Кіріспе

1983 жылы Вьетнам соғысының ардагері Роберт Мейсон жазған кітап.

"Chickenhawk" Роберт Мейсонның Вьетнам соғысы кезінде "Хьюи" UH-1 Ирокез тікұшағының ұшқышы ретінде өткен тәжірибесінің хикаясы. Кітапта оның әскери қызметке түсуі, ұшқышқа дайындық кезеңі, Вьетнамға аттануы, ондағы тәжірибелері және соғыстан қайтқаннан кейінгі өмірі жайлы айтылады.

Жазу, жариялау және реакция

Мейсонды Вьетнамдағы естеліктерін жазуға Мейсонның автор әрі досының редакторы Нокс Бергер (Билл Смит, көбінесе Мартин Круз Смит ретінде танымал) ынталандырды. Ол 1979 жылдың 17 мамырында Флоридада тұрғанда «Chickenhawk» жазуға кірісті. Жазылған алғашқы тарау аяқталған кітапта бесінші тарау болды. 1980 жылдың ақпан айына қарай Мейсонның 200 беттік жартылай қолжазбасы (шамамен үштен бірі) және қалған естеліктерінің жоспары дайын болды. Нокс кітапты баспагерлерге ұсынуға келісті. Бірнеше рет бас тартқаннан кейін (мысалы, «Жақсы, бірақ ешкім Вьетнам туралы оқығысы келмейді»), Бергер кітапты сата алатынын күтіп, Мейсон әр түнде 100 мильдік қашықтықты ауылдық жолдармен газет тасыды, содан кейін машинасы бұзылды. Ол Колумбияға 30 футтық қайықпен палуан болып жұмыс істеуге шешім қабылдады. «Мені сатып алуға болатынын түсіндім», – дейді ол. 1981 жылдың қаңтар айында Оңтүстік Каролинадағы өзенде Колумбиядан әкелінген марихуанамен ұсталды. 1981 жылдың басында қылмыстық іс бойынша сотқа күтіп отырған Мейсонға Viking Press «Chickenhawk» кітабын сатып алғанын хабарлады және кітапты аяқтау жұмыстарын бастады. Ол бұл жайтты Viking Press-ке айтпады. Мейсон қолжазбаның үштен бір бөлігін мерзімінде тапсырып, тұрақты түрде жазып отырды. Сол жылғы Рождествоға дейін қолжазба аяқталды. 1982 жылдың маусымына қарай редакциялық жұмыстар бітті. 1982 жылдың наурыз айында Мейсон контрабанда жасағаны үшін кінәлі деп танылды. 1982 жылдың тамызында оған ең төменгі қауіпсіздік деңгейіндегі түрмеде бес жылдық жаза тағайындалды, бірақ сот шешіміне шағымдануға дейін кепілдікпен босатылуға рұқсат берілді. 1983 жылдың тамызының басында «Chickenhawk» жарық көрді. Кітап жайлы алғашқы пікірлер оң болды, соның ішінде The New York Times газетінде мақтаумен жазылған сын да болды. Ол The Today Show бағдарламасына қатысып, бірнеше рет сұхбат берді. Джон Карпентердің сценарийін жазып, режиссерлік етуі жоспарланған фильм туралы хабарланды, бірақ New World Pictures компаниясы оны түсірмеді. Осы оқиғалардың арасында Мейсонның шағымдары қарастырылып, ол 1983 жылдың 19 тамызында түрмеге баруға тиіс екенін білді. The Today Show бағдарламасына 15 тамызда қатысты, ал кітаптың сатылымы автордың жеке басының драмалық оқиғалары мен жазу өнерінің жоғары бағалануының арқасында арта түсті. Мейсон 1985 жылдың 17 мамырында босатылды. Түрмеде отырған кезде «Chickenhawk» кітабы көптеп сатылатын бестселлерге айналды. Ол түрмеде жаза алмады. Кейін Мейсон «Solo» және «Weapon» атты екі роман, сондай-ақ «Chickenhawk: Back in the World» атты екінші мемуарын жариялады.

Қысқаша мазмұны

Chickenhawk Мейсонның Вьетнамдағы және одан кейінгі оқуы мен тәжірибесін хронологиялық ретпен баяндайды. Кітап Мейсонның Техас штатындағы Форт-Волтерс қаласындағы Армияның Бастауыш тікұшақ мектебіндегі оқуынан басталады. 1965 жылдың мамырында бітіргеннен кейін ол Вьетнамға жіберілетінін біледі және тамыз айында Croatan кемесімен 1-ші кавалерия дивизиясымен (Аэромобиль) сапарға шығады. Кавалерия бастапқыда Оңтүстік Вьетнамның орталық бөлігіндегі Ан Кхеге орналасады, онда Мейсон алғаш рет жауынгерлік қимылдарға қатысады. Кітап оның бір жылдық қызметін, соның ішінде Иа Дран шайқасын, Сайгон мен Тайваньдағы демалыс кезеңдерін, Оңтүстік Вьетнам армиясының әскерлерімен кездесулерін және UH-1 "Хьюи" тікұшағын басқару тәжірибесін егжей-тегжейлі сипаттайды. Мейсон ақырында басқа бөлімге ауысады, ол түрлі игіліктер мен тауарлардың орнына мұз жеткізумен айналысады. 1966 жылдың тамызында Мейсон қызметінің соңына жақындағанда, ол кейіннен нашарлаған посттравматикалық стресс синдромының белгілерін байқайды. Эпилогта Мейсон АҚШ-қа оралғаннан кейінгі қызметтерін, соның ішінде контрабанда жасағаны үшін түрмеге қамалуын суреттейді.

Жалғасы

Мейсонның Вьетнам соғысынан кейінгі әрекеттері 1993 жылы жарық көрген «Chickenhawk: Back in the World» атты екінші кітабында толыққанды сипатталды.