Кіріспе

Bad Timing – 1980 жылы түсірілген, Николас Рогтың режиссерлік жұмысы, Арт Гарфункел, Тереза Расселл, Харви Кейтель және Денхолм Эллиотт бас рөлдерде ойнаған британдық психологиялық драма. Фильмнің сюжеті Венада тұратын американдық әйел мен психология профессорының арақатынасына шолу жасап, олардың даулы қарым-қатынасының мән-жайларын, әйелдің өзін-өзі өлтіруге талпынысын тергеп жатқан детектив арқылы сызықты емес флешбектер көмегімен ашады. Фильм шыққан кезде көп дау тудырып, оны өзінің дистрибьюторы – Ранк Ұйымы "ауру адамдар үшін ауру адамдар жасаған ауру фильм" деп атады және АҚШ-та Х рейтингісін алды. 2005 жылға дейін АҚШ-та үй бейнежазбаларында жарық көрмеді, содан кейін The Criterion Collection DVD нұсқасын шығарды.

Сюжет

Салқын соғыс кезінде Венада 20 жастағы американдық Милена Флаэрти өзін-өзі өлтіруге тырысқанда шамадан тыс доза қолданғаннан кейін жедел жәрдем бөліміне жеткізіледі. Оның қасында Алекс Линден, американдық психоаналитик, университет оқытушысы болып қалада тұрады. Дәрігерлер мен медбикелер Миленаның өмірін құтқару үшін күресіп жатқанда, Netusil тергеушісі оқиғаны тергей бастайды. Фрагментті флеш-бэктер арқылы әңгіме Алекс пен Миленаның махаббатының тарихын көрсетеді. Бір тойда танысқаннан кейін Алекс Миленаға таңғалады, ол - күрделі, бірақ еркін рухты әскери бала. Екеуі бір-бірімен қарым-қатынас жасайды, бірақ қарым-қатынастың басталуынан кейін, Милена ауыр депрессиядан зардап шегетіні және одан үлкен Стефанға үйленгені белгілі болады. Алғашында Алекс Миленаның еркін өмір салтын ұнатады, бірақ көп ұзамай оған ашуланады, өйткені ол еріксіз азғындық пен ішімдікке толы. Алекс Миленаны аңдып жүріп, ақырында Стефанмен некеде болғаны туралы оған қарсы шығады. Ол үйленудің платондық екенін және Стефан екеуінің енді бір-бірін сүймейтінін айтады. Осыған қарамастан, Алекс Стефанның өткенін зерттеп, жергілікті мемлекеттік органдардан Миленаның ажырасу туралы қалай әрекет етуі мүмкін екенін сұрайды, ол бұдан бас тартады. Алекс Миленаға қызғанышпен қарай береді, әрі оған ренжій бастайды. Бір даудан кейін Милена Алексті оны қанағаттандыру үшін жыныстық қатынасқа түсуге мәжбүрлейді, содан кейін ол өзін жек көреді. Бірде олар Мароккода демалып жүргенде, көліктері бұзылып, екі марокколық жігіт оларды көлікке отырғызады. Алекс жүк көлігінің төсегінде қалды, ал Милена екі ер адамның арасында отырады, олармен бірге жүріп, Алекс мұқият бақылайды. Уарзазатеге келгеннен кейін Алекс Миленамен бірге АҚШ-қа қайтуды ұсынады, онда ол Нью-Йорктегі ұстаздық лауазымына орналаса алады, бірақ ол олар "қазіргі уақытта" өмір сүретінін айтады. Милена Алекспен болған романтикаға күмән келтіре бастайды, өйткені ол оны зерттеу жағдайы ретінде қарастырып отырғанын дәлелдеді. Кейінірек Алекс оған оның пәтерінде түсірілген суреті туралы айтады, ол оны басқа ер адаммен көлде көрсеткен. Ол оған сол сурет бірнеше жыл бұрын Калифорнияда түсірілген өзінің және ағасының суреті екенін айтады, бірақ Алекс оған сенбейді. Келесі күні Алекс үйінің алдында мас Миленаға қарсы шығып, оның басқа еркекпен бірге болғанын ойлауға төзбейтінін айтады. Қыз оған қарсылық білдіргенде, ол оны шапалақпен ұрады. Кейінірек Милена оны пәтеріне шақырады, тек кабуки макияжымен оны мазақтап, өзін "жаңа Милена" деп мазақтап таныстырады. Ол қашып кетіп бара жатқанда, Милена терезеден оған айқайлап, көшеге заттарды лақтырып жібереді. Келесі күні түнде Милена Алекске мас күйінде өлімге ұмтылуын білдіретін дауыстық хабарлама қалдырады. Қазіргі уақытта дәрігерлер өліп бара жатқан Мелинаны қайта тірілтуге тырысқан кезде, Нетусил оқиғалардың тізбесін біріктіреді, ол өзін тек Миленаның досы ретінде таныстырған Алекспен сұхбаттасады. Алекстің оқиғасындағы уақыт сызығының сәйкессіздіктерін ашып, Нетусил шын мәнінде не болғанын анықтайды: Алекс Миленаның пәтерінде уды шамадан тыс мөлшерде алғандығын тауып, оның баяу құлдырағанын көріп, содан кейін есінен танып қалған кезде оны зорлады. Нетусилдің Миленаны зорлағанын дәлелдейтін дәлелдері болса да, ол Алекстен мойындауды ала алмайды. Стефан келіп, Миленаның трахеотомиядан кейін артық дозадан аман қалғанын айтады. Алекс ешқандай әсерсіз кетеді, бірақ кетер алдында Стефан өзінің қадір-қасиетіне қарағанда Миленуді жақсы көруі керектігін айтады. Біраз уақыттан кейін Алекс Нью-Йоркте таксиге отырғанда Миленаның Уолдорф Астория қонақ үйінің алдында өтіп бара жатқанын көреді. Ол қызды шақырады, ол оған қарай қысқаша бұрылып, трахеотомиялық жарақатты көрсетеді, содан кейін ол қашып кетеді.

Өндіріс

Фильм, Ранк Ұйымында Тони Уильямстың өндіріс көлемін арттыруға бағытталған фильмдер сериясының бірі болды. Ранк екі жылдың ішінде сегіз фильм түсірді, олардың көпшілігі консервативті таңдаулар болды, мысалы, 1978 жылғы "Отыз тоғыз қадам" фильмі – 1915 жылғы романның үшінші бейімделуі. "Нашар уақыт" фильмдердің арасында ең ерекшесі болды. Арт Гарфанкел фильм түсіріп жатқанда, оның сүйіктісі Лори Берд Нью-Йоркте өз-өзіне қол жұмсады.

Шығару

Bad Timing алғаш рет 1980 жылдың ақпан айында Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетілді, ал премьерасы 1980 жылдың 10 сәуірінде Лондонда болды. Фильм кейіннен 1980 жылдың 12 қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалінде көрсетілді, 22 қыркүйекте Нью-Йорк қаласында көрсетілді, ал 25 қазанда АҚШ-та кең экранға шықты.

Сыншыл реакция

Фильмге әртүрлі пікірлер айтылды. Бірі керемет деп тапты, енді бірі – дәмсіз. Ұлыбританиядағы премьера кезінде "Таймс" газетіндегі киносыншы Дэвид Робинсон Николас Ройгті "ерекше стиль мен жекелігі бар режиссер, назарды қызықтыруға және баурап алуға қабілетті" деп мақтады, сондай-ақ ерекше монтаж және мұқият қойылған сахналар туралы былай деп жазды: "Басқа біреудің қолында мұның бәрі тек алдау мен шатастыруға алып келуі мүмкін, бірақ осы фрагменттелген элементтер арқылы Ройг және оның тапқыр сценариші Йель Удофф толыққанды үйлесімді және қызықты оқиға мен қарым-қатынас құрайды". Фильмнің Ұлыбританиядағы дистрибьюторы "Ранк" көргендеріне қатты наразылық білдірді; бір басшы оны "ауру адамдардың ауру ойларымен жасаған фильм" деп атады. Осыған жауап ретінде фильмнің Ұлыбританиядағы барлық түпнұсқаларынан "Ранк" логотипі алынып тасталды. Джон Коулман "New Statesman" журналында фильм туралы өте жаман пікір жазды: "[Фильмнің] жалпы стилі уақыт желісімен ойын-сауыққа түседі". "Rotten Tomatoes" шолулар жинағында фильм 13 сыншының пікіріне сүйене отырып 46% рейтингке ие, ал орташа бағасы оннан жеті. Фильм 1980 жылы Торонто кинофестивалінің ең жоғары наградасы – "Көрермендер таңдауы" сыйлығын, сондай-ақ Лондон киносыншылары клубының "Үздік режиссер" сыйлығын алды.

Мұра

Фильмнің атауын музыкант Джим О'Рурк өзінің Bad Timing альбомы үшін пайдаланды, ол О'Рурк 1980-ші жылдары Николас Рог түсірген фильмдердің аттарымен атаған үш альбомнан тұратын трилогияның біріншісі болды. Ал қалған екеуі – Eureka (О'Рурктың 1999 жылғы альбомы, Рогтың 1983 жылғы «Еурека» фильмінен алынған атау) және Insignificance (О'Рурктың 2001 жылғы альбомы, Рогтың 1985 жылғы «Insignificance» фильмінен алынған атау). «Bad Timing» фильмі The Glove тобының 1983 жылғы «Blue Sunshine» альбомына, The Cure тобының Роберт Смит пен Siouxsie and the Banshees тобының Стивен Севериннің қосымша жобасына да жартылай шабыт берді. Смит айтуынша, The Cure тобының 1984 жылғы «The Top» альбомындағы «Piggy in the Mirror» әні де осы фильмнен шабыт алған. Фильм The Cure тобының 1996 жылғы «Wild Mood Swings» альбомындағы «Return» әнінің мәтінінде де еске алынады. Фильм АҚШ-та шектеулі көрсетілімде болды және қысқа мерзімге ғана кинотеатрларда көрсетілді. Фильмнің танымалдылығына қарамастан, кассадағы нәтижелері нашар болғандықтан, бастапқыда АҚШ-та үйге арналған видеода жарық көрмеді. Бірақ, телеарна құқықтарын Лос-Анджелестегі Z Channel кабельдік арнасы сатып алып, оны жиі көрсеткенінің арқасында фильм 1980-ші жылдары культты мәртебеге ие болды. Фильмнің фрагменттері Z Channel: Magnificent Obsession деректі фильмінде көрсетілді, бұл көп жыл бойы американдықтар үшін фильмді көрудің жалғыз мүмкіндігі болды. 2005 жылдың 20 қыркүйегінде фильм Criterion Collection арнасынан DVD форматында шықты. Бұл фильмтің АҚШ-та ресми түрде үйге арналған видео нұсқасы ретінде алғашқы шығарылымы болды.