Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Скрантон епархиясы (Dioecesis Scrantonensis) – АҚШ-тың Пенсильвания штатының солтүстік-шығысындағы Католик шіркеуінің Латын шіркеуіне қарасты діни басқармасы, яки епархиясы. 1868 жылдың 3 наурызында құрылған және Филадельфия архиепископиясының қарауындағы епархия. Скрантон епархиясының бас шіркеуі – Скрантон қаласындағы Санкт-Петер соборы.
Latin Catholic ecclesiastical jurisdiction in Pennsylvania, USA
The Diocese of Scranton (Dioecesis Scrantonensis) is a Latin Church ecclesiastical jurisdiction, or diocese, of the Catholic Church in northeastern Pennsylvania in the United States. It is a suffragan see of Archdiocese of Philadelphia, established on March 3, 1868. The mother church of the Diocese of Scranton is St. Peter's Cathedral in Scranton.
Аумағы
Скрантон епархиясына Скрантон, Уилкс-Барр, Уильямспорт, Хейзлтон, Нантикок, Карбондейл және Питтстон қалалары кіреді. Епархия Лакаванна, Лузерн, Брэдфорд, Сускехана, Уэйн, Тиога, Салливан, Вайоминг, Лайкоминг, Пайк және Монро округтерін қамтиды. Епархияның ауданы 8487 шаршы миль (21,981 км²).
The Diocese of Scranton includes the cities of Scranton, Wilkes Barre, Williamsport, Hazleton, Nanticoke, Carbondale and Pittston. The diocese comprises Lackawanna, Luzerne, Bradford, Susquehanna, Wayne, Tioga, Sullivan, Wyoming, Lycoming, Pike, and Monroe counties The area of the diocese is 8487 square miles (21,981 km2).
1700 жылдан 1800 жылға дейін
Америкадағы басқа британдық колониялардан өзгеше, Пенсильвания провинциясы католиктерді колонияға кіруден тыймады және дін қызметкерлерін түрмеге қамаумен қорқытпады. Дегенмен, колонияда мемлекеттік қызметке үміткер католиктерден мессаны бейімділік деп жариялап, Евхаристиядағы Мәсіхтің болуын жоққа шығаратындарына ант беру талап етілді. 1784 жылы, Америка революциясы аяқталғаннан кейін бір жыл өткен соң, Папа Пий VI Америка Құрама Штаттарының апостольдық префектурасын құрды, оған жаңа АҚШ-тың барлық аймағы кірді. 1787 жылы Джеймс Пелленц Балтимордан Сускехана өзенімен солтүстік-шығыс Пенсильванияға сапар шегіп, аймақ бойынша шашырап кеткен католиктерге рухани қызмет көрсетті. 1789 жылы Пий VI префектураны Балтимор епархиясына айналдырды, ол бүкіл АҚШ-ты қамтыды. 1791 жылы АҚШ-тың Құқықтар туралы биллі қабылданғаннан кейін католиктер толық түрде дін тану еркіндігіне қол жеткізді. 1793 жылы Сускехана өзенінің жағасында, Стоундинг Стоунға жақын жерде француз католиктердің French Azilum елді мекені құрылды. Ол француз революциясы мен Сен-Домингдегі құлдар көтерілісінен қашқан француз аристократтарына пана болды. 1790-шы жылдардың соңында тұрғындардың көп бөлігі Францияға қайтып оралды немесе АҚШ-тың басқа аймақтарына қоныс аударды.
Unlike the other British colonies in America, the Province of Pennsylvania did not ban Catholics from the colony or threaten priests with imprisonment. However, the colony did require any Catholics seeking public office to take an oath declaring mass to be idolatrous and denying the presence of Christ in the eucharist. In 1784, a year after the end of the American Revolution, Pope Pius VI erected the Apostolic Prefecture of United States of America, including all of the new United States. In 1787, James Pellentz traveled from Baltimore up the Susquehanna River into northeast Pennsylvania to minister to the Catholics scattered throughout the region. In 1789, Pius VI converted the prefecture to the Diocese of Baltimore., covering all of the United States. With the passage of the US Bill of Rights in 1791, Catholics received full freedom of worship. In 1793, the French Catholic settlement of French Azilum was founded on the banks of the Susquehanna River near Standing Stone. It was meant as a refuge for French aristocrats fleeing persecution in the French Revolution and slave uprisings in the French colony of Saint Domingue. In the late 1790s, most of the residents either moved back to France or settled elsewhere in the United States.
1800 жылдан 1860 жылға дейін
1808 жылы Папа Пий VII бүкіл Пенсильванияны қамтитын Филадельфия епархиясын құрды. Солтүстік-шығыс Пенсильвания келесі 60 жыл бойы осы жаңа епархияның құрамында болды. Пенсильванияның солтүстік-шығысына алғашқы католиктер негізінен ирланд және неміс тегінен шыққан. Аймақтағы ең алғашқы тұрақты католиктердің қоныстары 1819 жылы Френдсвиллде және 1813 жылы Сильвер-Лейкте құрылды. Бұл елді мекендердің католик тұрғындары, сондай-ақ аймақтағы басқа да адамдар Филадельфия епархиясынан келген дін қызметкерлерін кездейсоқ көріп тұратын. 1825 жылы епископ Фрэнсис Кенрик Джон О'Флиннді аймаққа алғашқы пастор ретінде жіберді. Ол солтүстік-шығыс Пенсильваниядағы он үш округ пен Нью-Йорктің оңтүстік аймағындағы бес округтегі католиктерге жауапты болды. Солтүстік-шығыс Пенсильваниядағы алғашқы шіркеу 1825 жылы Сильвер-Лейк маңында салынды. О'Флинн 1829 жылы Данвиллде қайтыс болды, оның орнын Уильям Клэнси басты. Клэнси 1834 жылы аймақтан кетіп, 1836 жылы епархия оның орнына Генри Фитцсимонсты жіберді. Фитцсимонс 1832 жылы шіркеу салынған Карбондейлде тұрақтап қалды. 1838 жылы епархия Джон Винсент О'Райллиді аймаққа көмектесу үшін жіберді. Ол Сильвер-Лейкте тұрды. 1842 жылы аяқталған Сент-Мария шіркеуі Уилкс-Барредегі алғашқы католик шіркеуі болды. Скрантондағы алғашқы шіркеу 1852 жылы қазіргі Нәресте шіркеуі орналасқан жерде салынды. Уильямспортта 1855 жылы неміс тобы алғашқы католик шіркеуін, Сент-Бонифацийді, тұрғызды.
In 1808, Pope Pius VII erected the Diocese of Philadelphia, covering all of Pennsylvania. Northeastern Pennsylvania would remain part of this new diocese for the next 60 years. The first Catholic settlers in northeastern Pennsylvania were mainly of Irish and German descent. The earliest permanent Catholic settlements in the region were founded at Friendsville in 1819 and Silver Lake in 1813. Catholic residents of these settlements, along with others in the region, occasionally saw priests sent from the Diocese of Philadelphia. In 1825, Bishop Francis Kenrick sent John O'Flynn to the region to serve as its first resident pastor. He was responsible for Catholic resident in thirteen counties in northeastern Pennsylvania and five counties in the Southern Tier of New York. The first church in northeastern Pennsylvania was built in 1825 near Silver Lake. O'Flynn died at Danville in 1829, and was succeeded by William Clancy. Clancy departed the region in 1834 and in 1836 the diocese sent Henry Fitzsimmons to replace him. Fitzsimmons took up his residence in Carbondale, where a church had been built in 1832. In 1838, the diocese sent John Vincent O'Reilly to assist in the region. He took up his residence at Silver Lake. St. Mary's church, finished in 1842, was the first Catholic church in Wilkes Barre. The first one in Scranton was built in 1852 on the site of the present day Church of Nativity. In Williamsport, a German group erected the first Catholic church, St. Boniface, in 1855.
1860 жылдан 1900 жылға дейін
Скрантон епархиясы 1868 жылдың 3 наурызында Рим папасы Пий IX-ы Филадельфия архиепархиясынан аумағын алып, құрылған. Рим папасы Филадельфиялық Монсеньор Уильям О’Хараны жаңа епархияның алғашқы епископы етіп тағайындады. О’Хара епископ болған кезде епархияда 25 000 католик, 47 шіркеу, 25 діни қызметкер және екі шіркеу мектебінде 4 оқушы болған. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында көмір өндіру саласындағы жұмыстарға тартылған славян және итальян иммигранттары епархиядағы католик халқының жартысын құрады. 1971 жылы О’Хара Майкл П. Стэкті қаржылық тәртіпсіздіктерге байланысты Уильямспорттағы Annunciation Parish шіркеуінің пасторы лауазымынан шеттетуге мәжбүр болды. Стэк О’Хараға қарсы сотқа жүгінді, бұл 1881 жылға дейін жалғасқан сот процесіне бастады, сонда Пенсильвания Жоғарғы соты О’Хараның пайдасына шешім шығарды. 1896 жылы Рим папасы Лео XIII Михаэль Хобанды О’Хараға көмектесу үшін епархияның көмекші епископы етіп тағайындады. Кейін 1896 жылы Оңтүстік Скрантонның көмір өндіру аймағындағы Sacred Hearts шіркеуінде алауыздық туды. Шіркеудегі ағылшын тілінде сөйлейтін шахтерлер, кен орындарына поляк иммигранттарының көптеп келуіне күдікпен қарады, олардың жалақыны төмендетуінен қорқып. Польшалық шіркеушілер неміс пасторының шіркеуді басқаруын ұнатпады. 1896 жылдың қазан айында 250 отбасы шіркеуден шығып, жаңа шіркеу салып, епархиядан Санкт-Станиславты жаңа шіркеу ретінде мойындауды сұрады. Хобан оған рұқсат бермеді. 1887 жылдың наурыз айында поляк діни қызметкері Франсис Ходур Санкт-Станиславтың пасторы болды, ал Хобан оны келесі аптада қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. 1898 жылдың қыркүйегінде Ходур Хобанға келісім туралы ұсыныс жасады, бірақ ол қабылдамады. Содан кейін Ходур Римге жол тартты және өз ісін қайта қарауды сұрады, бірақ оның өтініші қабылданбады. 1898 жылдың қазан айында Хобан Ходурды қауымнан шығарды. Ол және оның жамағаты ақырында Польша Ұлттық Католик Шіркеуін құрып, Рим-католик шіркеуімен толық байланысты үзіп тастады. О’Хара 1899 жылы 31 жылдық епископтық қызметтен кейін қайтыс болғанда, епархияда 125 000 католик, 78 шіркеу, 130 діни қызметкер және 40 шіркеу мектебінде 12 000 оқушы болды. Өзінің қызметі барысында ол Ұлы депрессияның экономикалық салдарына қарамастан, епархияда жеті приход және он төрт мектеп құрды. Пий XI 1936 жылы Рали епархиясынан епископ Уильям Хафиді көмекші епископ етіп тағайындады. 1938 жылы О’Райли қайтыс болғаннан кейін Хафи Скрантон епископы болды. Хафи жаңа шіркеулер құрды, ғимараттардың санын арттырды және діни қызметкерлер мен діни ұйымдардың санын көбейтті. Ол 1954 жылы 18 жылдық қызметтен кейін қайтыс болды. Питтсбург епархиясының Монсеньоры Джером Ханнан 1954 жылы Папа Пий XII тағайындаған Скрантонның келесі епископы болды. Ол қызмет еткен кезеңде Ханнан канцлерлік ғимаратының және 1962 жылы Дальтондағы X Пий семинариясының құрылысын қадағалады. Ханнан 1965 жылы қайтыс болды. Оның орнына 1966 жылы Папа Пауыл VI тағайындаған Альтуна Джонстаун епархиясынан епископ Дж. Кэрролл МакКормик келді. МакКормик 1983 жылы зейнетке шықты. Папа Иоанн Павел II кейін Скрантонның келесі епископы ретінде АҚШ-тың әскери викариатынан көмекші епископ Джон О’Коннорды тағайындады. Алайда О’Коннор 1984 жылы Нью-Йорк архиепархиясының архиепископы болып тағайындалғанға дейін бір жылдан аз уақыт қызмет етті.
The Diocese of Scranton was erected on March 3, 1868, by Pope Pius IX, taking its territory from the Archdiocese of Philadelphia. The pope appointed Monsignor William O'Hara of Philadelphia as the first bishop of the new diocese. When O'Hara became bishop, the diocese had a Catholic population of 25,000 with 47 churches, 25 priests, and two parochial schools with four students. By the late 19th and early 20th centuries, Slavic and Italian immigrants, attracted by jobs in the coal mining industry, comprised half of the Catholic population in the diocese. In 1971, O'Hara removed Michael P. Stack from his position as pastor of the Church of the Annunciation Parish in Williamsport due to financial mismanagement. Stack then sued O'Hara, starting a legal battle that would last until 1881, when Supreme Court of Pennsylvania ruled in O'Hara's favor. In 1896, Pope Leo XIII appointed Michael Hoban as coadjutor bishop of the diocese to assist O'Hara. Later in 1896, a schism erupted at Sacred Hearts Parish in the coal mining area of South Scranton. The English speaking miners in the parish were suspicious of an influx of Polish immigrants into the mine fields, fearful that they would drive down wages. The Polish parishioners did not like how their German pastor ran the parish. In October 1896, 250 families left the parish, built a new church and requested recognition from the diocese for St. Stanislaus as a new parish. Hoban refused to give it. In March 1887, Frances Hodur, a Polish priest became the pastor of St. Stanislaus; Hoban suspended him the next week. In September 1898, Hodur submitted a compromise proposal to Hoban, which he rejected. Hodur then traveled to Rome to appeal his case, but was rejected. In October 1898, Hoban excommunicated Hodur. He and his congregation eventually set up the Polish National Catholic Church, establishing a permanent break with the Roman Catholic Church. When O'Hara died in 1899 after 31 years as bishop, the diocese had a Catholic population of 125,000, with 78 churches, 130 priests, and 40 parochial schools with 12,000 students. During his tenure, he established seven parishes and fourteen schools in the diocese, despite the economic ravages of the Great Depression. Pius XI appointed Bishop William Hafey from the Diocese of Raleigh as coadjutor bishop in 1936. Hafey became bishop of Scranton after O'Reilly died in 1938. Hafey created new parishes, multiplied the number of buildings, and increased the number of priests and religious. He died in 1954 after 18 years in office. Monsignor Jerome Hannan of the Diocese of Pittsburgh became the next bishop of Scranton, named by Pope Pius XII in 1954. During his tenure, Hannan oversaw the construction of the chancery building and in 1962 Saint Pius X Seminary in Dalton. Hannan died in 1965. His replacement as bishop was Bishop J. Carroll McCormick from the Diocese of Altoona Johnstown, named by Pope Paul VI in 1966. McCormick retired in 1983. Pope John Paul II then named Auxiliary Bishop John O'Connor from the Military Vicariate for the United States as the next bishop of Scranton. However, O'Connor served less than a year before being elevated to archbishop of the Archdiocese of New York in 1984.
1984 жылдан 2000 жылға дейін
1984 жылы Иоанн Павел II Скрантонның көмекші епискобы Джеймс Тимлинді епархияның сегізінші епискобы етіп тағайындады. Тимлин Скрантон тумасы болған және Скрантон епархиясына епископ болған алғашқы адам еді. Қызмет еткен кезеңінде Тимлин Екінші епархиялық синодты өткізді, Епископтың жылдық қайырымдылық қорына бастама көтерді және дін қызметкерлерінің жетіспеуі салдарынан шіркеулерді кең ауқымда қайта құруға жетекшілік етті. Ол католик мектептері үшін жаңа саясат енгізді, ол аймақтық біріктірулерді, қазіргі заманғы ғимараттар салуды, қаржы жинаудың жаңа тәсілдерін және ата-аналар, пасторлар мен епархия арасында операциялық шығындарды әділ бөлісуді қамтыды. 2003 жылы Тимлин Скрантон университетінің бітіру салтанатына қатысудан бас тартты, себебі құрметті диплом алған Крис Мэтьюс абортты қолдаған.
In 1984, John Paul II appointed Auxiliary Bishop James Timlin of Scranton as the eighth bishop of the diocese. Timlin was the first native of Scranton to become its bishop. During his tenure, Timlin held the Second Diocesan Synod, established the Bishop's Annual Appeal and presided over a major restructuring of parishes as a result of the priest shortage. He introduced a new policy for Catholic schools consisting of regional mergers, construction of modern facilities, new fundraising efforts and a more equitable sharing of operational costs between parents, pastors and the diocese. In 2003, Timlin refused to attend the commencement ceremonies for the University of Scranton because of the pro choice stance of honorary degree recipient Chris Matthews.
2000 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2002 жылы Тимлин зейнеткерлікке шыққаннан кейін Иоанн Павел II 2003 жылы Филадельфияның көмекші епископы Джозеф Мартиноны Скрантон епархиясының келесі епископы етіп тағайындады. 2004 жылы епархия Сент-Пий X семинариясын жапты. 2008 жылы Мартино Скрантон епархиясында 30 жыл бойы қызмет еткен Католик мұғалімдер қауымдастығының аккредитациясын жойды. Ол оның орнына епархиялық мұғалімдер бірлестігін құрды. Мұғалімдер кәсіби одағының жетекшісі бұл жаңа ұйымды "компаниялық одақ" деп сипаттады. Епархиядағы төрт католик университеті мен колледжінің президенттері Мартиномен кездесуді сұрағанда, ол олардың дін, иман және мораль туралы барлық курстарының оқу жоспарларын көрсетуді талап етті. Президенттер бұл талапты қабылдамады, профессорлардың оқу жоспарларына құқығы бар екенін мәлімдеді. 2013 жылғы мәлімет бойынша, Бамбера епархияның қазіргі епископы болып табылады.
After Timlin retired in 2002, John Paul II named Auxiliary Bishop Joseph Martino of Philadelphia in 2003 as the next bishop of Scranton. In 2004, the diocese closed Saint Pius X Seminary. In 2008, Martino decertified the Scranton Diocese Association of Catholic Teachers, which had functioned in the diocese for 30 years. He replaced it with a diocesan association of teachers. The head of the teachers union described this new organization as a "company union". When the presidents of four Catholics universities and colleges in the diocese asked to meet with Martino, he demanded to see syllabi of all their courses on religion, faith and morals. The presidents refused this request, stating that their professors owned the syllabi. As of 2013, Bambera is the current bishop of the diocese.
2020 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін
Тимлин, Бамбера және Скрантон епархиясы 2020 жылдың шілдесінде үш ер адам тарапынан сотқа берілді. Олар епархияның дін қызметкерлерінен кәмелетке толмаған шағында сексуалдық зорлық көргендерін мәлімдеді. Екі талапкер 1970 жылдары Лакаванна округындағы дін қызметкері Майкл Дж. Пуликардың зорлық-зомбылық жасағанын айтты. Үшінші талапкер 1982-1983 жылдары Хазлтон қаласындағы "Біздің әйелдің рақымы" приходының көмекші пасторы Ральф Н. Ферральдоның зорлық-зомбылық жасағанын мәлімдеді. 2020 жылдың тамызында дін қызметкерлеріне қатысты сексуалдық зорлық-зомбылық туралы 30 жаңа сот процесі епархияға қарсы ашылғаны белгілі болды.
Timlin, Bambera and the Diocese of Scranton were sued in July 2020 by three men claiming sexual abuse when they were minors by diocese priests. Two plaintiffs alleged abuse by Michael J. Pulicare, a priest in Lackawanna County in the 1970s. The third plaintiff claimed abuse by Ralph N. Ferraldo, an assistant pastor at Our Lady of Grace Parish in Hazleton from 1982 to 1983. In August 2020, it was revealed that 30 new lawsuits related to sexual abuse allegations against clergy were being filed against the diocese.