Кіріспе

XIX ғасырдағы мексикалық әскери басшы және соғыс батыры Жозе Мария Яньес Карилло (1803 - 10 тамыз 1880) – Мексиканың тәуелсіздік соғысында күрескен мексикалық әскер. Ол Мексика-Америка соғысы мен Мексикада француз империясын орнату әрекетіне қарсы соғыста да қызмет етті.

Өмірбаян

Ол Гуанахуатоның Валье-де-Сантьягосындағы шаруалар отбасында дүниеге келді және бала кезінде басқа елдерді, халықтың салт-дәстүрлерін көру үшін үйінен қашып кетті. 18 жасында Мексиканың тәуелсіздігі үшін күресу үшін Ejército Trigarante қатарына қосылды, онда оны жоғары лауазымға көтерді және тәуелсіздік алғаннан кейін сегіз жыл өткен соң Тампиконы экспедицияға қарсы қорғауда ең жақсы өнерін көрсетті. 1838 жылы француз басқыншыларына қарсы Веракрус қаласын қорғауға үлес қосты. 1846 жылдың 20 мамырында республиканы монархияға айналдыруға тырысқан консерватор президент Мариано Паредес-и-Аррильягаға қарсы бүлік көтерді. Халискода 500 сарбаз бен алты артиллериялық құралдан тұратын әскерге қолбасшылық еткен генерал ретінде Сан-Блас порты арқылы келген АҚШ армиясына шабуыл жасап, американдықтарды шегінуге мәжбүр етті. 1852 жылы Хосе Мария Бланкартемен бірге Hospice жоспарын қолдаған консерваторлар оны Халиско губернаторы етіп тағайындады. 1853 жылдың қараша айында Уильям Уокер мен тәуелсіз республика құру үшін Баха-Калифорния мен Сонораны басып алуға тырысқан филибустерлерді жеңген күштерге басшылық етті. Яньес туралы ең маңызды әскери факт – Гуаймастың қорғанысы. 1854 жылдың 19 сәуірінде Сонора губернаторы болып тағайындалды, ал сол жылдың 13 шілдесінде граф Гастон де Раусет Бульбон басқаратын әскерге қарсы штатты қорғады. Сол айда Сонора штабына Бульбон басқаратын Франция, Германия және Чилиден келген 400 филибустер шабуыл жасады. Олар мексикалық штатты басып алып, тәуелсіз ел құруға тырысты. Граф Бульбон Яньесті Гуаймасты қарсылықсыз беруге көндіруге тырысты, бірақ ол бас тартқаннан кейін 13 шілдеде портқа шабуыл жасады. Жақын орналасқан мексикалық штаттар Яньес басқарған әскерге қосылды, ал Бульбон 13 тамызда тұтқындалып, өлім жазасына кесілді. Президент Санта-Анна Яньестің батылдығына қызғаныштан сынады, бірақ оның басқаруы аяқталғаннан кейін Яньес «Сонора мен Халисконың игілігі» (Benemérito) деп жарияланды. Кейіннен ол Синалоа губернаторы болып тағайындалды және Такубая жоспарын қабылдады. Бірнеше күннен кейін ол отставкаға келіп, Педро Эспехоны Синалоа губернаторы қалдырып, Мексика қаласына кетті. Ол Мексика қаласында әскери және теңіз министрі болып қайтыс болды. Гуаймас әуежайы оның құрметіне аталған.