Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Секретазалар – жасуша мембранасына енген ұзын протеиннің бөліктерін "қиып алатын" ферменттер. Жасушадағы басқа да қызметтерімен қатар, секретaзалар бета-амилоид прекурсорлық белокқа (БПБ) әсер етіп, осы протеинді үш фрагментке бөледі. Бета-секретаза 1 (BACE) және гамма-секретаза (γ-секретаза) арқылы тізбектеп кесу нәтижесінде амилоид-бета пептид фрагменті түзіледі, ол Альцгеймер ауруына шалдыққан мида амилоид плактары деп аталатын жиынтықтарға бірігеді. Егер альфа-секретаза (α-секретаза) BACE-тің орнына АПП-ге бірінші болып әсер етсе, амилоид-бета пайда болмайды, себебі α-секретаза BACE-ге қарағанда жасуша бетіне жақын мақсатты протеин тізбесін таниды. α/γ кесу тізбегі арқылы қалыптасқан, патогендік емес ортаңғы фрагмент P3 деп аталады.
Secretases are enzymes that "snip" pieces off a longer protein that is embedded in the cell membrane. Among other roles in the cell, secretases act on the amyloid beta precursor protein (APP) to cleave the protein into three fragments. Sequential cleavage by beta secretase 1 (BACE) and gamma secretase (γ secretase) produces the amyloid beta peptide fragment that aggregates into clumps called amyloid plaques in the brains affected by Alzheimer's disease. If alpha secretase (α secretase) acts on APP first instead of BACE, no amyloid beta is formed because α secretase recognizes a target protein sequence closer to the cell surface than BACE. The non pathogenic middle fragment formed by an α/γ cleavage sequence is called P3.
Құрылымы
Үш секретазаның құрылымы кеңінен әртүрлі. α секретазаның гені әлі нақты анықталған жоқ, бірақ ол металлопротеиназа екені күдік тудырады. BACE – клеткадан тыс аспартик қышқыл протеаза домені бар трансмембраналық ақуыз. γ секретазасы – шындығында пресенилин, никастрин, APH 1 және PEN 2 құрайтын ақуыз кешені. Пресенилинде протеаза домені орналасқан деп саналады және ол клетка мембранасының ішіндегі нысаналарды кесетін протеазаның сирек кездесетін түрінің маңызды мысалы болып табылады.
The structure of the three secretases varies widely. The α secretase gene has not been conclusively identified but is believed to be a metalloproteinase. BACE is a transmembrane protein with an extracellular aspartic acid protease domain. γ secretase is actually a protein complex containing presenilin, nicastrin, APH 1, and PEN 2. Presenilin is believed to harbor the protease domain and represents an important example of an uncommon type of protease that cleaves targets within the cell membrane.
Функция
Альцгеймер ауруының патогенезіне қатысуларынан бөлек, бұл ақуыздар клетка ішінде басқа да функционалдық рөлдерге ие. γ-секретаза даму сигнализациясында, трансмембраналық рецептор Notch арқылы маңызды рөл атқарады, Notch-тың цитоплазмалық бөлігін босатып, оның жасуша ядросына транскрипция факторы ретінде әрекет етуіне мүмкіндік береді. BACE бірнеше трансмембраналық ақуыздардың жасушадан тыс домендерін кеседі, бірақ оның физиологиялық функциясы әлі анықталған жоқ.
Besides their involvement in the pathogenesis of Alzheimer's, these proteins also have other functional roles in the cell. γ secretase plays a critical role in developmental signalling by the transmembrane receptor Notch, freeing the cytoplasmic tail of Notch to travel to the cell nucleus to act as a transcription factor. Although BACE cleaves the extracellular domains of several transmembrane proteins, its physiological function remains unknown.