Кіріспе

Грекиялық саяси философ, экономист және жазушы (1940) Такис Фотопулос (Τάκης Φωτόπουλος, 14 қазан 1940 жылы туған) – классикалық демократияны либертариандық социализммен және жаңа әлеуметтік қозғалыстардағы радикалдық бағыттармен біріктіруді мақсат тұтқан Инклюзивті демократия қозғалысын құрған грек саяси философы, экономисі және жазушысы. Ол академик және көптеген кітаптар мен 900-нен астам мақала жазған. Ол "Инклюзивті демократияның халықаралық журналының" редакторы ("Демократия және табиғат" журналының ізбасары) және "Инклюзивті демократияға қарай" (1997) кітабының авторы. Оның соңғы кітабы – "Жаңа әлемдік тәртіп іс әрекетте: 1-том: жаһандану, Brexit революциясы және "сол жақтар" егеменді мемлекеттердің демократиялық қоғамдастығына қарай" (желтоқсан 2016). Фотопулос грек және Лондонда тұрады.

Ерте өмір

Фотопулос грек Хиос аралында дүниеге келді, бірақ көп ұзамай оның отбасы Афинаға көшіп келді. Афина университетін экономика, саясаттану және құқық мамандықтары бойынша бітіргеннен кейін, 1966 жылы Афина университетінен Варваресос стипендиясын алып, Лондон экономика мектебінде магистратурада оқу үшін Лондонға кетті. Ол Афинада студенттік синдикалистік қозғалыстың белсенді мүшесі болды, содан кейін Лондонда саяси белсенділікке қатысты, 1968 жылғы студенттік наразылықтарға белсенді түрде қатысып, 1967-1974 жылдардағы грек әскери хунтасына қарсы күрес кезінде грек революциялық солшылдарының ұйымдарында жұмыс істеді. Осы кезеңде ол Лондондағы «Революциялық социалистік топтар» деп аталатын грек тобының мүшесі болды, бұл топ «Мами» ("Емшек көмекшісі", Маркс айтқандай, "күш – революцияның тууханасы") газетін шығарды, онда ол бірнеше мақала жариялады. Фотопулос 1966 жылы Сиа Мамарелиге (бұрынғы заңгер) үйленді; олардың ұлы Костас (1974 жылы туған) композитор және пианист.

Академия және одан кейінгі кезеңдер

Фотопулос 1969 жылдан 1989 жылға дейін Солтүстік Лондон политехникалық институтында экономика пәнінен аға оқытушы болып жұмыс істеді, содан кейін "Қоғам және табиғат", одан кейін "Демократия және табиғат" журналдарын, ал кейіннен "Інклюзивті демократияның халықаралық журналын" редакциялауға кірісті. Бұл Грециядағы екінші ірі газет.

Демократияны қамту

1997 жылы Фотопулос Ықпалдас Демократия (ID) саяси жобасын жасады (оның негіздері «Ықпалдас Демократияға қарай» еңбегінде баяндалған). «Society & Nature» журналының бірінші санында былай делінген: «Біздің мақсатымыз – солшылдар дәстүрлі рөлінен бас тартқан кезде, жаңа азаттыққа бастайтын әлеуметтік жобаны дамыту мәселесі бойынша өте қажетті диалогты бастау». Жаңа жоба демократиялық, либертариандық социалистік және радикалды экологиялық дәстүрлердің синтезі ретінде қарастырылуы тиіс екені атап өтілді. Осыдан кейін журнал беттерінде диалог өріліп, оған Корнелиус Касториадис сияқты автономия жобасын қолдаушылар, әлеуметтік экологияны қолдаушылар (оның негізін қалаушы Мюррей Букчин де бар), сондай-ақ Стивен Бест сияқты экологиялық белсенділер мен ғалымдар қатысты. Фотопулос еңбегінің бастапқы тұсы – әлемнің көп өлшемді дағдарысқа (экономикалық, экологиялық, әлеуметтік, мәдени және саяси) тап болуы. Бұл дағдарыс нарықтық экономика, өкілдік демократия және оған байланысты иерархиялық құрылымдардың нәтижесінде биліктің элиталардың қолында шоғырлануынан туындаған. Барлық деңгейде билікті тең бөлуді қамтамасыз ететін Ықпалдас Демократияны утопия (сөздің теріс мағынасында) немесе «көзқарас» емес, қазіргі дағдарыстан шығудың жалғыз жолы ретінде қарастыру керек. Осы бағыттағы үрдістер бүгінде әлемнің көптеген аймақтарында байқалып жатыр. Фотопулос нарықты жоюды жақтайды, бірақ өзін нарықты жоюшы деп атамайды, себебі ол нарықты жоюды Ықпалдас Демократияның экономикалық демократия компонентіне ғана қатысты аспектісі деп санайды. Оның пікірінше, «заманауи иерархиялық қоғам» – капиталистік нарықтық экономика мен «социалистік» мемлекеттік басқаруды қамтиды, және бұл қоғам экономикалық өсуге бағытталған, ол экологиялық қайшылықтарға толы. Фотопулос мемлекетсіз, нарықсыз және ақшасыз экономика үшін экономикалық демократия моделін ұсынады, бірақ экономикалық демократия компонентінің Ықпалдас Демократияның басқа компоненттерімен (саяси немесе тікелей демократия, экономикалық демократия, экологиялық демократия және әлеуметтік сала демократиясы) бірдей маңызды екенін ескереді. Фотопулостың еңбегін маңызды белсенділер, теоретиктер мен ғалымдар сынға алды.