Кіріспе

Транзит – 1800 жылы капитан Ричард Холл Гоуэрдің жылдамдық үшін жобалаған және салынған жаңашыл желкенді кеме. Гоуэр осыған ұқсас екі кемені де жасады. Ол өзінің жобаларын Британдық Әскери-теңіз министрлігі қабылдап, қолданар деп үміттенді, бірақ мақсатына жете алмады.

Сипаттама

Гоуэр жобалаған барлық үш "Транзит" кемесінің де бау және корпус бөліктерінде жіңішке сызықтар, кеменің орта тұсында біркелкі каркастар, ішкі және сыртқы қисықтар және терең келіс болды. Олардың ұзындығы мен енінің арақатынасы ерекше жоғары болғандықтан, оларға едәуір жылдамдыққа ие болу мүмкіндігі берді. Бас мачтасы тікбұрышты желкендермен, ал қалған үш-төрт мачтасы баркентина түрінде, бірақ өте қарапайым тұрып және жүріп кететін жабдықтармен жабдықталған. Әрбір желкенге көлденең тіреу орнатылған, ол желкенді мачтаға жиып, жылдам түрде жаюға мүмкіндік берді. Әрбір мачтада үш желкен болды. Жоғарғы мачталарды дауыл кезінде бұзылған жағдайда, палубадан түсіріп, ауыстыруға болады. 1799 жылы Гоуэрге берілген патентте оның жылдамдық пен ұзындығы мен енінің арақатынасы арасындағы байланысы туралы теориясы, сондай-ақ оның жаңа түрінің көптеген ерекшеліктері туралы мәліметтер келтірілген. Бұл, әдетте жоғарыда орындалатын барлық жұмыстарды (зақымдалған мачталарды ауыстыруды қоса алғанда) палубадан орындауға мүмкіндік берді; сондықтан тек бас мачта ғана сыртқы баспалдақтармен жабдықталған.

Қызмет тарихы

Джон Джервис, Сент-Винсент 1-ші графы, Адмиралтействоның бірінші лорды, 1801 жылы «Транзит» кемесін HMS «Osprey» кемесіне қарсы сынауға жіберді. «Osprey» – 383 тонналық, жылдам жүретін шлюп (тоннажы «Транзит»тікінен шамамен екі есе көп) болатын. Ол Нортфлитте француз корветі сияқты салынды, келінің ұзындығы 80 фут 6 дюйм (24,5 м) құрады. Оның өте жылдам кеме екеніне дау болмады. Су сызығындағы ұзындығы мен енінің арақатынасы шамамен 3:1-ден кем болды. Ұзындығы 39,6 м және ұзындығы мен енінің арақатынасы 6,5:1 болатын «Транзит» өте жақсы көрсетіп, «Osprey» капитаны оны жеңімпаз деп мойындады. Осы жетістігіне қарамастан, Гоуэр өзінің патенттері бойынша кемелер класын құруға қажетті қолдауды ала алмады. Гоуэрдің ұсынысын қабылдамау себептерінің бірі – кеменің терең келі болғандықтан, шығыс жағалауындағы көптеген порттарда су тасқыны кезінде құлап қалуы мүмкін еді. Сондай-ақ, палубасы тым тар болғандықтан, кері соққыдан қорқып, екі жағына да қаруларды симметриялы түрде орналастыруға болмады. Танысынан тыс, бірақ Гоуэрге белгісіз болған жайт – оған қажет болған каронад (дектен бекітілген тіреуге орнатылған, қысқа ұңғылы зеңбірек) «Транзит» сынағынан бір жыл бұрын Корольдік теңіз күштері қабылдаған еді. Гоуэр кемелер және билікпен болған тәжірибесі туралы егжей-тегжейлі және көрнекті жазбалар қалдырды. «Транзит» кемелерінің екісін салған верфь иесі Джордж Бейли де кемелер туралы мәлімет берді. Макгрегор бірінші «Транзит» кемесінің сипаттамасын және суретін келтіреді.