Кіріспе

Джон Юджин Джозеф Дромей (29 қыркүйек 1948 - 7 қаңтар 2022) – британдық саясаткер және кәсіподақ жетекшісі, 2010 жылдан бастап 2022 жылы қайтыс болғанға дейін Бирмингем Эрдингтон округінің парламент мүшесі болды. Еңбек партиясының мүшесі, ол 2003 жылдан 2010 жылға дейін Unite кәсіподағының бас хатшысының орынбасары қызметін атқарды. Дромей 2010 жылдан 2013 жылға дейін Эд Милибанд басшылығымен Еңбек партиясының алдыңғы қатарында тұрғын үй саласының көлеңке министрі болып жұмыс істеді, ал 2013 жылдан бастап полиция жөніндегі көлеңке министрі болды. Ол Джереми Корбин басшылыққа келгеннен кейін 2016 жылдың маусымында отставкаға кеткенше осы қызметте болды, бірақ 2016 жылдың қазан айында Еңбек министрі ретінде алдыңғы қатарға оралды. 2018 жылы зейнетақы жөніндегі көлеңке министрі болып тағайындалды және 2021 жылға дейін Кир Стармер басшылығымен осы қызметте жұмыс істеді, содан кейін көлеңке Кабинет кеңсесінің құрамына көлеңке төлем генералы ретінде қосылды. Желтоқсан айындағы қайта құру кезінде ол көлеңке иммиграция министрі болып тағайындалды және 2022 жылдың қаңтарында күрт қайтыс болғанға дейін бір ай бойы осы қызметте болды. Парламентке сайлануға дейін ол Көлік және жалпы жұмысшылар кәсіподағының бас хатшысының орынбасары және Еңбек партиясының қазынашысы болды. Дромей, бұрынғы Еңбек партиясының жетекшісінің орынбасары және министр болған Харриет Харманға үйленген.

Ерте өмір және мансап

Дромей 1948 жылдың 29 қыркүйегінде Мидлсекс округіндегі Брент қаласында ирландтық ата-аналарының отбасында дүниеге келді және Лондонның Килберн ауданында өсті. Ол сол кезде гимназия болып саналған Голланд Парктегі Кардинал Вон еске алу мектебінде білім алды.

Кәсіподақшы ретінде

1970 жылдардың басында Брент құқықтық орталығында жұмыс істеген кезде Дромей Көлік және жалпы жұмысшылар кәсіподағының (TGWU) өзінің бөлімшесінің төрағасы және Брент кәсіподақтар кеңесіне делегат болып сайланды. 1973 жылы ол белгілі тұрғын үй және тікелей әрекеттер жақтастары Джим Радфорд пен Рон Бейлимен бірге «Центр Пойнт» ғимаратын басып алуды жоспарлауда жетекші рөл атқарды. Бұл жоғары беделді шара Лондонның ең танымал (және ең биік) құрылыс жобасы – ондаған жылдар бойы бос тұрған бірнеше сәнді пәтерлерді қамтитын – әділетсіздікке ұшырағанын көрсету және жария ету мақсатымен ұйымдастырылды. Осы уақытта ондаған мың адам астанадағы тұрғын үй тізімінде кезекте тұрды. Шара 1973 жылы кейінге шегерілді, бірақ келесі жылдың қаңтар айында сәтті жүзеге асырылды. Дромей кәсіподақ қозғалысында тиімді сөйлеуші және ұйымдастырушы ретінде танылды, сондай-ақ Брент кәсіподақтар кеңесі және Ұлы Лондон кәсіподақтар кеңестері қауымдастығы оны Кәсіподақтар конгресінің Оңтүстік-Шығыс аймақтық кеңесіне делегат ретінде жіберді. 1976 жылы Дромей Анголаның Луанда қаласында өткен «Луанда соты» («Жалданды сарбаздар соты») ісіне «байқаушы» ретінде қатысты. Жергілікті кәсіподақтар кеңесінің хатшысы ретінде ол 1976 жылдан 1978 жылға дейін жалғасқан «Грунвик» кинолабораториясындағы ереуілді қолдауда да маңызды рөл атқарды. «Грунвик» кинолабораториясының басым көпшілігі әйелдерден және азиялықтардан тұратын жұмысшылары компания басшысы Джордж Уордтың олардың кәсіподағын мойындауын талап ету үшін ереуілге шықты. Бірақ Уорд ереуілшілерді жұмыстан босатты, бұл екі жылға созылған, жаппай пикеттер мен зорлық-зомбылыққа әкелді. Ереуіл ақыры сәтсіз аяқталды. Дромей 2003 жылы өткен бас хатшы сайлауында Тони Вудлиге үлкен айырмамен жеңіліп, TGWU бас хатшысының орынбасары болып тағайындалды.

NCCL мен PIE арасындағы байланыс

Дромей 1970-ші жылдары Педофилдік ақпарат алмасу (PIE) ұйымының Азаматтық бостандықтар жөніндегі ұлттық кеңестің (NCCL; қазір Liberty) корпоративтік мүшесі болған кезеңде кеңестің атқару комитетінің мүшесі болды. Дромей PIE ұйымын немесе оның мақсаттарын қолдағанын жоққа шығарды, екі ұйым арасындағы байланыстарға белсенді түрде қарсы болғанын және NCCL-дың жылдық жалпы жиналысында осы ұйымды кеңестен шығаруға дауыс бергенін мәлімдеді.

Асыл билік үшін ақшалай қаражат

2006 жылдың 15 наурызында «Артықшылықтар үшін ақша» жанжалы кезінде Дромей, Лейбористік партияның қазынашысы болғанына қарамастан, 2005 жылы үш адам (Чай Патель, сэр Дэвид Гаррард және Барри Таунсли) Лейбористік партияға берген 3,5 миллион фунт стерлингтік қарыз туралы білмейтінін мәлімдеді. Бұл адамдар кейіннен өмірлік пэрлікке ұсынылған. Егер қарыз коммерциялық шарттармен берілсе, сайлау комиссиясына есеп беру талаптары қолданылмайды. Дромей өзінің де, Лейбористік партияның Ұлттық атқару комитетінің (ҰАК) төрағасы сэр Джереми Бичемнің де бұл қарыздар туралы білмейтінін және оларға қатысы болмағанын, ал олар туралы газеттерден оқығаннан кейін хабардар болғанын ашық айтты. Дромей банктің әдеттегі қарыздары туралы оған жиі кеңес берілетінін мәлімдеді. Ол өзінің тергеуін жариялағаннан бөлек, сайлау комиссиясын саяси партиялардың коммерциялық емес көздерден қарыз алу мәселесін тексеруге шақырды. Оның есебі 2006 жылғы 21 наурызда ҰАК тарапынан талқыланды.

Еңбек партиясының қайырымдылық туралы дастаны

2007 жылы Дромей тағы бір қаржылық дауға қатысты, себебі ол партия қаржысына жауапты болды, оның ішінде Дэвид Абрахамстан түскен 630 000 фунт стерлингтен астам заңсыз қаржылай көмек болды. Дромей бұл қаржылай көмектер туралы ештеңе білмейтінін мәлімдеді, ал сыншылар оның неге бұл мәселені жақсырақ тексермегенін таң қалдырды. Дромейдің әйелі Гарриет Харман да осы оқиғаға тартылды, өйткені оның қызметкерлері 5000 фунт стерлинг сомасындағы сыйлықтарды сұрап алып, қабылдаған.

Парламенттік мансап

Дромей 1997 жылғы жалпы сайлауда Лейбористер партиясынан кандидат болуға тырысты, бірақ Понтефракт және Каслфорд сайлау округінің тізіміне іліге алмады. 2007 жылы жалпы сайлау тағайындалуы мүмкін болған кезде Дромей тағы да қауіпсіз орын іздеді. Сол кездегі Лейбористер партиясының бас хатшысы Питер Уотт кейіннен "Юнайт Юнион" Дромейдің Вольвергемптон Солтүстік-Шығысындағы қауіпсіз орынға ұсынылымын күтіп, 1 миллион фунт стерлинг көмек бергенін мәлімдеді. 2009 жылдың тамызында Лейбористер партиясының жоғары лауазымдағы өкілдері Дромейдің 2010 жылғы жалпы сайлауда Лейтон және Уанстед сайлау округінен сайлануы мүмкін деп ойлағандықтары белгілі болды. Лейтон және Уанстед сайлау округінің Лейбористік партиясының төрағасы Дромей сайланған жағдайда "ашуланытынын" айтты, ал Дромейдің әйелі Харриет Харман қауіпсіз орындарға әйелдердің тізімін жасауды қолдады. 2010 жылдың қаңтарында бұл орын әйелдердің тізіміне енбестігі хабарланды, бірақ сайлау округінің Еңбек партиясы кейіннен 27 ақпанда Хорнчерчтің бұрынғы депутаты Джон Крайерді кандидат ретінде таңдады. 2010 жылдың ақпан айында 2001 жылдан бері Бирмингем Эрдингтон округінен депутат болып келген Сион Саймон алдағы жалпы сайлауда мандатын тастау ниетін білдірді. Лейбористер партиясының атқару комитеті Бирмингем Эрдингтон округінде ашық тізім болатынын дереу жариялады. Дромейдің тізімге енгені расталды. 2010 жылдың 27 ақпанында Дромейдің Лейбористік партиясының Бирмингем Эрдингтон округінен кандидат ретінде таңдалғаны мәлім болды. Ол 2010 жылдың 6 мамырында сайланды. 2012 жылдың 19 қаңтарында Дромей осы қателік үшін Парламент Мәжілісінен кешірім сұрады. Ол 2016 жылғы Лейбористік партия төрағасы сайлауында Джереми Корбинды ауыстыруға жасалған сәтсіз әрекетте Оуэн Смитты қолдады. Дромей 2019 жылғы жалпы сайлауда өзінің мандатын сақтап қалды; оның үлкен артықшылығы он пайыздық тармаққа дейін төмендесе де, ол дауыс берушілердің 50 пайызынан астамының қолдауын алды. 2021 жылдың қаңтарында Дромей Рейчел Ривз басқаратын Көлеңкелі Кабинет кеңсесіне Көлеңкелі Төлем Мастері ретінде тағайындалды. 2021 жылдың желтоқсанында көлеңкелі министрлер командасының қайта құрылуы кезінде ол Иммиграция жөніндегі Көлеңкелі Министр болды. Алайда, ол бір айдан кейін қайтыс болғандықтан, осы лауазымда Вестминстер залында Ауғанстаннан қоныс аудару схемасы туралы өткен мәжілісте бір ғана парламенттік сөз сөйледі – өлімінен бір күн бұрын.

Жеке өмір және өлім

Дромей 1982 жылы Брент ауданында Харриет Харманға үйленді, олар 1977 жылы Грунвик дауының пикеті кезінде танысқан; Харман Грунвик ереуіл комитетінің заң кеңесшісі болған. Олардың үш баласы болды: Гарри (1983 жылдың ақпанында туған), Джозеф (1984 жылдың қарашасында туған) және Харманның тегін алған Эми (1987 жылдың қаңтарында туған). Еңбекші әріптесі Патриция Хьюитт олардың біреуінің құдасы болды. Олардың ұлы Джо 2014 жылдан 2021 жылға дейін Лондонның Левишем ауданында кеңесші болып жұмыс істеді. Олардың Саффолк графтығындағы үйі де, Лондонның оңтүстігіндегі Херн Хиллдегі үйі де болды. Олар балаларын таңдаулы мектептерге жіберуге шешім қабылдады, бұл сол кезде сынға түсті. Дромей Ұлттық азаматтық бостандықтар кеңесінің атқарушы органында он жыл қызмет етті, ал Харман осы ұйымда заң қызметкері болып жұмыс істеген. Корк және Типперри графтықтарынан шыққан Дромей парламентте және Бірмингем сайлау округінде ирландтық мәселелерді ынталы түрде қолдады және қаланың жыл сайынғы Сент-Патрик күні шерулеріне қатысты. Дромей 2022 жылдың 7 қаңтарында Бірмингемдегі пәтерінде 73 жасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Бұрынғы премьер-министр Тони Блэр Дромейді "еңбек және кәсіподақ қозғалысының адал жақтасы" деп сипаттады, ал Гордон Браун "әлеуметтік әділет үшін күресуді ешқашан тоқтатпаған дос, әріптес және ұлы гуманитарлық қайыраткерден" айрылды деді. Парламент ғимаратының туы жартылай түсірілді, ал Парламент спикері Линдсей Хойл депутаттардың "Жек Дромейдің өмірлік күшінің өшкеніне сене алмай" отырғанын мәлімдеді. Оның қосылу рәсімі 2022 жылдың 31 қаңтарында Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуінде өтті. Осы шараға Хойл, Блэр, Браун, Эд Боллс, Эндрю Марр, сондай-ақ Эд Милибэнд, Лиза Нэнди және Джейкоб Рис Могг депутаттары қатысты. Сөз сөйлеген Браун Дромей "тарихта өз ізін қалдырды және қайта жаңартып жасады" деді.