Кіріспе

Лингвистикадағы синтаксистік теория Лингвистикада антисимметрия - Ричард С. Кейннің 1994 жылғы "Синтаксистің антисимметриясы" монографиясында ұсынылған синтаксистік теория. Ол табиғи тілдегі грамматикалық иерархиялар әмбебап тәртіпке, атап айтқанда, ерекшелеуші бас толықтырғыштың тармақталу тәртібіне сәйкес келеді деп мәлімдейді. Теория Х-бар теориясының негізін құрайды. Кейн беткі реті head complement емес барлық фразалар осы негізгі ретті бұзатын синтаксистік қозғалыстарға ұшырады деп болжайды. Басқалары негізгі сөз реті ретінде спецификаторлық толықтырудың басын ұсынды. Антисимметрия сөздің ретінің принципі ретінде X-bar түсініктеріне, атап айтқанда, ерекшелеушіге және толықтыруға және қозғалыс сияқты тәртіпті өзгертетін механизмдердің болуына байланысты. Бұл сайлау округтері құрылымы теориясымен (негізгі көз карандылық құрылымы теориясына қарсы) дауланады.

Асимметриялық c-команда

C командасы - бұл ағаштың түйіндері арасындағы қатынас, оны Таня Рейнхарт анықтаған. Кейн "бірінші түйін" негізінде c командасының қарапайым анықтамасын қолданады. Алайда, анықтама "сегмент / категория" айырмашылығын пайдаланумен күрделіленеді. Бірдей белгісі бар тікелей байланысты екі түйін бір "санаттың" "сегменттері" болып табылады. Санаты "барлық сегменттері" "басымдықты" иеленбеген барлық санаттарды "сығады". "С" командасы "В" болса, егер A-ға үстемдік ететін әрбір категория сонымен бірге B-ға үстемдік етсе, ал A "В"-ды алып тастаса. Келесі ағаш осы ұғымдарды көрсетеді: AP1 және AP2 екеуі де бір санаттың сегменттері болып табылады. AP BP-ге бұйрық бермейді, өйткені ол BP-ді алып тастамайды. CP BP-ге қол жеткізбейді, өйткені AP-нің екі сегменті де BP-ге үстемдік етпейді (олай болса, CP-ге үстемдік ететін әрбір категория BP-ге үстемдік етпейді). BP c командасы CP және A . A c командасы C. Жоғарыда берілген анықтамалар BP-ге AP-ге c командасын беруге мүмкіндік береді деп ойлануы мүмкін, бірақ c командасының қатынасы әдетте осындай екі категория арасында болмайды деп есептеледі, ал антисимметрия мақсатында BP c командасы AP-ге қатысты мәселе шын мәнінде талқылануда. (Жоғарыда аталғандар ағаштағы c командалық қатынастардың толық тізімі емес, бірақ келесі баяндамада маңызды болып табылатындардың барлығын қамтиды.) Асимметриялық c командасы - бұл A және B екі санатының арасындағы қатынас, егер A c командасы B болса, бірақ B A командасын орындамайды.

Басымдық және асимметриялық c-команда

Бейресми түрде, Кейн теориясы егер терминал емес категория А асимметриялық c басқа терминал емес категория B-ге команда берсе, A-ның басымдыққа ие барлық терминал түйіндері B-нің басымдыққа ие барлық терминал түйіндерінің алдында болуы керек (бұл мәлімдеме әдетте "Сызықтық сәйкестік аксиомасы" немесе LCA деп аталады). Сонымен қатар, бұл принцип барлық терминал түйіндерінің толық және дәйекті ретін орнатуға жеткілікті болуы керек. Егер ол ағаштағы барлық терминал түйіндерін дәйекті түрде реттеп бере алмаса, онда ағаш заңсыз болып табылады. Келесі ағашты қарастырайық: (S және S' BP сияқты қарапайым құрылымдар немесе CP сияқты спецификаторлар мен комплементтер бар күрделі құрылымдар болуы мүмкін.) Бұл ағашта, жұптың бірінші мүшесі екінші мүшесіне асимметриялық c командалары беретін терминал емес категориялардың жұптарының жиынтығы: , , } . Бұл жалпы ретке келтіруді тудырады: Нәтижесінде оң жақ қосымшасы жоқ, сондықтан іс жүзінде оңға қарай қозғалыс жоқ. Сонымен қатар, негізгі реті спецификатордың бас толықтырмасы болуы тиіс.

X-bar теориясының деривациясы

Осы мақаланың бірінші бөліміндегі мысал ағашы X-bar теориясына сәйкес келеді (оның [Spec,CP] (яғни CP сөз тіркесінің спецификаторы) қосымша ретінде қарастырылады). Бұтақтағы кез келген құрылымды алып тастау (мысалы, "c" терминалына үстемдік ететін C-ді алып тастау, сондықтан A-ның толықтырмасы [CP c]) ағаштың терминалдарын сызықтық түрде реттеу үшін қажетті асимметриялық c командалық қатынастарды жоятынын көруге болады.

Әлемдік тәртіп

Кейн өзінің теориясы универсалды спецификатордың бас комплементінің немесе универсалды комплементтің бас спецификатордың ретін рұқсат ететінін атап өтті, бұл асимметриялық c командасының басымдықты немесе келесілікті белгілейтініне байланысты (S H C басымдықтан туындайды). Ол S H C универсалды негізгі рет ретінде ұнатады, өйткені лингвистикалық типологиядағы ең кеңінен расталған тәртіп - бастар мен толықтырулардың алдындағы спецификаторлар (бастар мен толықтырулардың тәртібі салыстырмалы түрде еркін болса да). Ол бұдан әрі S H C емес ретті алу үшін қозғалыс әдісі орынды деп санайды, өйткені ол типологиядағы асимметрияларды алады (мысалы, неміс тілі сияқты "әрекеттің екінші" тілдері белгілі "әрекеттің екіншісі соңғыдан" тілдерінде көрсетілмейді).

Динамикалық антисимметрия

Андреа Моро динамикалық антисимметрияны ұсынды, бұл антисимметрияның әлсіз нұсқасы, ол иерархиялық құрылым фонетикалық формада (PF) сызықтыққа айналғанға дейін LCA үйлесімсіз құрылымдарды (симметрия нүктелерін) құруға мүмкіндік береді. Қажетті емес құрылымдар қозғалыс арқылы құтқарылады: қозғалған элементтің фонетикалық мазмұнын жою сызықтық проблеманы бейтараптандырады. Динамикалық антисимметрия қозғалысты және сөз тіркестерін біріктіруге бағытталған, әйтпесе олар тәуелсіз қасиеттер болып табылады.

Антисимметрия және үштік тармақтану

Кейн табиғи тілдің антисимметриясын "Біріктіру" шарты ретінде қайта құруды ұсынды, бұл екі элементті біріктіретін операция. Кейн H бас және оның C толықтығын біріктірудің реттелген жұпты (стандартты симметриялық жиынтық {H,C} емес) беретінін ұсынады. i-ге тікелей уақыттық басымдық (немесе тікелей сызықтық басымдық) жатады, сондықтан H тікелей C-ден (i-ден) бұрын келеді. Кейн сонымен қатар, S-ті біріктіргенде, ол тікелей баспен реттелген жұп жасайды, немесе S i H-ден бұрын келеді. i-ге басымдықты шақыру екі элементтен көп элементтің H-мен бірігуіне жол бермейді; тек бір элемент H-ден (спецификатордан) бұрын, ал H тек бір элементтен (оның толықтырғышынан) бұрын болуы мүмкін. Кейн бұл ағаш құрылымына сәйкес келмейді, өйткені H-дің екі анасы болады, және оның салдары бар және құрауыштар болып көрінеді. Ол оны "екі реттелген жұптарды ауыстыратын реттелген үштікпен және содан кейін үштік тармақталған ағашты сәйкестендіруге болады" деп ауыстырады (ж. 17). Кейн былай деп жалғастырады: "Бұл менің [1981 жылғы] бинарлық тармақтану аргументтерімнің екі қосалқы компоненті бар екенін көруге әкеледі, біріншісі синтаксис n-нің бір мәнді n-мен тармақтануы, екіншісі бұл мәннің 2 екенін білдіреді. [ ] картаға сәйкестендіру бірінші компонентті сақтап, екіншісінде 2-ді 3-ке ауыстырады, бұл шектеуді жоғалтпайды ".

Теориялық дәлелдер

Антисимметрия теориясы бас бағыттылық параметрін жоққа шығарады: ол негізгі деңгейде барлық тілдер бас бастапқы деп мәлімдейді. Ол барлық тілдерде Specifier Head Complement деген негізгі реті бар деп дәлелдеді. Бұл реттен ауытқулар тілдер қолданатын әртүрлі синтаксистік қозғалыстармен түсіндіріледі. Кейн екі бағытты да рұқсат ететін теория тілдердің симметриялы екенін айтады, ал шын мәнінде тілдердің көптеген жағынан асимметриялы екені анықталады. Теорияны қолдауға келтірілуі мүмкін лингвистикалық асимметриялардың мысалдары (олар бас бағытына қатысты болмаса да) мыналар: "Генри Мен сол жігітті ұзақ уақыттан бері білемін" сияқты сөйлемдердің басында ілулі тақырыптар пайда болады. Олар сөйлемнің соңында кездеспейді. Сандық келісім есімдік сөз тіркесі етістіктің алдында болған кезде күштірек болады (Гринбергтің Универсалды 33). Бұған мысалдар ағылшын сөйлемдерінде кездеседі, мысалы, үстел үстінде кітаптар бар, мұнда етістік келесі көпшілік зат есіммен жиі келіспейді, ал француз және итальяндық құрама замандарда өткен уақыт қатысы алдыңғы тікелей нысанмен келісе алады, бірақ келесісімен келіспейді. Атын-атының алдындағы салыстырмалы сөйлемдер (қытай және жапон тілдерінде сияқты) атаудан кейінгі сөйлемдерден ерекшеленеді: оларға көбінесе комплементизерлер (ағылшын тіліндегі сияқты) немесе салыстырмалы алмастырушылар жетіспейді және олар шекті емес болуы мүмкін (мысалы, бұл Кэчуань тілдерінде кездеседі). Кейннің айтуынша, асимметриялар кездесетін басқа салалар: клитика және клитикалық дислокация, ретті етістік конструкциялары, үйлестіру және алға және артқа прономинализация. Жалпыға бірдей негізгі Бас Қосымшасы тәртібі туралы пікір білдіргенде, Кейн зондтық мақсатты іздеу (Минималистік бағдарламаға негізделген) тұжырымдамасын қолданады. Синтаксистегі зондтар мен мақсаттар идеясы - бұл бас зонд ретінде әрекет етеді және мақсатты, атап айтқанда оның толықтыруын іздейді. Кейн зондтың мақсатты іздеу бағыты тілдік талдау мен өндіріс бағытын бөлісуі керек деп ұсынады. Талдау және шығару солдан оңға қарай жүреді: сөйлемнің басы бірінші естіледі немесе айтылады, ал сөйлемнің соңы соңғы естіледі немесе айтылады. Бұл (теорияға сәйкес) зондтың мақсат алдында, яғни бас толықтырғыштың алдында келетін ретке келуін білдіреді. Кейн теориясы сөз тіркесінің анықтауышының орнын да қарастырады. Ол тиісті схеманы келесідей көрсетеді: S H [c S ] Бастапқыда толықтырудың ішкі бөлігі болған спецификатор бас жағының сол жағындағы бос орынға ауысады. Бірлескен жұптар тұрғысынан алғанда, бұл құрылымды мыналай көрсетуге болады: Бұл процесті X шаршы синтаксистік ағаштарға картаға түсіруге болады, бұл көрнекі диаграммада көрсетілген. Антисимметрия онда жалпы Specifier Head Complement кезеңіне әкеледі. Адам тілдеріндегі әртүрлі реті осы негізгі реттен алыстаған синтаксистік қозғалысымен түсіндіріледі. Алайда, жапон және баск сияқты басымдықпен бас аяғындағы тілдерде бұл күрделі және жаппай солға қарай қозғалыс әкелетінін, бұл грамматикалық қарапайымдықтың идеалын бұзатынын атап өтті. Қозғалыс схемасының үлгісін Токизаки келтіреді: [CP C [IP [VP V [PP P [NP N [Genitive Affix Stem]]]]]] [CP C [IP [VP V [PP P [NP N [Genitive Stem Affix]]]]] [CP C [IP [VP V [PP P [NP [Genitive Stem Affix] N]]]] [CP C [IP [VP V [PP [NP [Genitive Stem Affix] N] P]] [CP C [IP [VP V [PP [NP [Genitive Stem Affix] N] P] V]] [CP [IP [VP V [NP [Genitive Stem Affix] N] P] V]] [CP [IP [VP [PP [Genitive Stem Affix] N] P] V C] Мұнда әр фразельді деңгейде сөз тіркесінің басы солдан оңға қарай өзінің толықтырғышқа қатысты орналасады. Нәтижесінде жапон тілінде кездесетін күрделі тіркестердің реттелгендігі байқалады. Лин Кайннің схемасына дәлел келтіруге тырысады, ол сөйлемнің соңғы бөлшегі le-мен стандартты қытай сөйлемдерін қарастырды. Бұл бөлшекті кемелді аспектілік мағынаны жеткізу үшін қабылдайды, сондықтан етістік сөз тіркесін толықтырғышы ретінде аспектілік сөз тіркесінің басы болып табылады. Егер сөз тіркестері әрқашан негізгі түрде бастауыш болса, онда мұндай жағдайда қозғалыс болуы керек, өйткені бөлшектер етістік сөз тіркесінен кейін келеді. Бұл жерде толықтырғышты бастан бұрын орналасқан анықтағыш позицияға ауыстыру ұсынылады. Бұған дәлел ретінде Линь zenmeyang ("қалай?") сияқты wh септіктерін қарастырады. Джеймс Хуанның бұрынғы жұмысына сүйене отырып, (а) осы типтегі қосымша сөздер логикалық форма (LF) деңгейінде қозғалуға жатады (қалай болғанда да, қытай тілінде олар жер бетінде қозғалыс көрсетпейді); және (b) қозғалыс толықтырғыштық емес (Хуанның экстракция доменіндегі шарты немесе CED) ішінен мүмкін е�...

Жер бетіндегі шынайы жақындау

"Жер бетіндегі шындық" көзқарасына сәйкес, бас бағытын талдау жер бетіндегі түзілімдер деңгейінде немесе тіпті фонетикалық формада, яғни сөйлемдердің табиғи сөйлеуде айтылу реті бойынша жүргізілуі керек. Бұл қозғалуға жататын негізгі тәртіп туралы идеяны жоққа шығарады. 2008 жылғы мақалада Марк Ричардс бас параметр тек PF-да ғана болуы керек деп мәлімдеді, өйткені ол өзінің бастапқы түрінде құрылымдық параметр ретінде сақталмайды. Бұл тәсілде осы бет деңгейінде кездесетін бас пен толыққанды салыстырмалы орналасулар, олар тілдер арасында да, тіл ішінде де өзгеріске ұшырайды (жоғарыда қараңыз), оларды "нағыз" ретпен қарау керек.

Нағыз бас-аяқтық тілдердің болуы

Такита Кейннің антисимметрия теориясының қорытындысына қарсы пікір білдіреді, онда барлық тілдер түпкілікті деңгейде бас бастапқы болып табылады. Ол жапон тілі сияқты тіл шын мәнінде бас-аяқтық деп санайды, өйткені мұндай тілдерде кездесетін бас-аяқтықтарға негізгі бас-аяқтық құрылымын алу үшін қажетті бұқаралық қозғалыс басқа шектеулерді бұзады. Бұл тілдер бастапқыда ойластырылғандай, соңғы параметрдің мәнін ұстанады дегенді білдіреді. (Жапон тілінің басынан бастау / антисимметриялық талдауы үшін, Кейнді қараңыз.) Такитаның дәлелі Линнің қытай тілінің талдауына негізделген. Жүректің беткі түпкі құрылымдары түпкілікті құрылымдардан толықтықты жылжыту арқылы алынады, сондықтан жылжытылған толықтықтың ішінен одан әрі алу КЕЖ-ді бұзады. Такита қарастыратын қозғалыстың мысалдарының бірі жапон тіліндегі VP-дің бет-әлпеті. Грамматикалық тұрғыдан, VP-ның алдыңғы бөлігі жоқ сөйлем (а) және VP матрицалық сөйлемге ауысатын сөйлем (b) айтарлықтай айырмашылықтарға ие емес. (b) тармағында VP матрицалық субьектіден бұрын келеді, бұл VP матрицалық сөйлемде орналасқанын растайды. Егер жапон тілінде бас бастапқы болса, (b) грамматикалық болмауы керек, өйткені ол жылжытылған толықтырудан (CP2) элементті (VP2) алуға мүмкіндік береді. Осылайша, Такита жапон тіліндегі беткі бас соңғы құрылымдары қытай тілінде болғандай қозғалысты бөгеттеп қоймағанын көрсетеді. Ол жапон тілі, алдыңғы бөлімдерде көрсетілгендей, қозғалысты бөгет етпейтіндіктен, түпкілікті түпкілікті тіл болып табылады және түпкілікті бастапқы құрылымнан туындамайды деген қорытындыға келеді. Бұл нәтижелер Универсалды грамматиканың екілік бас бағыттылығын қамтитынын және антисимметриялық емес екенін білдіреді. Такита дәл осындай сынақтарды түрік тіліне де қолданады, ол да соңғы тілге айналған сияқты, және ұқсас нәтижелер туралы хабарлайды.