл соңғы 10 000 жылға дейінгі ескерткіштерді тарих дату әдістерінің бірі. Бұл әдіс 1930 жылдары Э. Тельье жасаған, ал SQUID магнитометрлерінің жоғары сезімталдығы оның қолданылуын едәуір кеңейтті.

Пайдалану жағдайлары

Жердің магнит өрісінің екі негізгі құралы бар. Күшті құрал, Жердің полюстері деп аталады, белгілі бір мерзімдерде бағытын өзгертеді. Әлсіз өзгерулер Жердің магниттік картасын құрайды. Осы әлсіз аймақтарда жергілікті бағыттар мен қарқындылығы біртіндеп өзгереді (уақыттық өзгеріс). Компас нақты Солтүстік полюске емес, Солтүстік магниттік полюсі мен жергілікті уақыттық өзгерістің нәтижесінде туындайтын магниттік ауытқуға көрсетеді. Магниттік ауытқу кез келген уақытта магниттік минералдары бар сазды құрылымға сіңіріліп, Кюри температурасынан жоғары қыздырылуы мүмкін. Көптеген мәдениеттерде ұзақ мерзімді отын ошақтары саз кірпіштен жасалған немесе сазбен қапталған кеңістіктер қолданылған, олар пайдалану барысында пісірілген. Осы тұрғын үй артефакттары соңғы рет қыздырылған немесе пайдаланылған кездегі магниттік ауытқу туралы мәлімет береді. Археомагниттік тарихтау 1992 жылы жарық көрген Роберт Ф. Батлердің "Палеомагнетизм: Магниттік домендерден геологиялық аймақтарға" атты еңбегінде сипатталған.

Әдістеме

Археомагниттік тарих даулау үшін, Кюри нүктесінен соңғы рет өткен кезде қалған магниттік моменттің болу ықтималдығы жоғары, бұзылмаған нысан қажет. Бұл нысаннан үлгі алуға жеткілікті массаға және қалдық магнетизмді сақтай алатын, жеткілікті магнетиттері бар қолайлы материалға ие болуын қамтиды. Сонымен қатар, нысан секьюлярлық өзгеру қисығы (SVC) бар аймақта орналасуы керек. Палеобағыттары дербес анықталған жеткілікті археологиялық нысандар болғанда, оларды белгілі бір аймақ үшін SVC деп аталатын ғасырлық өзгеру тіркесімін құрастыру үшін пайдалануға болады. Иллинойс штаты мұражайындағы археомагниттік зертханасында АҚШ-тың оңтүстік-батысы, орталық бөлігі және оңтүстік-шығысы үшін ғасырлық өзгеру қисықтары бар. Ағаш сақиналарының тарих даулауы немесе көміртегі-14 тарих даулауы сияқты сәйкес тарих даулау әдістерімен археомагниттік үлгілерден алынған қосымша деректер, аймақтық қисықтарды жақсартуға көмектеседі.

Техника

Бірнеше үлгілер магниттік емес қалыптарға магниттік емес гипспен қаптау арқылы алынады. Бұл үлгілер жиналған кездегі нақты солтүстікке бағдарланады. Үлгілер өңдеу үшін археомагниттік зертханаға жіберіледі. Әрбір үлгінің жылулық қалдық магнетизмін анықтау үшін спинерлі магнетометрде өлшенеді. Нәтижелер статистикалық түрде өңделеді және нысанның соңғы жылулық оқиғасы кезінде Солтүстік полюсінің орнын анықтайтын үш өлшемді магниттік жатпауды көрсететін жеке вектор құрастырылады. Бұл нысаннан алынған деректер аймақтық секулярлық өзгеріс қисығымен салыстырылады, осылайша нысанның соңғы күйдіру оқиғасының ең жақсы сәйкес келетін мерзімі анықталады.