Кіріспе

Малдың құлағына таңуға арналған, идентификация мақсатында қолданылатын зат.
Туа біткен аномалия.

Құлақ тағы – үй жануарларын және басқа да жануарларды анықтау үшін қолданылатын пластик немесе металл зат. Егер құлақ тағы радиожиіліктік идентификация (RFID) технологиясын қолданса, ол электрондық құлақ тағы деп аталады. Электрондық құлақ таңбалары 134,2 кГц жиілігінде жұмыс істейтін ISO 11784 және ISO 11785 халықаралық стандарттарына, сондай-ақ UHF спектрінде жұмыс істейтін ISO/IEC 18000 6C стандартына сәйкес келеді. 125 кГц жиілігінде жұмыс істейтін Destron сияқты стандартты емес жүйелер де бар. Құлақ таңбаларының пішіні әртүрлі болғанымен, қазіргі кезде қолданылатын негізгі түрлері:

Жалауша пішіндес құлақ тағы: құлақ арқылы қосылған екі диск, олардың бірі немесе екеуі де кең, тегіс пластикалық бетке ие, онда идентификациялық мәліметтер үлкен, оңай оқылатын шрифтпен жазылған немесе басылған. Түйме пішіндес құлақ тағы: құлақ арқылы қосылған екі диск. Пластикалық қысқыш: құлақтың шетінен бүгіліп, оның арқылы бекітілген, қалыптан жасалған пластик жолақ. Металл құлақ тағы: алюминийден, болаттан немесе мыстан жасалған, өткір ұштары бар тіктөртбұрыш, құлақтың шетіне қысылып бекітіледі, идентификация оған басылған. Электрондық идентификациялық таңбалар құлақтың артқы жағындағы түймеге EID нөмірін және кейде басқару нөмірін қамтиды. Оларды визуалды таңбалармен электрондық идентификациялық таңбалардың үйлесімді жиынтығы ретінде де біріктіруге болады. Металлдан жасалғандардан басқа, олардың әрқайсысында RFID чипі болуы мүмкін, ол әдетте бірдей идентификациялық нөмірдің электрондық нұсқасын сақтайды.

Шолу

Құлақ таңбасы әдетте жануардың немесе оның үйір-тобының немесе сауыншылдығының идентификациялық нөмірін (AIN) немесе кодын тасымалдайды. Электрондық емес құлақ таңбалары фермердің ыңғайлылығы үшін қолмен жазылуы мүмкін (бұлар «басқару таңбалары» деп аталады). Бұл идентификациялық нөмірді (ID) ірі қара, қой, ешкі және шошқа өсірушілеріне тиесілі, үкіметтік үлесіммен мал сатудан алынатын алым есебінен қаржыландырылатын коммерциялық емес ұйым тағайындауы мүмкін; мысалы, Австралияның Ет және мал қауымдастығы (MLA). Электрондық таңбаларда жануар туралы басқа да ақпарат, соның ішінде басқа да идентификациялық нөмірлер болуы мүмкін, мысалы, жануарлар орналасқан жерлердің мүліктік идентификациялық коды (PIC). Заңнамаға сәйкес, малдың белгілі бір түрлерін (негізінен ірі қара, ешкі, қой және шошқа) тасымалдауды онлайн деректер базасына тасымалдаудан кейін 24 сағат ішінде тіркеу қажет; және жануарлардың баратын жерлерінің PIC кодтарын қосу қажет. Австралияның Ұлттық мал идентификациялау жүйесі (NLIS) ережелеріне сәйкес, барлық ірі қара малға шаруашылықтан шығар алдында құлаққа немесе руменге (руменде орналасқан цилиндр тәрізді зат) RFID құрылғысы орнатылуы және NLIS-ке хабарлануы тиіс. Дегенмен, егер жануарлар шаруашылықтың немесе ферманың ішкі мақсаттары үшін таңбаланса, оларды үлкен ауқымда бірегейлендірудің қажеті жоқ. NLIS сонымен қатар қойлар мен ешкілерге мүліктік идентификациялық кодын (PIC) жазылған құлақ таңбасын орнатуды талап етеді. Бұл құлақ таңбалары мен руменге орнатылатын құрылғылар сатушылармен берілетін тасымалдау құжаттарымен толықтырылады, олар идентификациялау және іздеу үшін қолданылады. Еуропалық Одақта (ЕО) ірі қара мал үшін ұқсас жүйе қолданылады, әрбір ірі қара малдың әр құлағында бірдей нөмірлі паспорт және таңба болады. ЕО-дағы қойлар мен ешкілердің екі құлағында да таңбалар бар, олардың бірі олардың үйір-тобының ресми нөмірін, ал асыл тұқымды мал үшін әрбір жануардың жеке нөмірін көрсетеді; егер қойлар немесе ешкілер Одақтың ішінде саудаға шығарылса, осы таңбалардың бірінде (сол жақтағысында) RFID чипі болуы керек (немесе чип руменге орнатылатын құрылғыда немесе білезікте болуы мүмкін). ЕО-да шошқалардың бір құлағында туған үйір-тобының нөмірімен, сондай-ақ шошқа 30 күннен астам уақыт ұсталған басқа үйір-топтардың нөмірлерімен таңба болуы керек; оның орнына татуировка қолданылуы мүмкін. Құлақ таңбасын құлақ таңбасын орнату құралымен орнатуға болады, бірақ қолмен орнатуға болатын арнайы жасалған таңбалар да бар. Таңбалау мақсатына байланысты жануардың бір құлағына немесе екі құлағына да таңба қоюға болады. Құлақ таңбаларын орналастыруға қатысты талаптар болуы мүмкін және оларды құлақ қабығының шетіне тым жақын орналастырмау үшін сақ болу керек, себебі бұл таңбаның кездейсоқ жыртылып кетуіне әкелуі мүмкін. Егер бір елде жануарларды идентификациялаудың ұлттық бағдарламасы болса, жануарларға қауіпсіздікті және тиімділікті арттыру үшін немесе заң талабы ретінде екі құлағына да таңба қоюға болады. Егер жануарлар жеке мақсаттар үшін таңбаланса, әдетте бір құлағына таңба қойылады. Австралиялық қойлар мен ешкілердің құлақтарында мүліктік идентификациялық кодты (PIC) көрсететін, көзбен көруге болатын құлақ таңбалары болуы керек. Олар идентификациялау және іздеу үшін жөнелтушілермен берілетін тасымалдау құжаттарымен толықтырылады. Тышқандар мен егеуқұйрықтар сияқты зертханалық жануарлар үшін өте кішкентай құлақ таңбалары бар. Олар әдетте жануардың құлағын тесіп, бір мезгілде таңбаны орнататын құрылғымен бірге сатылады. Зертханалық жануарларды құлаққа тесіп белгі салу немесе таңбалау (сондай-ақ малға қолданылады; төмендегіге қараңыз), имплантацияланған RFID таңбалары (тышқандар RFID чипі бар құлақ таңбасын тағуға тым кішкентай) және бояу сияқты басқа әдістермен де анықтауға болады.

Жануарларды идентификациялаудың басқа түрлері

Шошқалар, ірі қара мал және қойлар жиі иесінің және жасының тіркелген белгілерін құлақтарына түйреуіштермен түйірлендіру арқылы белгіленеді. Ірі жылқы шаруашылықтарындағы биелерді анықтау үшін мойынға пластик тақтап қояды, бұл олардың құлақтарында түйірлердің пайда болуын болдырмайды. Сүтті сиырларды кейде сүт сауу кезінде тез арада тексеруге қолайлы етіп, жамбасқа бекітілетін ратчетті пластик білезіктермен таниды; алайда, NLIS талаптары ірі қара малға – сүттік және еттік малға да қатысты. Көбінесе сүтті малдың бір тұяғын қандай да бір себеппен сүт сауудан аулақ болу қажеттігін анықтау үшін қысқа мерзімді тұяқ идентификаторы ретінде түрлі-түсті электр таспасы қолданылады. Зертханалық кеміргіштерге көбінесе құлақ тақтары, құлақ тіліктері немесе имплантацияланатын микрочиптер салынады. Ұлттық мал шаруашылығын тіркеу жүйесі (NLIS) Австралия бұрын малдың құйрық тақтарын мүліктерді анықтау және гормондарды қолдану туралы мәлімдемелер үшін пайдаланған.