Кіріспе

Сөздің синтаксистік ерекшеліктерімен, бірақ басқа сөзге фонологиялық тәуелділікпен келген морфема. Морфология мен синтаксисте клитик (/'k//l//ɪ//t//ɪ//k/, грек тілінен келген ἐγκλιτικός сөзінен туындаған, "еңкейген" немесе "тіркелген" деген мағынада) – сөздің синтаксистік ерекшеліктерімен, бірақ фонологиялық жағынан басқа сөз немесе сөз тіркесіне тәуелді морфема. Осы ретте, ол синтаксистік тұрғыдан тәуелсіз, бірақ фонологиялық тұрғыдан тәуелді болып табылады – әрқашан тіреу сөзге (хостқа) жалғасады. Клитик аффикс сияқты айтылады, бірақ сөз тіркесі деңгейінде синтаксистік қызмет атқарады. Яғни, клитика аффикстің пішінімен, бірақ функциялық сөздердің таралуымен сипатталады. Клитика кез келген грамматикалық категорияға жатуы мүмкін, алайда көбінесе ол жалғаулы есімдіктер, анықтауыштар немесе предлогтар болып табылады. Орфография клитиканы аффикстен ажырату үшін әрқашан сенімді көрсеткіш болмайды: клитика жеке сөздер түрінде жазылуы мүмкін, бірақ кейде ол өзіне тәуелді сөзбен біріктіріледі (мысалы, латын тіліндегі que клитикасы, "және" деген мағынаны білдіреді) немесе дефис немесе апостроф сияқты арнайы белгілермен бөлінеді ("it's" – "it has" немесе "it is" дегеннің қысқартылған түрі).

Жіктеу

Клитикалар олар тіркесетін сөзге қатысты орналасуына байланысты әртүрлі санаттарға бөлінеді. Пашту және Дегема тілдерінде эндоклитикалар да кездеседі деп айтылады. Дегенмен, басқа авторлар мұндай формаларды түбірге жалғанған клитикалар тізбегі деп қарастырады.

Айырмашылығы

Кейбір ғалымдар "клитиктер" деген кең ұғымды қарапайым клитиктер және ерекше клитиктер деп екіге бөлуді ұсынады. Дегенмен, мұндай жіктеу даулы.

Ағылшынша

Ағылшын энклитикасына көмекші етістіктердің қысқартылған түрі жатады, мысалы, I'm және we've. Кейбіреулер иеленуші белгіні, Англия королевасының тәжі сияқты, фразалық жіктеу инфлекциясы емес, энклитика деп қарастырады. Ал кейбіреулер инфинитив белгісін "to" және ағылшын тіліндегі "a", "an", "the" артикльдерін проклитика деп есептейді. "Couldn't" сияқты сөздердегі "n't" терiс белгiсi әдетте "not" лексикалық бірлігінен дамыған клитика деп саналады. Алайда, лингвистер Арнольд Звикки мен Джеффри Пуллум бұл форманың синтаксистік тәуелсіз клитика емес, аффикс қасиеттеріне ие екенін дәлелдейді.