Голландиялық футболшы Ханс ван Бреукелен: Мансап жолы мен жетістіктері

Кіріспе

Нидерланд футболшысы Йоханнес Франсискус "Ханс" ван Брейкелен (; 4 қазан 1956 жылы туған) – голландиялық бұрынғы кәсіби футболшы, қақпашы. 2017 жылдан 2018 жылға дейін Голландия Корольдік Футбол Ассоциациясының (KNVB) техникалық директоры болды. Ван Брейкелен Де Билт қаласында өскен, онда BVC жастар академиясында ойнады. 1976 жылы ФК Утрехтке ауысып, 142 матч өткізді. Екі жыл "Нотингем Форест" сапында ойнағаннан кейін, 1984 жылы Ван Брейкелен ПСВ Эйндховен клубына келді. ПСВ сапында ол алты лига титулын және үш ішкі кубокты жеңіп алды. 1988 жылы Ван Брейкелен "Требль" жеңімпазы болып, пенальтилер сериясында "Бенфиканың" алтыншы пенальтиін сейімдеп, Еуропа кубогын ұтты. Нидерландыда ол төрт рет "Жылдың қақпашысы" атағын иеленді. Ван Брейкелен Нидерланды ұлттық құрамасы сапында 73 матч өткізді. 1988 жылғы УЕФА Еуро чемпионатының финалында ол пенальтиді тоқтатты. Сондай-ақ, ол 1990 жылғы әлем чемпионатына және 1992 жылғы УЕФА Еуро чемпионатына қатысты. Футболдан кейін ол футболдық емес түрлі бизнес жобаларында кәсіпкерлікпен айналысты, бірақ ФК Утрехттің футбол директоры қызметін атқарды және 2010 жылдан 2016 жылға дейін ПСВ директорлар кеңесінің мүшесі болды. Ханс ван Брейкелен – бір жылдың ішінде өз клубымен "Требль" және ұлттық құрамамен кубок жеңіп алған бес еуропалық футболшының бірі. Қалған төрт ойыншы – оның командаластары Берри ван Эйрле, Рональд Куман, Джеральд Ваненбург және Вим Кифт.

Алғашқы жылдар

Утрехт қаласында туған Ван Брейкелен 1964 жылы Де Билт қаласының "БВК" әуесқой командасында футбол ойнауын бастады. 1974 жылы 17 жасында "БВК" клубының негізгі құрамына іліккен. Бірнеше ай өткен соң Ван Брейкелен "ФК Утрехт" клубына ауыстырылды. Жастық шағында ол мұғалім болуға оқыды; тіпті "ФК Утрехт" клубына қол қойғаннан кейін де педагогикалық білімін аяқтап, мектептерде сабақ берді.

ФК Утрехт пен Ноттингем Форест

Ван Брейкелен «Утрехт» клубының резервтік құрамасында бастады, бірақ көп ұзамай Благое Истатов пен Ян Стромбергтен кейін клубтың үшінші қақпашысы болды. Кейін ол төрт жыл бойы қақпаның арасында бірінші таңдауға айналды. 1980–81 маусымында «Утрехт» үшінші орынға (қазіргі уақытқа дейінгі ең жоғары көрсеткіші) жетті, ал бір жылдан кейін Ван Брейкелен мен оның командасы KNVB кубогының финалына өтті. Маусым бойы «Ноттингем Форест» пен Ван Брейкелен оның жиі халықаралық шақыруларына байланысты пікір келіспеушіліктерге ұшырады. Ұлттық құрамадағы орнынан бас тартқысы келмеген ол 1983–84 маусымынан кейін Англиядан кетуге шешім қабылдады. 1987 жылы «Фейеноорд» пен «ПСВ» арасындағы матчта Ван Брейкелен Голландияда «Ван Брейкеленнің терісі» деп белгілі болған қате жіберді. Ол допты қолынан бір шөпке тигізіп, қалаған бағытта бұрғанда, доп күтпеген жерге айналып кетті. Ван Брейкелен допты алуға асықты, бірақ төреші бұл әрекетін заңсыз деп таныды, себебі қақпашылар допты бірнеше рет қолға алуға құқылы емес. Соңғы минутта берілген бос соққыны «Фейеноорд» голға айналдырып, есепті 1–1 етті. Бұл оқиғадан кейін жұртшылықтың (және БАҚ-тың) ұшқынсыз сындары Ван Брейкелен үшін қиын кездерге әкелді, бірақ ол 1987–88 маусымына дейін қалпына келді – оның мансабының шыңы. Еуропа кубогының финалында «Бенфикаға» қарсы матчта гол соғылмады, сондықтан жеңімпазды анықтау үшін пенальтилер сериясы тағайындалды. «ПСВ» алтыншы пенальтиді соққаннан кейін, «Бенфиканың» Антонио Велососының сол жақ бұрыштағы төмен соққысын Ван Брейкелен қақпадан қайтарды; бұл сейм «ПСВ» клубына Еуропа кубогын жеңіп әкелді. Осы көрсеткен өнері үшін ол 1988 жылы Голландияның үздік қақпашысы атағын жеңіп алды – ол осы сыйлықты барлығы төрт рет жеңіп алды. «ПСВ» және Ван Брейкелен 1990 жылы Голландия кубогын жеңіп алды, ал 1991 және 1992 жылдары тағы екі лига титулын ұтып алды. 1993–94 маусымында Ван Брейкелен командаласы Ромарионың мінез-құлқына қатысты сын айтты. Бұл қақпашыға «ПСВ» клубынан айыппұл салынды. Сонымен қатар, үш сары карточка салдарынан «Аяксқа» қарсы маңызды матчтан шеттетілді. 1994 жылдың басында Ван Брейкелен (зейнетке шығуға дайын тұрғанда) «ПСВ» оған клубтың бас менеджері лауазымын ұсынады деп үміттенеді, бірақ «ПСВ» оның орнына Франк Арнесенді таңдады. Ол келесі маусымда екінші қақпашы болуға өтініш білдірді, бірақ клуб бұл ұсынысты да қабылдамады. «Аякс» оған екінші қақпашы рөлін ұсынды, бірақ Ван Брейкелен олар үшін ойнаудан бас тартып, зейнетке шығуға шешім қабылдады. 1994 жылдың 6 қазанында «ПСВ» клубы Ван Брейкеленге арналған куәлік матч өткізді. 1988 жылғы Еуропа кубогын жеңген «ПСВ» командасы екі командаға қарсы ойнады: бірінші жартылайда 1988 жылғы Еуропа чемпионатының жеңімпазы – Нидерланды құрамасы, ал екінші жартылайда «ПСВ» тарихындағы ең үздік ойыншылардың құрамасы. Жалпы, Ван Брейкелен «ПСВ» сапында 308 Эредивизие матчында, 37 кубок матчында және 46 Еуропа матчында ойнады. Ван Брейкелен келесі матчта бірінші қақпашы ретінде қайтадан алаңға шықты. Іліккен кездесулерде ол жеті матчта тек бір гол жіберді, бұл 1980 жылдан бері Голландияның алғашқы ірі турниріне үлкен үлес қосты. 1988 жылғы Еуропа чемпионатында Нидерланды топтық кезеңнен қиындықпен өтті, бірақ жартылай финалда Батыс Германияны (2–1) жеңді. Нидерланды финалда КСРО-ны (2–0) жеңіп, Еуропа чемпионы атанды. Ван Брейкелен сол матчта пенальти соқты, бірақ Игорь Белановтың келесі әрекетін сеймдеді. Кейін ол турнирдің ең үздік қақпашысы атанды. Ван Брейкелен мен ұлттық құрама 1990 жылғы әлем чемпионатына қатысты, бірақ екінші турда Батыс Германиядан жеңіліп қалды. Батыс Германиямен өткен матчта Руди Вёллер Ван Брейкеленмен соқтығысты, ол Вёллерге қарсы дауыстап сөйледі. Одан кейін төбелес болып, Вёллер (және Фрэнк Рийкаард) алаңнан қуылды. Футболға қайта оралуды қалайтын Ван Брейкелен командадан ұсыныс күтті. 1996 жылы «Твенте» клубы оған бас менеджер болуды ұсынды, бірақ Ван Брейкелен бас тартты. 1997 жылы ол «Утрехт» клубының футбол директоры болып тағайындалды. Ол «Шаленджер жоспары» деп аталатын тұжырымдаманы енгізді, онда «Утрехт» клубының ойын стилі мен негізгі мақсаттары көрсетілген. Ван Брейкелен кәсіпкерлік қызметіне қайта оралды және 2000 жылы бизнес үшін дәрістер мен тренингтер өткізуге мамандандырылған HvB Management компаниясын құрды. 2005 жылдан бастап ол Спорт және Технология директоры болып жұмыс істеді, бұл екі саланың инновацияларымен айналысатын голландтық қоры. 2010 жылдың шілдесінде Ван Брейкелен «ПСВ Эйндховен» директорлар кеңесінің құрамына кірді. Оның тағайындауын «Vereniging PSV» (ПСВ қауымдастығы) мақұлдады, олар басқарма мүшелерінің құрамын ішінара анықтай алады. 2013 жылы «ПСВ» клубының футболдық көрсеткіштеріне көңілі толмаған Ван Брейкелен басшылықтың бағытын өзгертуге және клуб мәдениетін жаңартуға үміттенді. Ол Гуус Хиддинкке, бірнеше бұрынғы «ПСВ» ойыншыларына және демеушілерге көмек сұрады. 2016 жылдың маусымында Ван Брейкелен Голландия футбол федерациясының техникалық директоры болып тағайындалды. Ол 2018 жылы бұл лауазымнан кетті. 2023 жылы ол «The Masked Singer» телешоуының бір эпизодында қатысты.

Van Breukelen started out in the FC Utrecht reserve team, but soon became the club's third goalkeeper behind Blagoje Istatov and Jan Stroomberg. He would later become the first choice between the sticks for four years. In the 1980–81 season, Utrecht reached the third place (its highest ever position to date) and a year later, Van Breukelen and his team reached the KNVB Cup final. During the season, Nottingham Forest and Van Breukelen had increasing arguments about his frequent international call ups. Not willing to sacrifice his spot in the Dutch team, he decided to leave England after the 1983–84 season. In a match between Feyenoord and PSV in 1987, Van Breukelen was involved in an error that became known in The Netherlands as ‘het polletje van Van Breukelen’ (‘Van Breukelen's tussock’). When he bounced the ball from his hands on a clump of grass, it swirled in an unwanted direction. Van Breukelen rushed to collect the ball but this was deemed unlawful by the referee, as goalkeepers cannot repeatedly pick up the ball. The awarded last minute free kick was converted by Feyenoord, making the score 1–1. The subsequent public (and media) mockery resulted in difficult times for Van Breukelen, but he recovered in time for the 1987–88 season; the high point of his career. In the European Cup final against Benfica, the match remained goalless so penalties had to decide the outcome. After PSV converted their sixth penalty, Benfica's Antonio Veloso's low kick in the left corner was parried away by Van Breukelen; a save that brought PSV the European Cup victory. For his performances, he also won the Dutch Goalkeeper of the Year award in 1988; an award he would win four times in total. Van Breukelen and PSV also won the Dutch cup in 1990 and two more league titles in 1991 and 1992. During the 1993–94 season, Van Breukelen publicly voiced criticism towards the behaviour of his teammate Romário. It resulted in a fine from PSV for the goalkeeper. Also, three yellow cards for minor offences caused a suspension for an important match against Ajax. In early 1994, Van Breukelen (with his retirement pending) hoped that PSV would offer him the position of general manager at the club, but PSV chose Frank Arnesen instead. He then requested the role of second goalkeeper for next season but the club also rejected that idea. Ajax offered him the second goalkeeper role, but Van Breukelen refused to play for them, and chose to retire. On 6 October 1994, Van Breukelen was honoured with a testimonial match from PSV. The European Cup winning PSV team from 1988 played against two teams: the 1988 European Championship winning Netherlands team in the first half, and a selection of the best PSV players in history in the second half. In total, Van Breukelen represented PSV in 308 Eredivisie matches, 37 cup matches and 46 European matches. Van Breukelen returned as the first choice in the next match. During the qualification round, he conceded only one goal in his seven matches, contributing to the first Dutch major tournament since 1980. At Euro 1988, The Netherlands narrowly progressed through the group stage but managed to beat rivals West Germany in the semi finals (2–1). The Netherlands were named European champions after winning the final against the Soviet Union (2–0). Van Breukelen caused a penalty in that match, but saved the subsequent attempt by Igor Belanov. Later, he was named best goalkeeper of the tournament. Van Breukelen and the national team qualified for the 1990 World Cup, but were knocked out by West Germany in the second round. In the West Germany match, Rudi Völler collided with Van Breukelen, who confronted Völler vocally. A brawl ensued, resulting in Völler (and Frank Rijkaard) being sent off. Desiring a return to football, Van Breukelen increasingly hoped for an offer from a team. FC Twente approached him to become their general manager in 1996, but Van Breukelen refused. In 1997, he was appointed as director of football at FC Utrecht. He embarked on a concept called the ‘Challenger plan’, which stated FC Utrecht's style of play and main targets. Van Breukelen returned to his role as an entrepreneur and in 2000, he founded his own company HvB Management, specialized in conducting lectures and trainings for businesses. Since 2005, he served as the director of Sports and Technology, a Dutch foundation working on innovation in the two areas. In July 2010, Van Breukelen joined the PSV Eindhoven board of directors. His appointment was endorsed by the 'Vereniging PSV' (association PSV), who have a partial say in the board membership. After his disappointment with PSV's football performances in 2013, Van Breukelen hoped to instigate a change of management direction and club culture. He contacted Guus Hiddink, several other former PSV players and sponsors to aid his cause. In June 2016, van Breukelen was appointed technical director of the Dutch FA. He left this position in 2018. He appeared in a 2023 episode of the television show The Masked Singer.