Кіріспе

"Поэтикалық принцип" – Эдгар Аллан Поның өмірінің соңында жазылған және оның қайтысынан кейін, 1850 жылы жарияланған эссесі. Бұл әдеби талдау жұмысы, онда По өзінің әдеби теориясын баяндайды. Ол Поның өмірінің соңғы кезеңінде өткізген лекцияларының сериясына негізделген.

Қысқаша мазмұны

Очеркте өлең "өлең үшін" жазылуы керек екендігі және өнердің басты мақсаты эстетикалық болуы керектігі айтылады. Ол сондай-ақ, ұзақ өлеңдер туралы пікірге қарсы шығып, егер эпос құнды болса, онда ол қысқа бөлімдерден тұруы керек дейді, олардың әрқайсысы бір отырыста оқылып бітуге лайықты. Очеркте оның замандас ақындарының шығармалары кейде өткір сынға ұшырайды. Оның ең көп айтқан наразылығы – дидактикалыққа қарсы, оны ол "ерес" және аллегория деп атайды. Ол Генри Уодсворт Лонгфеллоуды оның дидактикалық көзқарастары үшін сынап, оны "дидактикалық ерестік" деп атады. По Лонгфеллоудың поэзиясы уағызшылдыққа, көшірмелілікке және тақырыптарды ұрлауға ұшырағанын айтты. Бұл кейін "Лонгфеллоу соғысы" деп аталатын дауға себеп болды. По поэзия туралы айтса да, оның дидактикаға қарсы философиясы көркем прозаға да қатысты деп саналады.

Шығу тегі

Бұл эссе Поның Род-Айленд штатындағы Провиденс қаласындағы Франклин лицейінде берген лекциясына негізделген. Лекцияға шамамен 2000 адам келгені хабарланды. Кейбір По зерттеушілері "Поэтикалық принцип" атты еңбегінің жазылуына оның "Әл Аараф" және "Тамерлан" атты екі ерте өлеңіне жасалған сынның әсер еткенін айтады, одан кейін ол ешқашан ұзақ өлең жазбады. Осы тәжірибеден По ұзын өлеңдер тиісті көңіл-күйді ұстап тұра алмайды немесе жоғары сапалы поэзиялық форманы сақтай алмайды, демек, олардың мәнді кемшіліктері бар деген қорытындыға келді. Сыншылар бұл теория Поның "Әл Аараф" және "Тамерлан" өлеңдерінің танымал болмауына түсініктеме беру мақсатымен жазылғанын болжайды.

Жариялану тарихы

"Поэтикалық принцип" 1850 жылғы "Home Journal" журналының 36-шы санында, 31 тамызда жарияланды, алдынан Натаниел Паркер Уиллистің кіріспе сөзі қосылды.