Кіріспе

Хендрик Крок (21 шілде 1671 – 18 қараша 1738) – 1706 жылдан бастап Фредерик IV-нің, сондай-ақ оның ізбасары Кристиан VI-ның сарай суретшісі болған даниялық тарих суретшісі. Бенуа Ле Кофремен бірге 18 ғасырдың 1720-жылдарында Данияда тарих суретшілігінің стилін қалыптастырды, бұл оның саяхаттары барысында көрген итальяндық барокко суретшілігінің ықпалымен болды. Ол сонымен қатар Данияда Көркемсурет академиясының құрылуына да атсалысты.

Ерте оқыту

Ол Фленсборг қаласында саудагер Валентин Крок пен Волборг Петерстің отбасында дүниеге келді. 11 жасында ол сол кездегі танымал портретші Хусумдық Йохан Айершеттельден дәріс алды. 1688 жылы Копенгагенге келіп, сурет салудан сабақ берді және Фредериксборг сарайында король сарайының суретшісі Педер Андерсеннің шәкірті болды. 1693 жылы ол Францияға, содан кейін Италияға сапар шекті, біраз уақыт сонда тұрды. Оның кейінгі оқушыларының бірінің айтуынша, Крок Италияға король Фредерик IV-нің жартылай бауыры, жас Ульрик Кристиан Гилденлёвпен бірге барған. 1699 жылы ол қайтадан Италияға оралды.

Өнер академиясына ынталандыру

1701 жылдың қазан айында Крок тағы да Копенгагенде болды, ал 1701 жылдың 6 қазанында король Фредерик IV-ге жіберілген өтінішхатқа бірге қол қойғандардың бірі болды, онда суретшілер қоғамын және оқу академиясын құруға рұхсат беруді сұрады. Бұл көп жылдар өткен соң Дания Корольдік Өнер академиясының (Det Kongelige Danske Kunstakademi) құрылуының қарапайым бастауы болды. Басқа бірге қол қойғандар – Вильхен Рибольдт, Якоб Конинг, Отто де Виллартс, Георг Салеман және Томас Квеллин, барлығы сарай суретшілері. 1703 жылы үшінші рет Италияға сапар шегіп, корольдің саяхат гранты бойынша Карло Мараттаның шеберханасында бірнеше жыл жұмыс істеді. Шамамен 1705 жылы Париждегі Өнер академиясында оқыған болуы мүмкін.

Суретшіге сотқа

Ол 1705 жылы Данияға қайта оралды және өзінің қалған өмір бойында Frederiksberg, Fredensborg, Hirschholm, Rosenborg және Christiansborg сияқты патша сарайлары мен қамалдарының, сондай-ақ түрлі шіркеулердің безендірілуі үшін көптеген төбе суреттерін, қабырға панельдерін, есіктерге арналған суреттерді және мифологиялық картиналарды жасай берді. Бұл жұмыстар көбінесе ірі көлемді және көптеген кейіпкерлерді бейнелейтін. 1706 жылы патшалық суретші болып тағайындалды. 1707 жылы Хель Катрин Робрингке үйленді. 1794 жылы Кристиансборгтағы және 1859 жылы Фредериксборгтағы өрттерде, оның ішінде оның танымал "Соңғы сот" ("Dommedag") картинасы жоғалып кетті. Фреденсборг және Фредериксберг төбелерінде сақталған жұмыстарын әлі де көруге болады. Оның өнімділігіне байланысты көптеген шәкірттері мен оқушылары бар студия ұстады. Ол санаулы ғана портрет жасайтын, ал патшалар мен аристократтарды бейнелегенде, бас және бет бөліктерін аяқтау үшін Николай Вихманнның көмегіне жүгінетін. Суретшілер қоғамы 1712 жылға дейін Копенгагендегі Конгенс Ниторвтағы Алефельдт үйінде апта сайын жиналатын, онда Крок сурет салудан сабақ берді. Сол жылы Крок почта ғимаратында (Postamts) Børsen (“The Stock Exchange”) артында патшалық студия алды. Патшалық суретші ретіндегі міндеттерінен бөлек, ол студияны сурет салуға үйрету үшін, сондай-ақ өзі басқарған және оқу материалдарымен қамтамасыз еткен суретшілер қоғамының бас қосу орны ретінде пайдаланды. Крок өсіп-өркендеген адам болды және әсерлі үйге ие болды. Оның бірінші әйелі 1718 жылы қайтыс болды. 1722 жылы ол Канцелярия кеңесшісі болды. 1722 жылдың 17 қарашасында Элизабет Вильгельмина Магдалена Куммға қайта үйленді, бірақ ол бір жылдан кейін қайтыс болды. 1724 жылдың 26 сәуірінде үшінші әйелі Армгот Софи Кофедке үйленді. 1731 жылы оның патшалық суретші лауазымы жаңаланды. Бірақ сол кезде Кристиансборг құрылысы басталғанда, көркемдік стиль Кроктың бароккосынан жаңа рококо стиліне тез өзгере бастады. Даниялық білікті суретшілердің жетіспеуіне байланысты француз суретшілері жұмыс істеуге шақырылды. Сондықтан корольдің сарайларын және қамалдарында безендіруге қабілетті жергілікті суретшілерді даярлай алатын Дания өнер академиясын құру маңызды патшалық мақсатқа айналды. 1731 жылы Копенгагендегі Санкт-Петер шіркеуіндегі Зәйтүн тауындағы Мәсіхті бейнелейтін алтарьдық картинаны жасайды. Бұл жұмыс 1995 жылы толыққанды қалпына келтірілді. Оның үшінші әйелі 1733 жылы қайтыс болды. 1730-шы жылдардың соңында корольдік өнер академиясын құру жоспарлары айқын бола бастады, ал Академия Кроктың студиясымен бір ғимаратта орналасқан бөлмелер алды. 1738 жылы Крок мүсінші Луи Август Ле Клеркпен бірге Кристиан VI-ның өнер академиясының жетекшісі болып тағайындалды. Алайда, Крок көп ұзамай 1738 жылдың 18 қарашасында қайтыс болды. Крок қайтыс болғаннан кейін Академия басшылығын Ле Клерк пен Венециялық тарихшы-суретші Иероним Миани иеленді. Оның шәкірттері мен оқушыларының ешқайсысы оның көркемдік өндірісін жалғастырмады. Иоганн Саломон Вальдің Кроктың портреті Фредериксборг сарайы мұражайының коллекциясында сақтаулы.