Кіріспе

Мәскеу каналы (Кана́л и́мени Москвы́), 1947 жылға дейін Мәскеу-Волга каналы деп аталған, Ресейдегі Мәскеу (өзенін) Волга өзенімен байланыстыратын канал. Ол Мәскеудің өзінде және Мәскеу облысында орналасқан. Канал Мәскеу өзеніне Тушинода (Мәскеудің солтүстік-батысындағы аймақ) қосылады, одан шамамен солтүстікке қарай Иванково суқоймасының бөгетінен жоғары, Дубна қаласында Волга өзенімен кездеседі. Канал 1932-1937 жылдары 200 мың ГУЛАГ тұтқындарының еңбегімен, Кеңес құпия полициясы мен Матвей Берман басшылығымен салынды. Бұл канал арқылы Мәскеу Ресейдің Бірыңғай терең су жүйесіне – Еуропалық Ресейдегі кең каналдар мен өзендер жүйесіне қосылды, бұл жүйе бес теңізге: Ақ теңізге, Балтық теңізіне, Каспий теңізіне, Азов теңізіне және Қара теңізге қатынас жасауға мүмкіндік берді. Сондықтан оны кейде "бес теңіз порты" (порт пяти морей) деп атайды. Көліктік маңызынан бөлек, канал Мәскеудің су тұтынуының шамамен жартысын қамтамасыз етеді, ал оның көптеген суқоймаларының жағалаулары демалыс аймақтары ретінде пайдаланылады. Волга өзені мен Мәскеу каналының қосылған жерінде, Дубна қаласында 1937 жылы салынған әлемдегі ең биік Владимир Ленин ескерткіштерінің бірі орналасқан. Сол кезеңде десталинизация кезінде 1961 жылы осыған ұқсас мөлшердегі Иосиф Сталиннің ескерткіші бұзылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс және Мәскеу шайқасы кезінде канал Мәскеуді қорғауда шешуші рөл атқарды. Вермахттың жоспары қаланы солтүстік және оңтүстік жақтан қоршау болатын. Осыған жол бермеу үшін каналдан және су қоймаларынан су сорғыланып, олардың осы бағыттағы шабуылы тоқтатылды.

Өлшемі

Каналдың ең аз тереңдігі – , ал шлюздерінің өлшемдері – .