Кіріспе

Гудалур – Үндістанның Тамил Наду штатындағы Нилгирис ауданындағы муниципалитет және талук.

Тілдер

Гудалур талуының Пандалур және Гудалур деп екіге бөлінуі нәтижесінде тамил халқы саны бойынша екінші орынға түсіп қалды. Дегенмен, тамилдер мен малаялилер де британдық плантациялар кезінде осы аймаққа көшіп келгендер, дәл Кодагу, Девикулам және Пирмеде сияқты, бұл жерлер бастапқыда жергілікті тайпаларға тиесілі болған. 2011 жылғы халық санауы бойынша Гудалурдың халқы 49 535 адамды құрады, онда әр 1000 еркекке 1032 әйел шақтап, ұлттық орташа көрсеткіш 929-дан асып түсті. 6 жасқа дейінгі балалардың саны 5 359 болды, оның ішінде 2 719 ұл және 2 640 қыз. Халықтың 27,66% жоғары касталық топқа және 3,65% жоғары тайпалық топқа жатты. Қаланың сауаттылық деңгейі 79,48% құрады, ал ұлттық орташа көрсеткіш 72,99% болды. 2011 жылғы діни санақ мәліметтері бойынша Гудалур халқының 59,83% индуист, 26,01% мұсылман, 14,1% христиан, 0,01% сикх, 0,05% басқа діндерді ұстанады және 0,01% дінге жатпайды немесе діни ұстанымын білдірмеді.

Климат

Гудалур теңіз деңгейінен шамамен 3500 фут (1067 м) биіктікте орналасқан. Жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 3000 мм құрайды. Жаңбырдың 75%-ы оңтүстік-батыс муссоны (маусым мен тамыз аралығында) және солтүстік-шығыс муссоны (қазан мен қараша аралығында) кезінде жауады, бірақ жалпы жауын-шашынның 15%-ы солтүстік-шығыс муссонының үлесіне тиеді, ал жаңбырдың 8%-ы ыстық ауа райында және 2%-ы қыс айларында жауады. Қаңтар мен наурыз айларында ауа райы көбінесе құрғақ болады, бірақ оңтүстік-батыс муссонының әсерінен ылғалдылық біртіндеп арта бастайды.

Саясат

Пон Жаяселан – Гудалур сайлау округінің депутаты. Гудалур сайлау округі Нилгири ауданындағы үш сайлау округінің бірі болып табылады және Гудалур сайлау округі Нилгири сайлау округінің (Лок Сабха) құрамына кіреді.

Тарихқа дейінгі кезең

Тарихшылар бұл аймақтарда адамдар Мәсіхке дейін кем дегенде он ғасыр бұрын қоныстанған деп санайды. Қазіргі Вайанад ауданының төбелерінде Жаңа тас дәуірі цивилизациясының көптеген дәлелдерін көруге болады. Эдаккал үңгірлерінде неолит дәуірінен 6000 жыл бұрын жасалған жартасқа ойылған суреттер бар. Бұл ауданның жазба тарихы тек 18 ғасырдан бастап қолжетімді. Ежелгі заманда бұл жерді Веда тайпасының раджалары билеген.

Ежимала патшалығы

Гудалур аймағының, Вайнад ауданының, Касарагод, Каннур, Вайнад және Кожикод аудандарының, қазіргі Кераланың солтүстік бөлігіндегі жазба тарихының ең ерте кезеңінде Наннандар (Мушика әулеті) билік етті, кейін олар Колатирилер деп аталды. Саяси жағынан аймақ Ежимала Корольдығының құрамына кірді, астанасы қазіргі Каннур ауданындағы Ежимала қаласында орналасқан. Ежималаның ең танымал патшасы – Наннан, оның мемлекеті Гудалур, Нилгири және Коимбатордың солтүстік бөліктеріне дейін жеткен. Сангам әдебиеттерінде айтылуынша, Наннан 5 ғасырда Чераларға жеңілген соң, өлім жазасынан бұрын Вайнад тауларына паналаған.

Коттайам патшалығы

Колатири доминионы ішкі келіспеушіліктердің нәтижесінде Кадатанду (Вадакара), Рандатара немесе Поянад (Дхармадом), Коттайам (Талассери), Нилешварам, Ируважинаду (Паноор), Курумбранад сияқты 10 тәуелсіз княздыққа бөлінді, олар жеке патшалық әміршілермен басқарылды. Колатири доминионының ең солтүстік бөлігінде орналасқан Нилешварам әулеті орта ғасырдың басында Колатунду және Каликуттың Заморинімен туыс болған. Коттайам корольдік отбасының (осы жердегі Коттайам – Талассери маңындағы Коттайам Малабар, оны Оңтүстік Кераладағы Коттайаммен шатастырмау керек) шығу тегі құпияға толы. Коттайам раджасы Колатири есебінен өзінің жартылай тәуелсіз княздығын құрғандығы айтылады. 10 ғасырда аймақ бұрынғы Коттайам, Вайанда және Гудаллур талуктарын қамтыды және Пураикижанад деп аталды, ал оның феодалдық мырзасы Пураикижарлар болды. Тхрунелли жазбалары 11 ғасырдың басында Пураикижар отбасының екі тармаққа – Үлкен (Муткуру) және Кіші (Еламкуру) – бөлінгенін көрсетеді. 17 ғасырда Коттайам Малабар Пураикижанад (Пуранаттукара) раджаларының астанасы болды. Ол Мота, Елая және Муннаркур раджалары деп белгілі жеке сарайлармен басқарылатын үш бөлікке – Шығыс, Батыс және Оңтүстікке – бөлінді. Коттайам раджалары өз ықпалын Кодагу шекарасына дейін кеңейтті. 17 ғасырдың соңында олар Талассери талугінің аумағын Ируважинаду Намбиарларымен бөлісті және қазіргі Вадакара, Квиланди және Тамарасери талуктарының шығыс бөлігін құрайтын Солтүстік Вайанад және Тамарасеридің кішкентай ауылын иеленді.

Карнатиктердің Вайанад пен Гудалурға басып кіруі

930 жылы Ганга әулетінің императоры Эрайаппа әскерін Майсурдың оңтүстік-батысына жетектеп, оны бағындырғаннан кейін Байалнад деп атады, яғни батпақты жерлер елі деген мағынаны білдіреді. Эрайаппадан кейін оның ұлдары Рахамалла мен Баттунга әкесінің қалдырған жаңа мемлекеті үшін күресті. Рахамалла қаза тауып, Баттунга Байалнадтың сөзсіз билеушісі болды. 12 ғасырда Гангтар Солтүстік Канараның Кадамба әулетімен Байалнадтан қуылды. 1104 жылы Хойсаланың Вишнуварданасы Байалнадқа шабуыл жасады, ал 16 ғасырда Виджаянагара әулеті одан кейін басып алды. 1610 жылы Майсурдың Удайяр Раджа Вадияр Виджаянагара генералын қуып шығып, Байалнад пен Нилгиридің билеушісі болды. Байалнад – қазіргі Вайанда.

Майсур сұлтандары

Уаянад Хайдер Али билігінде болған кезде Витириден Тамарасеріге дейінгі тау жолы салынды. Кейін британдық билеушілер бұл бағытты Картер жолына дейін жеткізді. Хайдер Алиден кейін оның ұлы Типу Сұлтан осы аймақты бақылауға алды.