Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Либерия судьясы (1942–2020)
Liberian judge (1942–2020)
Чэа Джоб Чэапуо, аға (2 қараша 1942 – 16 қыркүйек 2020) – Либерия саясаткері, 1987 жылдың шілдесінен бастап сол жылдың 2 желтоқсанында импичмент арқылы қызметтен алынғанға дейін Либерияның 15-ші бас судьясы болды. Кейіннен заң шығарушы орган актісімен оның толық құқықтары қайта жаңартылды.
Chea Job Cheapoo, Sr. (2 November 1942 – 16 September 2020) was a Liberian politician who served as the 15th chief justice of Liberia from July 1987 until his impeachment and removal from office on December 2 of that year. His full rights were later restored by an act of legislature.
Ерте өмір және білім
Чэапу 1942 жылдың 2 қарашасында Гранд-Геде округінің бұрынғы Веббо ауданында дүниеге келді. Ол алдымен Плибодағы Құдайлар Ассамблеясы мектебінде, содан кейін Монровия колледжінде оқыды. 1961 жылы Букер Вашингтон институтында бухгалтерлік есеп бойынша диплом алды. 1970 жылы Солтүстік Каролина Орталық университетінің құқық мектебін бітірді.
Cheapoo was born on 2 November 1942 which was located in the former Webbo District of Grand Gedeh County. He studied first at the Assembly of God school in Pleebo, then at Monrovia College. In 1961, he earned a diploma in bookkeeping from the Booker Washington Institute. He graduated from the North Carolina Central University School of Law in 1970.
Саясатта
Заңгерлік біліміне ие болғаннан кейін Чиапу Либерияға оралып, Сауда және өнеркәсіп министрлігіне жұмысқа орналасты. Кейін ол Әділет министрлігінде министрдің орынбасары болды. 1980 жылдың басында ол оның ізбасары – Прогрессивті халық партиясының (ПХП) өкілі болды. Сол жылы биліктегі Вигтер ПХП-ді тыйым салды; Чиапу және басқа партия басшылары мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен түрмеге қамалды. Алайда, Чиапу лауазымынан алынып, 1981 жылдың қыркүйегінде Қытай Халық Республикасының (ҚХР) рұқсатысыз қару-жарақ жинады деген айыппен тұтқындалды. 1987 жылдың маусымында Бас судья Джеймс Н. Нагбе отставкаға кеткеннен кейін, Чиапу президент Сэмюэл Доумен Бас судья болып тағайындалды. Ол қызметке келгеннен кейін көп ұзамай, ол заңсыз түрде мұрагерлік судья Харпер С. Бейли мен оның әйелі Муна Стабблфилдті тұтқындауға бұйрық берді, олар оған 2000 доллар пара беруге тырысқан деді. Соның салдарынан туған дау-дамайлар кезінде ол президент Доуды осы жұпты конституцияға қайшы келетін түрде босатты деп айыптады, бірақ 1987 жылдың 10 қарашасында президент Доуға отставкаға кету туралы өтініш берді, бірақ Доу оны қабылдамады және оның азаматтығынан айыру жазасын талап етті. Соның салдарынан, ол айдың соңында Өкілдер палатасы тарапынан импичментке ұшырады, ал Сенат оны соттап, 2 желтоқсанда қызмет бабында Конституцияны бұзғаны үшін қызметтен шеттету туралы шешім қабылдады. Чиапу Либерия тарихында импичментке ұшыраған алғашқы мемлекеттік қызметкер болды. Монсеррадо округінің адвокаттар алқасы Бейли судьяның сот залын оның қызметтен алынғанша бойкоттауға дауыс берді.
After earning his law degree, Cheapoo returned to Liberia and joined the Ministry of Commerce and Industry. He later became an assistant minister in the Ministry of Justice. In early 1980, he served as a spokesman for its successor, the Progressive People's Party (PPP). That same year, the ruling Whigs banned the PPP; Cheapoo and other party leaders were imprisoned on charges of treason. However, Cheapoo was removed from his position and arrested in September 1981 after being accused of stockpiling arms without permission of the PRC. Following the resignation of Chief Justice James N. Nagbe in June 1987, Cheapoo was appointed by President Samuel Doe as Chief Justice. Soon after taking office, he was accused of illegally ordering the arrest of a probate judge and his wife, Harper S. Bailey and Muna Stubblefield, whom he stated had tried to bribe him with $2,000. Amid the resulting controversy, he accused President Doe of unconstitutionally releasing the couple in question, but he submitted to President Doe his resignation on 10 November 1987, but Doe rejected it and called for him to be punished with the removal of his citizenship. Consequently, he was impeached by the House of Representatives later in the month, and the Senate convicted him and removed him from office on 2 December on charges of violating the Constitution while in office. Cheapoo was the first government official to be impeached in Liberia's history. and the Montserrado County bar association voted to boycott Judge Bailey's courtroom until his removal.
Соғыстан кейінгі іс-шаралар
Либерияның Уақытша заң шығарушы органы 1994 жылдың 12 шілдесінде Чеапудың Либерия азаматы ретіндегі құқықтары мен мүмкіндіктерін қайта орнату туралы қаулы қабылдады. Кейін ол бірінші Либерия азаматтық соғысын аяқтаған Абуджа келісімінде қарусыз азаматтарды ұсынған Либерия Ұлттық Конференциясының төрағасы болды. 2008 жылы ол Шындық және Келісім комиссиясында 1980 жылғы төңкеріс оқиғалары туралы куәлік берді, соның ішінде бұрынғы әріптестері жоққа шығарған ЦРУ-дың қатысы туралы негізсіз айыптаулар туралы да айтты.
The Transitional Legislature of Liberia passed a resolution to restore Cheapoo's rights and privileges as a citizen of Liberia on 12 July 1994. He later became Chairman of the Liberia National Conference, which represented unarmed citizens in the Abuja Accord that ended the First Liberian Civil War. He testified before the Truth and Reconciliation Commission in 2008 about the events of the 1980 coup, including unsubstantiated claims of CIA involvement contradicted by his former colleagues.
Сайлаулар
Чэапу 1997 жылғы жалпы сайлауға қайта құрылған Прогрессивті халық партиясының (ПХП) өкілі ретінде қатысты. Партияның президенттікке үміткері ретінде Чэапу дауыстардың 0,34% ғана жинады, ал партия заң шығарушы органда бір де бір орын жеңіп алмады. Партия 2005 жылғы сайлауға үміткерлерді тікелей қоймады. Чэапу 2011 жылы қайтадан партияның президенттікке үміткері болды; ол дауыстардың 0,3% алды, ал ПХП заң шығарушы органда орын жеңіп алмады.
Cheapoo participated in the 1997 general elections as the standard bearer of a reconstituted Progressive People's Party (PPP). As the party's candidate for president, Cheapoo won only 0.34% of the vote, while the party failed to win any seats in the legislature. The party did not field candidates in the 2005 elections. Cheapoo was once again the party's candidate for president in 2011; he received 0.3% of the vote, and the PPP won no seats in the legislature.
Өлім
Шепу 2020 жылдың 16 қыркүйегінде Нью-Джорджия штатының Колдуэлл қаласындағы бір ұлының үйінде қайтыс болды.
Cheapoo died at the house of one of his sons in Caldwell, New Georgia, on 16 September 2020.