Кіріспе

Британ жазушысы, тыңшы және дипломат (1887–1970)

Сэр Роберт Гамильтон Брюс Локхарт, KCMG (2 қыркүйек 1887 – 27 ақпан 1970) – британдық дипломат, журналист, автор және құпия агент. Оның 1932 жылғы «Британдық агенттің естеліктері» кітабы.

Өмірбаян

Ол Фиф қаласының Анструтерінде, Шотландияның Айршир аймағындағы Бейт қаласындағы Спиер мектебінің алғашқы директоры Роберт Брюс Локхарттың ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасы Флоренс Стюарт Макгрегор болса, оның басқа да ата-тегінде Брюстерлер, Гамильтон, Каммингстер, Уоллестер және Дугластар бар. Ол Аучинлек Босвеллмен туыстық байланыста екенін айтқан. "Британдық агенттің естеліктерінде" ол: "Менің тамырымда бір тамшы да ағылшын қаны жоқ" деп жазды. Ол Эдинбургтегі Феттс колледжінде білім алды. Оның отбасының көп бөлігі мектеп мұғалімдері болды, бірақ оның кіші інісі, сэр Роберт Макгрегор Макдональд Локхарт, Үндістан армиясының генералы болды. 1947 жылдың 15 тамызында, Британдық Үндістан екі тәуелсіз доминион – Үндістан мен Пәкістанға бөлінген күні, ол Үндістан армиясының соңғы бас қолбасшысы болып тағайындалды. Оның ағасы Джон Брюс Локхарт Седберг мектебінің директоры болды, ал оның шөберелері Раб Брюс Локхарт және Логи Брюс Локхарт Лоретто мен Грешем мектептерінің директорлары болды. Оның шөбере інісі Саймон Брюс Локхарт Гленлион Норфолк мектебінің директоры қызметін атқарды.

Малайзия

21 жасында Локхарт Малайяға екі ағасын қосылу үшін барды, олар онда резеңке плантацияларымен айналысып жатқан еді. Өзінің айтуынша, оны Негери Сембилан провинциясындағы Пантай маңында жаңа резеңке плантациясын ашуға жіберген, онда "басқа еуропалықтар жоқ" еді. Содан кейін ол "Дато Клананың әдемі тәрбиеленушісі Амайды алып қашу арқылы шағын сенсация тудырды, ол жергілікті малайлық ханшайым болды – менің алғашқы махаббатым". Бірақ Малайяда үш жыл, ал Амаймен бір жыл өткен соң, "дәрігерлер безгек диагнозы қойды, бірақ мені улағандар да болды" деді ол. Оның ағасы мен туысы "менің әлсіреген денеме көлікке салып, Жапония және Америка арқылы үйге қайтарды". Аталған Дато Клана – Сунгей Уджонның басшысы, Негери Сембиланның Тоғыз штатының ең маңыздысы, оның сарайы Ампанган қаласында орналасқан еді.

Бірінші Мәскеуде орналасу

Локхарт британдық Сыртқы қызмет емтиханын сәтті тапсырып, 1912 жылдың қаңтарында Мәскеуге вице-консул болып тағайындалды. Ол 1914 жылдан 1917 жылға дейін Бірінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігінде Мәскеудегі британдық бас консулының міндетін атқарды. 1917 жылдың басында ақпан революциясы басталғанда ол сол жерде болды, бірақ сол жылдың соңында большевик революциясынан аз уақыт бұрын кетіп қалды. Локхарт: «Мен Санкт-Петербургтен Керенский-Корнилов дуэлі басталар кезде шықтым. Мен большевик революциясына алты апта бұрын Лондонда болдым» дейді. 1912 жылы Ресейге келген кезде, Кембриджден Локхарт есімді дарынды футболшы келгені туралы әңгіме тарады, және оны Морозов тоқыма фабрикасының командасына шақырды, ол Мәскеуден шығысқа қарай 50 шақырым жерде ойнайтын. Мақта фабрикасының директоры Англияның Ланкашир округынан шыққан. Локхарт 1912 жылғы маусымның көп бөлігінде ойнады, және оның командасы сол жылы Мәскеу лигасының чемпионы атанды. Ол жеңіп алған алтын медаль Шотландия Ұлттық кітапханасының қорында сақталады. Алайда, ұлы ойыншы – Брюстің ағасы Джон еді, ол Шотландия үшін регби ойнаған, және оның өзі мойындағанынша, Брюс командадағы орнына лайық болмады және тек спортқа деген сүйіспеншілігі үшін ойнады. Локхарт сондай-ақ Рансомға ғашық болған Троцкийдің хатшысы Евгения Петровна Шелепинаға 1919 жылы Ресейден кетуіне көмектесті; ол 1924 жылы Рансомқа үйленді. Ол большевиктер режиміне қарсы «Локхарт қастандығын» ұйымдастырды деген айып тағылды, және 1918 жылы Кремльде тұтқын ретінде біраз уақыт қамауда болды, өлім жазасына кесіледі деп қорқыды. Алайда ол соттан өзінің әріптесі, Лондондағы большевик үкіметінің өкілі, пропагандалық қызметпен айналысқандығы үшін тұтқындалған Максим Максимович Литвиновпен алмасу арқылы құтылды. Локхарт 1918 жылдың 25 қарашасында ашық тыңдауда Жоғарғы революциялық трибунал алдында ісін қашықтықтан қарады. Сотта 20-ға жуық айыпталушы сотқа тартылды, олардың көпшілігі прокурор Николай Крыленконың ісі бойынша Мәскеуде американдықтар немесе британдықтар үшін жұмыс істеген. Локхарт пен Райли екеуіне де, егер олар Кеңес Одағында табылса, өлім жазасы берілді. Локхарт Малайя мен Ресейдегі өмірі туралы 1932 жылы жарық көрген «Британдық агенттің естеліктері» атты автобиографиясында жазды, бұл кітап бестселлерге айналды, ал революция туралы тараулары 1934 жылы «Уорнер Бразерс» компаниясы түсірген «Британдық агент» фильміне негіз болды.

Қаржылық

1919 жылдың қарашасында Локхарт Прагадағы британдық елшілігінің коммерциялық хатшысы болып тағайындалды. 1922 жылдың соңында, жеке қарыздары ресми жалақысын асып, жаңалықты қалайтыны сезіліп, ол Сыртқы істер қызметінен кешіп, бұрын құрылысына қатысқан Anglo Czechoslovakian Bank-те Прагадағы лауазымды қабылдады. 1925 жылы Локхарт Лондондағы, бірақ Орталық Еуропа мәселелеріне маманданған Anglo International Bank-те жұмыс істеді. 1928 жылға қарай, қайта қарызға батып, көңілі тоқыраған ол журналистикада жаңа мансап іздеді. Локхарт осы жылдардағы Орталық Еуропадағы тәжірибесін өзінің екінші автобиографиялық томына, "Retreat from Glory" (1934) кітабына түсірді.

Журналистика

Қаржы әлемінен кеткеннен кейін Локхарт Лорд Бивербуктың Evening Standard газетіне қосылды. Ол газеттің "Лондондықтардың күнделігі" бағанасының редакторы болды және көп ішетінімен және жартылай бұзық өмір салтымен белгілі болды. Оның беделін арттырған нәрсе – оның ресейліктерге түскеніне және кеңес агентімен айырбасталғанына қарамастан, Лондондағы кеңес елшілігімен ерекше жақсы қарым-қатынаста болды, олардан жыл сайын икра сыйлық алды. Ол сондай-ақ Бивербруктың Империялық еркін сауда науқанын ұйымдастыруға көмектесті. 1930 жылдары Локхарт бірнеше кітап жариялай бастады, олар 1937 жылы жазуды толық уақытты кәсіп етіп алуға мүмкіндік беретіндей сәтті болды.

Өлім және мұра

Локхарт 1970 жылдың 27 ақпанында 82 жасында қайтыс болды және 2054 фунт стерлингке бағаланған мүлік қалдырды. Оның қайтыс болған кездегі мекенжайы – Брукссайд, Дитчлинг, Сассекс. 1983 жылғы британдық «Рейли, аса шебер тыңшы» телесериалы оның ұлының кітабы негізінде жасалған. Сериалда Локхарт рөлін актер Иан Чарльсон сомдады.

Құрметтер

Михаил және Георгий орденінің қанатты қолбасшысы (1943).