Кіріспе

Оруэлл өмірінің бір бөлігін Бирмада, баяушы рөліне ұқсас қызметте өткізді, бірақ оның оқиғасының автобиографиялық екендігі күмәнді, оны шындыққа немесе ойдан шығарылғанға жатқызуға нақты дәлелдер жоқ. 1950 жылы қайтыс болғаннан кейін, эссе бірнеше рет қайта басылды, соның ішінде "Солпанды ату және басқа эсселер" (1950), "Киттің ішінде және басқа эсселер" (1957) және "Таңдалған жазбалар" (1958) жинақтарына енді. 2022 жылғы сұхбатында Оруэллдің ұлы Ричард Блэр, "Солпанды ату" эссесінің әкесінің ең жақсы екі эссесінің бірі екенін, оның қатарында "Аспап" эссесі де бар екенін айтты.

Контекст

Британ империясы 63 жыл (1823-1886) аралығында бірте-бірте Бирманы аннексиялады, осы кезеңде үш ағылшын-бирман соғысы болды, және оны Британдық Үндістанға қосты. 1937 жылға дейін Үндістанның провинциясы ретінде басқарылды, содан кейін ол 1948 жылдың 4 қаңтарында тәуелсіздік алған жеке, өзін-өзі басқаратын колонияға айналды. Жұмысшы табының өміріне үлкен қызығушылық танытқан Оруэлл, Үндістанда орта таптық отбасында дүниеге келген, бірақ Ұлыбританияда өскен, 1922-1927 жылдары Бирмадағы Британдық Үнді Императорлық Полициясында көмекші инспектор болып қызмет еткен. "Мулмейнде бұрын көптеген пілдер болған", олар ағаш фирмаларында тірек таситын. "Жай үйретілген пілдер ғасырлар бойы Бирма халқының өмірінің бір бөлігі болған, ал сирек кездесетін және құрметті ақ піл буддалық аңыздарда тазалық пен күш символы деп есептеледі". Оруэлл 1926 жылы Мулмейнге көшкен кезде "ол, әлдебір жағынан, өзі қатысқан отаршылдық мемлекетке қатысты бейтарап болды. Киплингке тән Радж романтикасы оның жұмысының күнделікті шындығымен тозды, ол "Империяның лас жұмысын" жақыннан көрді". Оруэлл Британ империясына деген наразылығын айқын жеткізеді: "Мен империализмнің жаман нәрсе екеніне көз жеткіздім, мен барлығын бирмалықтар үшін, ал оларды қысымға ұшыратқан британдықтарға қарсы болдым". Британдық отаршылдық билігін жүзеге асыру арқылы ол өзінің бостандығынан айырылып, бирмалықтарды қанауда.

Жеңімпаз және жеңімпаз

Оқиғаның баяндаушысының жағдайы бүкіл эсседе перспективасыздық пен маңызды емес екендігімен сипатталады. Ол өзінің билеуші топтың мүшесі болғанына қарамастан, бірмалықтардың көпшілігі өзін елемейтінін немесе жек көретінін айтады. Ол алғашқы сөйлемде: "Мен көптеген адамдар тарапынан жек көрілді – менің өмірімде осының осылай болуы үшін жеткілікті маңызды болған жалғыз жағдай" дейді. Тек өлтіруді күту арқылы жергілікті тұрғындар оны "бір сәтте бақылауға тұрарлық" деп санайды. Ол полиция қызметкері ретінде жергілікті тұрғындардың жиі мазаққа түскенін, сондай-ақ оңай нысана болған кез келген еуропалықтың да осыған ұшырағанын айтады. Оруэлл бірмалықтардың өзіне деген жаушылығын еске түсірді, "соңында мені кездесетін жас жігіттердің мазақтайтын сары беттері, мен қауіпсіз қашықтықта болғанда маған айқайлаған қорлаулар менің жүйкелеріме қатты тиді". Ол "Мен қызмет еткен империяны жек көру мен менің жұмысымды мүмкін емес етуге тырысқан зұлым рухты жандарға деген ашуымның арасында қалдым" деп еске алады. Баяндаушы жергілікті тұрғындарды "кішкентай жандар" деп сипаттағаннан өзгеше, пілді "үлкен жан" деп атайды және оны жергілікті тұрғындардан жоғары мәртебеде ұстайды деп санайды. Бұл біршама парадоксалды, өйткені баяндаушының өзінің жұмысы ар-ұятсыздыққа толы және оны "Империяның лас істерін жақыннан көруге" мәжбүрлейді. Баяндаушы "жас буддист дін қызметкерлерін" "барлығынан нашар" деп атап, "буддист дін қызметкерінің ішегіне пышақ тігуге" қуанатынын айтады. Пілді өлтіргеннен кейін, баяндаушы оның "кулиді" өлтіргеніне қуанғанын, себебі бұл оған толыққанды заңдық негіз бергенін ойлайды. Эссе оның осы пілді не үшін өлтіргенін олар түсіне ала ма деп ойланумен аяқталады, өйткені ол тек өз беделін сақтап қалуды қалайды.

Ар-ұждан

Баяндамашының санасы оны қатты мазалайды, өйткені ол "қызмет еткен империясына деген жек көру" мен "жұмысын мүмкін емес етуге тырысқан зұлым, кішкентай жандарға деген ашу" арасында қалған.

Фильмге бейімделу

2015 жылы «Пілді ату» атты туынды режиссер Хуан Пабло Роти және «Оскар» сыйлығына ұсынылған сценарист Алек Соколовтың қысқаметражды фильміне бейімделді. Фильм Непалда, Барри Слоун Эрик Блэр рөлінде түсірілді.

Өлеңдік

Оқиғаның шындыққа немесе ойдан шығарылғанға жататындығы күмәнда тудырып отыр. Джордж Оруэллдің өмірбаяндамасында Бернард Крик Оруэллдің өзінің пілді атқандығына күмән келтірді. Оруэллдің осы әрекетіне байланысты тәуелсіз куәлік табылған жоқ, сондай-ақ оқиға туралы ресми жазба да болған жоқ, бұл құнды мүліктің жойылғандығын ескергенде, өте ерекше жағдай. Оруэллдің толық жинағының редакторы Питер Дэвисон, Оруэллдің Бірмадағы замандасы болған Джордж Стюартпен жасаған сұхбатын кірістірген, ол Оруэллдің пілді атқандығы үшін жаза ретінде Катарға ауыстырылғанын айтқан. "Піл кез келген ағаш өңдеу фирмасы үшін құнды актив саналды және Оруэлл мұндай қажетсіз қырғын үшін қатаң жазаға тартылар еді. Осы оқиғадан көп өтпей ол Мулмейннен Жоғарғы Бирмадағы Ката деген тыныш жерге ауыстырылды". Дэвисон толық жинаққа 1926 жылғы 22 наурыздағы "Рангун газетінен" алынған хабарды да қосты, онда майор Э.К.Кенни ұқсас жағдайда пілді атқандығы сипатталған. Бір биограф Оруэллдің әйелі Соня Браунэллден сұрағанда, ол: "Әрине, ол бір [sic] пілді атты. Ол өзі айтты. Неге сендер оның сөзіне күмән келтіресіздер!" - деді.