Жон Уильям Маккей: Кедейліктен байлыққа дейін өскен өнеркәсіпшінің өмірі

Кіріспе

Ирланд-американдық өнеркәсіпші (1831–1902)

Джон Уильям Маккей (28 қараша 1831 – 20 шілде 1902) – ирланд-американдық өнеркәсіпші, өмірін өз күшімен жақсартқан адам. Кедейлікте туып, Нью-Йорк қаласының шалап шатқалдарында өскен Маккей, «Төрт Бонанза Корольдерінің» бірі болды. Бұл серіктестік Невада штатындағы Комсток Лодындағы күміс кен орындарынан түскен байлықты пайдаланып, оны заманындағы ең бай американдықтардың біріне айналдырды. Ол сонымен қатар трансатлантикалық кабельдерді төсеумен айналысқан телеграф бизнесін басқарды және Нью-Йорк, Техас және Мексика теміржол компаниясын қаржыландыруға көмектесті. Оның немересі Эллин Берлин – Ирвинг Берлиннің әйелі болған.

Алғашқы жылдар

Джон Уильям Маккей Дублинде жұмысшы отбасында дүниеге келді. Олардың үйі топырақ еденді, шошқамен бірге тұратын қарапайым шатыр болған. 1840 жылы отбасы Манхэттеннің төменгі бөлігіндегі әйгілі Five Points қамысты жерге көшіп келді; оның әкесі көп ұзамай қайтыс болды. Бала кезінде Маккей «Нью-Йорк Геральд» сияқты газеттер сатқан, кейіннен анасы мен қарындасын асырау үшін Уильям Х. Вебб кеме құрылыс шеберханасында шәкірттікке түсті.

Алтын және күміс өндіру

1851 жылы ол клипермен Калифорнияға қарай жүріп, Сера округінің алтын кен орындарында сегіз жыл жұмыс істеді, бірақ көп жетістікке жетпеді. 1859 жылы ол Невада штатының Вирджиния қаласына, жаңадан ашылған Комсток лодының орнына барып, күн сайын 4 долларға шахтада жұмыс істей бастады және бос уақытында өзінің кішкентай талаптарын орындады. Ол кішкентай "аяқ" сатып алып, еңбегінің пайдасын және табақтарын көбірек аяқ сатып алуға жұмсайды. 1865 жылы ол жинаған ақшасын Кентукки шахтасына сатып алуға жұмсады және үлкен жетістікке жетті, ол кенеттен 1,6 миллион АҚШ долларына ие болды, бұл өмір бойы зейнеткерлікке шығуға жеткілікті. Бұл кен бұған дейін көрінбеген жерде және басқа да соққылар табылған жерде болды. Төрт жолды серіктестік көбінесе "Бонзанза фирмасы" деп аталды. Осылай жинаған ақшаға олар Калифорния банкімен бәсекелесу үшін Сан-Францискодағы Невада банкін құрды. Ерлі-зайыптылардың екі қызы болды. Доктор Брайант кен орындарында сәттіліксіз жұмыс істеді және оның іс-әрекеті жоғалып кетті. Олар қаржы жағынан қиындыққа ұшырады. Доктор Брайант бала да, ұл да болғысы келмеген, өйткені ол кіші баласын емдемей, өлімге қиды. Отбасы өте кедей болғандықтан, олар қабір тасын сатып ала алмады. Көп ұзамай, 1864 жылы, доктор Браянт әйелі мен жалғыз қызын Вирджиния Ситиде ақшасыз қалдырды, бұл талайға соқты. Ол шығысқа, Аустин штатының күміс лагеріне қарай барады. Миссис Брайант проституциядан тек жақсы әке Патрик Маноугтың көмегімен ғана сақталды, ол лагерьдің "жақсы әйелдеріне" киім тігуді тапты. 1865 жылы доктор Брайант "өте шашырап" оралды. Ол үлкен қызы Еваны жарақаттап, белі сындырады. Сүйек қалпына келген соң, Ева өмір бойы құлап жүретін. Доктор Брайант тағы да себептері белгісіз жерден кетті. 1866 жылдың басында миссис Брайант күйеуінің Калифорнияның Даунивилл қаласының солтүстік-батысындағы кеншілер лагерінде тетанустан өліп жатқанын біледі. Ол оның қасына жүгіріп келіп, барлық қиындықта онымен бірге болды. 1866 жылдың шілдесінде ол 22 жасында жесір қалды. Ол Джонмен 1867 жылы 25 қарашада Вирджиния қаласында тұрмысқа шықты. Оның миссис Маккей ретінде жасаған алғашқы әрекеттерінің бірі - оның баласы Мари Брайанттың қабірінің үстінде ескерткіш орнату. 1870 жылы олардың тұңғыш ұлы Джон В. Маккей, 1874 жылы Кларенс Х. Маккей болды. Джон Маккей өзінің қалыңдығы Ева/Эвелинді әрқашан өз баласындай көріп, оны 1870 жылы Рождество күні ресми түрде асырап алды. Маккей мырза әйелі мен қызына көмектесу үшін қолынан келгеннің бәрін жасамақ деп уәде берген еді, және бұл ретте Маккейлер Францияда жас Еваға көмектесе алатын дәрігер туралы естіді. Отбасы 1871 жылы дәрігермен кеңескеннен кейін, қалағандай, қаладан кетіп қалды. Ева 1872 жылы маусым айында операция жасады. Операция жоспарланғандай жүрмесе де, ол көмектесті. Отбасы 1873 жылы Сан-Францискоға оралды, Луиза екінші баласын, Кларенсті, жүкті болды. Бірақ тұқым себілді: Луиза Парижді қатты жақсы көреді. Ол Вирджинияға қайтып оралмады. Луиза 1876 жылы Сан-Францискоға қызығушылық танытпағандықтан, Маккейдің батасымен отбасы Парижге көшіп барды. Ол оған Париждегі үлкен үйді сатып алды, 9 Rue de Tilsit, онда оның байлығы оған екі онжылдық бойы белгілі қоғамның қонақүйі болуға мүмкіндік берді, патшалық әулеттерді көңіл көтереді және сәнді тойлар өткізді. Бүгінде бұл ғимаратты Бельгия елшілігі Триумф аркасының жанында орналасқан. 1879 жылы Луизаның кіші әпкесі Ада Хангерфорд граф Джозеф Тельфенерге тұрмысқа шықты. Содан кейін ол графня Телфенер болды, мүмкін, Еуропалық атаққа қол жеткізген алғашқы Калифорнияда туған әйел. Оның телеграф бизнесі кеңейген сайын, 1884 жылы отбасы Лондонға көшірілді. 1885 жылы оның өгей қызы Эвелин Неополитан ханзадасы Фердинандо Колонна ди Стильяноға үйленді. Эвелиннің портреті кейін итальяндық суретші Витторио Маттео Коркоспен суреттелген. Джон қайтыс болғаннан кейін 18 жыл өткен соң, Луиза 1920 жылы Америка Құрама Штаттарына оралып, 1928 жылы 85 жасында қайтыс болды.

In 1851, he sailed by clipper around the Horn to California and worked eight years in placer gold fields in Sierra County without much success. In 1859, he went to Virginia City, Nevada, site of the recently discovered Comstock Lode, and there began work at $4 a day laboring in a mine by day and working his own small claims in his spare time. He bought small claims or "feet" and used the proceeds of his labor and finds to buy more feet. In 1865 he used his savings to buy into the Kentuck mine and hit big, he was suddenly worth US$1.6 million, more than enough to retire for life. The bonanza was in a location previously overlooked and outside where other strikes had been found. The four way partnership was more commonly known as the "Bonanza firm". With the proceeds, together they established the Bank of Nevada of San Francisco to compete with the Bank of California. The couple had two daughters. Dr. Bryant dabbled unsuccessfully in stocks on mines and let his practice slip away. They became financially strapped. Apparently Dr. Bryant had not wanted children or wanted boys, for he allowed his youngest child to die by refusing to treat her. The family was so poor they couldn’t afford a headstone. Shortly after, in 1864, Dr Bryant left his wife and only living daughter in Virginia City, without funds, a fate close to abandonment. He heading east to the silver camp of Austin NV. Mrs. Bryant was kept out of prostitution only with the help of a benevolent father Patrick Manogue, who found her work sewing dresses for the “well to do” ladies of the camp. In 1865, Dr. Bryant returned “very dissipated”. He injured his oldest daughter Eva, breaking her hip. When the bone mended, Eva would have a lifelong limp. Dr. Bryant left again, reasons unknown. Sometime in early 1866, Mrs. Bryant found out her husband was sick and dying of tetanus in a mining camp northwest of Downieville CA. She rushed to his side and was with him through the whole ordeal. By July 1866, she was a widow at the age of 22. She and John wed on Nov 25, 1867 in Virginia City. One of her first acts as Mrs. Mackay was to have a headstone placed above the grave of her child, Marie Bryant. She had their first son in 1870, John W. Mackay, Jr. followed by Clarence H. Mackay in 1874. John Mackay always treated his step daughter Eva/Evelyne as if she were his child, and he formally adopted her on Christmas Day in 1870. Mr. Mackay had promised to do whatever he could to help his wife and daughter, and to that course, the Mackay’s heard of a doctor in France that might be able to help young Eva. The family left in 1871, consulting with the doctor as hoped. Eva had the surgery in June of 1872. Although the surgery didn’t go as well as planned, it did help. The family returned to San Francisco in 1873, Louise pregnant with their second child, Clarence. But a seed had been sown; Louise really loved Paris. She never returned to Virginia City again. Louise, no longer interested in San Francisco by 1876, the family was moved to Paris with Mackay's blessing. He purchased a large mansion for her in Paris, 9 Rue de Tilsit, where his wealth enabled her to become a noted society hostess for two decades, entertaining royalty and throwing lavish parties. The building is today occupied by the Belgium Embassy near the Arc de Triomphe. In 1879, Louise’s younger sister Ada Hungerford, married Count Joseph Telfener. From then on, she was Countess Telfener, possibly the first California born woman to achieve a European title. As his telegraph business expanded, in 1884 the family was moved to London for the boys' schooling and easier communications through his owned cables. In 1885, his step daughter, Evelyne, married the Neopolitan prince, Ferdinando Colonna di Stigliano. Evelyne's portrait was later painted by the Italian painter, Vittorio Matteo Corcos. 18 years after John's death, Louise returned to the United States in 1920, dying at age 85 in 1928.

Байланыс компаниялары

1884 жылы Джеймс Гордон Беннеттпен бірлесіп Маккей, Джей Гулд пен «Вестерн Юнион» телеграф компаниясымен күресу үшін «Коммерциялық кабель компаниясын» құрды, екі трансатлантикалық кабель салды және трансатлантикалық хабарламалар үшін тарифті бір сөзге жиырма бес центке дейін төмендетті. «Коммерциялық кабель компаниясымен» байланысты, ол 1886 жылы «Postal Telegraph Company» компаниясын ішкі сымдық телеграф компаниясы ретінде құрды, осылайша «Коммерциялық» телеграф хабарламаларын жинау және тарату үшін «Вестерн Юнионға» тәуелді болмайтын болды. Маккей мен Беннетт бұл салаға кірмес бұрын, АҚШ пен Еуропа арасындағы барлық су асты кабельдік байланыс американдық қаржыгер Джей Гулдқа тиесілі кабельдер арқылы жүзеге асырылды. Шамамен екі жылға созылған баға соғысы одан кейін басталды. Джей Гулд Джон Маккейді бизнестен ығыстыруға тырысуын тоқтатты. Ол Маккей туралы: «Егер оған тағы бір миллион қажет болса, ол күміс кендеріне барып, оны қазып алады», – деген сөзді айтқан. Маккей «Коммерциялық кабель компаниясымен» Атлантиканы, «Postal Telegraph Company» компаниясымен Солтүстік Американы бағындырғаннан кейін, Тынық мұхит арқылы алғашқы кабельді салуға көшті. Ол кейіннен «Great Northern Telegraph Company» және «Eastern Telegraph Company» компанияларымен құпия серіктестікте «Commercial Pacific Cable Company» компаниясын құрды. Ол 1902 жылы өзінің жоспарын аяқтамай қайтыс болса да, оның ұлы Кларенс Х. Маккей 1904-1906 жылдар аралығында жобаны аяқтады. «Commercial Pacific» компаниясы Сан-Францискодан Гавайи және Гуам арқылы Манилаға (Филиппин), содан кейін Маниладан Шанхайға (Қытай) дейін кабель желісін салды. Кларенс Х. Маккейдің басшылығымен «Маккей жүйесі» кеңейді, 1927 жылы «Federal Telegraph Company» компаниясын, оның радиостанцияларын және зертханаларын қоса алғанда, бірнеше басқа да ұйымдарды сатып алды. 1928 жылы бүкіл жүйені Состен Бенннің «International Telephone and Telegraph» компаниясы сатып алды. ITT 1928 жылдың 18 мамырында «Маккей жүйесін» сатып алу және бақылау үшін «Postal Telegraph & Cable Corporation» компаниясын құрды. Ұлы депрессия кезінде қаржылық қиындықтарға тап болғанына қарамастан, «Маккей жүйесі» 1943 жылға дейін «Вестерн Юнионның» басты бәсекелесі болып қала берді. Сол жылдың наурыз айында Конгресс 1934 жылғы «Коммуникациялар туралы заңға» (222-бап) түзету енгізуге рұқсат берді, бұл телеграф компанияларының ішкі операцияларын біріктіруге мүмкіндік берді («Вестерн Юнионның» «Postal Telegraph» компаниясын сатып алуына жол ашты). 1943 жылдың мамырына қарай бірігу жоспары жасалды, ол қыркүйекке дейін FCC-мен мақұлданды, ал бірігу 1943 жылдың қазанына дейін аяқталды. «Маккей жүйесінің» халықаралық байланыс (кабельдік және радио) бөлімдері ITT-де қалды.

In 1884, with James Gordon Bennett, Jr., Mackay formed the Commercial Cable Company, largely to fight Jay Gould and the Western Union Telegraph Company, laid two transatlantic cables, and forced the toll rate for transatlantic messages down to twenty five cents a word. In connection with the Commercial Cable Company, he formed in 1886 the Postal Telegraph Company as a domestic wire telegraph company so that Commercial would not need to rely on Western Union to collect and distribute telegraphic messages. Until Mackay and Bennett entered the field, all submarine cable traffic between the United States and Europe went over cables owned by the American financier Jay Gould. A rate war followed that took almost two years to conclude. Jay Gould finally quit trying to run John Mackay out of business. He was quoted as saying in reference to Mackay, "If he needs another million he will go into his silver mines and dig it out". Once Mackay had conquered the Atlantic with the Commercial Cable Company and North America with the Postal Telegraph Company he turned his sights to laying the first cable across the Pacific. He subsequently formed the Commercial Pacific Cable Company in secret partnership with the Great Northern Telegraph Company and the Eastern Telegraph Company. Although he died in 1902 before his vision was completed, his son Clarence H. Mackay, saw the project through to completion between 1904 and 1906. Commercial Pacific operated a cable line from San Francisco to Manila, Philippines, via Hawaii and Guam, with a subsequent spur that went from Manila to Shanghai, China. The Mackay System expanded under Clarence H. Mackay's leadership, acquiring several other entities including the Federal Telegraph Company, its radio stations and research laboratories, in 1927. In 1928, the entire system was bought out by Sosthenes Behn's International Telephone and Telegraph. ITT organized the Postal Telegraph & Cable Corporation as a shell to acquire and control the Mackay System on May 18, 1928. Though plagued with financial troubles during the Great Depression, the Mackay System continued to be the chief rival of Western Union until 1943. In March of that year, Congress authorized an amendment (Section 222) to the Communications Act of 1934 permitting the merger of the domestic operations of telegraph companies (clearing the way for Western Union to acquire Postal Telegraph). By May 1943 a merger plan had been put together, which the FCC approved by September, and the merger was completed by October 1943. The international communications (cable and radio) parts of the Mackay System remained with ITT.

Басқа кәсіпорындар

Нью-Йорк, Техас және Мексика теміржолы 1880 жылы Джозеф Телфнер мен оның қайын атасы Дэниел Э. Хангерфорд тарапынан құрылды. Техас штатының кең жомарт жер беру мүмкіндіктерін пайдаланып, Ричмондтан Браунсвиллге дейін темір жол салу мақсатында Техас корпорациясы құрылды. Жұмыс 1881 жылдың қыркүйегінде басталды және 1882 жылдың соңына дейін Розенберг пен Виктория арасында 91 миль (146 км) теміржол салынып аяқталды. Темір жол 1200 итальяндық иммигрант АҚШ-қа оны салу үшін әкелінгендіктен "Макарони желісі" деп аталды. Техас 1882 жылы темір жолдарға жер беруді күштен шығару туралы заң қабылдады. 1885 жылдың қаңтар айында Тельфнер темір жолды күйеу інісі Маккейге сатты, ал ол оны сол жылдың қыркүйек айында Оңтүстік Тынық мұхиты теміржолына сатты. Темір жол 1905 жылға дейін бұрынғы атымен жұмыс істеді. Невада банкі мен байланыс компанияларынан басқа, Маккей Колорадо, Айдахо және Аляскадағы кендерде, сондай-ақ Калифорниядағы орман шаруашылығы жерлері мен ранчоларында үлеске ие болды. Ол Spreckels Sugar Company компаниясының және Sprague Elevator and Electrical Works компаниясының бір бөлігіне иелік етті, сонымен қатар Canadian Pacific Railway және Southern Pacific Railroad компанияларының директоры қызметін атқарды.

Қайырымдылық

Маккей қызметкерлерімен әділ қарым-қатынас жасағанымен танымал болды, және ол үлкен жомарттықпен қайырымдылыққа берді, әсіресе Рим-католик шіркеуінің қайырымдылық қорындарына, сондай-ақ Невада штатының Вирджиния қаласындағы католик жетімдер үйін қаржыландырды. 1908 жылдың маусым айында оның жесірі мен ұлы Кларенс Х. Маккей Джон Маккейдің есімін сақтау үшін Макей тау-кен мектебінің ғимаратын Невада университетіне табыс етті. Гутзон Борглум салған Джон Маккейдің мүсіні Невада штатының Рино қаласындағы университет кампусындағы Макей тау-кендері ғимаратының алдында орналасқан.

Өлім

1902 жылы 20 шілдеде Лондон қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол Бруклиндегі Гринвуд Хайтс ауданындағы Гринвуд қорымында жерленген; оның кесенесі 2018 жылы Scribner редакторы Сара Голдберг "қорымдағы ең әсерлі кесене, көлеңкелі төбеде орналасқан" деп сипаттады. Мавзолей бастапқыда 1895 жылы атқа міну кезінде болған апатта қаза тапқан Маккейдің үлкен ұлы Джонға арналып салынған. Маккей қайғысын ешқашан жеңе алмады және жеті жылдан кейін ұлымен бірге жерленді.

Құрметтер

Айдахо штатының Маккей қаласы оның құрметіне аталған, себебі ол жергілікті мыс кендерінің иесі болған. Ақ қырат тауларындағы Макей шыңы да оның атымен аталады. Луи Л'Амурдың "Комсток лод" романында Маккей бірнеше рет кейіпкер ретінде кездеседі. Стивен Спилбергтің "Индиана Джонс және соңғы крест жорығы" фильмінде 1938 жылы Италияның Венеция қаласында көрінген кемеге Джон В. Маккей деген ат берілген.